Quỹ phụ huynh không còn là khoản tiền ban đại diện được quản lý
Quỹ phụ huynh là cách gọi phổ biến cho khoản hỗ trợ tự nguyện của cha mẹ học sinh dành cho hoạt động chung, nhưng từ ngày 15/11, ban đại diện cha mẹ học sinh và các thành viên không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động của ban. Đây là ranh giới quan trọng: thiện chí đóng góp không trao cho ban quyền cầm tiền hay lập quỹ chung. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT cũng không bắt buộc họp phụ huynh ba lần trong năm học như quy định trước đây. Thay đổi này giúp giảm áp lực đóng góp và làm rõ trách nhiệm của từng bên. Vì vậy, nếu cuộc họp phụ huynh bàn về tiền hỗ trợ trường học, câu hỏi đầu tiên nên là khoản hỗ trợ được thực hiện thế nào, thay vì mỗi gia đình phải nộp bao nhiêu.
Quy định liệt kê chín nhóm hành vi ban đại diện và thành viên không được thực hiện. Không được đặt ra khoản đóng góp bắt buộc, ấn định mức hỗ trợ bình quân hoặc tối thiểu, hay áp thời hạn hỗ trợ. Ép buộc, gây áp lực cũng bị nghiêm cấm. Điều này không xóa bỏ sự hỗ trợ tự nguyện; nó ngăn việc biến sự tự nguyện thành nghĩa vụ tập thể.
Hỗ trợ tự nguyện phải đi thẳng đến hàng hóa, dịch vụ
Thông tư cho phép hai cách hỗ trợ: cha mẹ cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết, hoặc thanh toán trực tiếp cho tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ. Chẳng hạn, nếu phụ huynh tự nguyện hỗ trợ một dịch vụ phục vụ hoạt động của ban, khoản thanh toán cần được trả thẳng cho đơn vị cung cấp, không chuyển qua tài khoản hay quỹ do ban đại diện quản lý. Cách làm này giúp người hỗ trợ biết rõ nguồn lực của mình được dùng vào việc gì và hạn chế nhập nhằng giữa tiền của ban với tài trợ cho nhà trường.
Ban đại diện cũng không được nhân danh mình vận động tài trợ cho cơ sở giáo dục, hoặc thu, tiếp nhận, quản lý, sử dụng khoản tài trợ dành cho nhà trường. Đây là điểm nhà trường cần truyền đạt rõ trong thông báo và cuộc họp: nhu cầu của trường không thể được đưa vào một quỹ phụ huynh do ban đứng tên. Nếu phụ huynh muốn hỗ trợ, cần xác định đúng bên cung cấp hàng hóa, dịch vụ và thực hiện theo hình thức được phép; không gây sức ép lên gia đình không tham gia.
Những quy định giáo dục khác bắt đầu có hiệu lực trong tháng 11
Các quy định giáo dục mới trong tháng 11 còn tác động đến giáo dục phổ cập, tuyển sinh nghề, học bổng và hoạt động học tập ở trường phổ thông. Từ ngày 1/11, Nghị định 353/2026/NĐ-CP quy định phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5–6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ. Xã đạt chuẩn phổ cập mầm non cho trẻ trong độ tuổi này khi tỷ lệ huy động đến lớp đạt ít nhất 95%; với xã đặc biệt khó khăn, ngưỡng là 90%. Tỷ lệ trẻ hoàn thành chương trình hằng năm tương ứng phải đạt ít nhất 85% và 80%.
Thông tư 76/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực ngày 3/11, cho phép tuyển sinh cao đẳng, trung cấp và giáo dục trung học nghề thành nhiều đợt trong năm. Ngày 10/11, Thông tư 80/2026/TT-BGDĐT quy định xét học bổng ngành khoa học, kỹ thuật và công nghệ: điểm xét nhóm không quá 30% thí sinh cao nhất dựa trên điểm Toán và hai môn có kết quả cao nhất trong Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tiếng Anh; không tính điểm ưu tiên, điểm cộng hay điểm quy đổi. Thông tư 78/2026/TT-BGDĐT cũng cập nhật nội dung một số môn giáo dục thường xuyên từ ngày 10/11.
Từ ngày 15/11, Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT quy định hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức ngoài thời lượng chính khóa và không thu tiền người học. Hoạt động theo nhu cầu người học phải dựa trên sự tự nguyện; trường công lập áp dụng mức thu do UBND cấp tỉnh quyết định. Nhà trường không được chuyển phần thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước sang hoạt động theo nhu cầu để thu kinh phí. Phụ huynh nên yêu cầu nhà trường phân biệt rõ hai loại hoạt động, còn trường cần công khai nội dung, cách tổ chức và căn cứ thu nếu có.
Điều phụ huynh và nhà trường nên kiểm tra khi triển khai
- Phụ huynh có thể hỏi rõ hỗ trợ dành cho hoạt động nào, được thực hiện bằng hàng hóa, dịch vụ trực tiếp hay thanh toán thẳng cho nhà cung cấp.
- Không chấp nhận việc ấn định mức tối thiểu, chia đều khoản hỗ trợ hoặc gây áp lực lên gia đình không đóng góp.
- Ban đại diện không nên nhận tiền vào tài khoản cá nhân hay lập quỹ để quản lý; cũng không đứng ra thu tài trợ dành cho nhà trường.
- Nhà trường cần thông tin rõ các khoản và hoạt động của mình, tránh để phụ huynh hiểu rằng khoản tài trợ cho trường có thể đi qua ban đại diện.
- Khi triển khai hoạt động giáo dục, cần tách bạch nội dung tăng cường không thu tiền với hoạt động theo nhu cầu được tổ chức tự nguyện.
Tinh thần của quy định không phải là cấm phụ huynh chung tay, mà là chấm dứt cách gom tiền thiếu minh bạch và biến hỗ trợ thành nghĩa vụ. Ban đại diện có thể phối hợp, trao đổi nhu cầu và kết nối sự tự nguyện, nhưng không được giữ tiền hay thay nhà trường quản lý tài trợ. Phụ huynh nên hỏi về mục đích và cách thanh toán; nhà trường cần công khai ranh giới trách nhiệm. Làm đúng từ đầu sẽ bảo vệ cả người đóng góp lẫn ban đại diện, đồng thời giữ sự hỗ trợ đúng nghĩa tự nguyện.
