Lợi nhuận kỷ lục: Cảng biển không còn là “hạ tầng thầm lặng”
Cảng biển Đông Nam Á là hệ thống cảng container và cảng nước sâu giữ vai trò cửa ngõ giao thương toàn khu vực, nơi vận tải biển khu vực kết nối các chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo động lực cho tăng trưởng thương mại, thu hút đầu tư và phát triển hạ tầng cảng lớn. Trong vài năm gần đây, cảng biển từ vị thế hạ tầng thầm lặng đã bước lên tuyến đầu tăng trưởng khi lợi nhuận cảng container tăng vọt, phản ánh nhu cầu xuất nhập khẩu và logistics đang bứt phá. Một trong những dấu ấn rõ rệt là việc CTCP Cảng Đồng Nai công bố lợi nhuận sau thuế 436 tỷ đồng trong năm 2025, mức cao nhất lịch sử hoạt động của doanh nghiệp. Con số này không chỉ là thành tích tài chính, mà còn là tín hiệu cho thấy biên lợi nhuận của các cảng thương mại quốc tế đang bước vào chu kỳ vàng.
Cảng Đồng Nai và làn sóng chia cổ tức nhờ lợi nhuận bền vững
Thành tích của Cảng Đồng Nai cho thấy câu chuyện lợi nhuận không phải “ăn may” mà đến từ nền tảng hạ tầng cảng lớn và vị trí chiến lược. Doanh nghiệp đang khai thác hai khu vực cảng thương mại quốc tế Long Bình Tân và Gò Dầu, với tổng diện tích khoảng 787.000m2, 13 cầu tàu dài 2.102m, tiếp nhận tàu đến 30.000 DWT. Nhờ khả năng phục vụ tàu lớn và công suất bến bãi tương đối dồi dào, doanh thu thuần năm 2025 tăng 18% lên 1.576 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng 25,6% lên 436 tỷ đồng. Điểm đáng chú ý là doanh nghiệp không “ôm” lợi nhuận mà chia sẻ với cổ đông: hai đợt cổ tức tiền mặt đều 20%, tổng tỷ lệ 40% cho năm 2025. Với hơn 380 tỷ đồng lợi nhuận chưa phân phối cùng quỹ đầu tư phát triển 474 tỷ đồng, Cảng Đồng Nai có dư địa tài chính để vừa thưởng cổ đông vừa chuẩn bị cho chu kỳ mở rộng công suất cảng tiếp theo.
Cảng nước sâu: từ tăng sản lượng đến mở rộng công suất
Nếu các cảng sông và cảng nội địa cho thấy nền tảng ổn định, thì các cảng nước sâu mới là nhân tố kéo cả khu vực bước lên nấc thang cạnh tranh cao hơn. Siêu cảng nước sâu Gemalink – được đánh giá là “con gà đẻ trứng vàng” – đạt sản lượng 577 nghìn TEU trong quý II/2026, tăng 27% và vượt trội tốc độ chung của cụm Cái Mép – Thị Vải. Theo phân tích, Gemalink trở thành động lực tăng trưởng dài hạn nhờ vị trí trong cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải và mạng lưới logistics đi kèm. Tham vọng mở rộng không dừng lại ở hiện trạng: Gemalink giai đoạn 2A được lên kế hoạch đưa vào khai thác cuối 2027, bổ sung khoảng 900.000 TEU công suất. Cùng với đó là dự án siêu cảng nước sâu Cần Giờ do VIMC phát triển. Đây không chỉ là các công trình đơn lẻ, mà là bước đi chiến lược để cảng nước sâu Đông Nam Á đón dòng hàng dịch chuyển và xây dựng hệ sinh thái vận tải biển khu vực mạnh hơn.
Sức chống chịu trước biến động và cuộc đua tối ưu vận tải biển
Điều khiến giới quan sát đánh giá cao ngành cảng biển Đông Nam Á không chỉ là tốc độ tăng trưởng, mà là sức chống chịu trước những cú sốc toàn cầu. Các doanh nghiệp cảng vẫn ghi nhận kết quả tích cực trong bối cảnh thương mại thế giới chịu nhiều áp lực. Hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi các tuyến vận tải qua Trung Đông được nối lại, tắc nghẽn tại eo biển Hormuz được giải tỏa và giá dầu giảm đã giúp hàng hóa lưu thông dễ dàng hơn. Theo phân tích, tăng trưởng sản xuất, thương mại và vận tải hàng hóa đang hỗ trợ rõ rệt cho dịch vụ cảng và vận tải biển, dù rủi ro địa chính trị, chi phí nhiên liệu, bảo hiểm và thời gian vận chuyển quốc tế kéo dài vẫn hiện hữu. Câu chuyện ở đây là: cảng biển khu vực không chờ đợi môi trường hoàn hảo, mà chủ động tối ưu vận hành, nâng hiệu quả, và mở rộng dịch vụ logistics để không phụ thuộc hoàn toàn vào sản lượng xếp dỡ.
Lợi nhuận cao mở khóa chu kỳ đầu tư hạ tầng cảng lớn mới
Lợi nhuận căng tràn của nhóm cảng container đang tạo ra một vòng tròn tích cực: tiền mặt dư dả cho phép doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư, còn hạ tầng cảng lớn hơn lại tiếp tục kéo lợi nhuận đi lên. Nhiều doanh nghiệp như Viconship, Gemadept hay các cảng Đình Vũ, Quy Nhơn đều báo cáo doanh thu và lợi nhuận tăng đáng kể, với biên lợi nhuận từ cảng và logistics cải thiện rõ rệt. Đặc biệt, kết quả tích cực này tạo điều kiện để họ “xây nền vững chắc”, tập trung củng cố nội lực và phát triển hệ thống cảng nước sâu. Một câu nói có thể tóm tắt xu thế hiện nay là: “Lợi nhuận cao đang biến các cảng biển từ điểm trung chuyển thành điểm tựa hạ tầng cho tăng trưởng khu vực”. Khi dòng vốn FDI tiếp tục dịch chuyển theo xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng, lợi thế về công suất, vị trí và mạng lưới logistics sẽ quyết định cảng nào vươn lên thành trung tâm vận tải biển khu vực, thay vì chỉ đóng vai trò vệ tinh.
