Tăng vốn đầu tư hạ tầng và mở rộng đất: bước ngoặt cho tuyến cao tốc
Cao tốc Ninh Bình Hải Phòng là dự án đường bộ cao tốc trọng điểm ở miền Bắc, đoạn qua tỉnh Ninh Bình dài 25,3 km, được thiết kế 4 làn xe, tốc độ 120 km/h, vừa được điều chỉnh nâng tổng mức đầu tư lên hơn 9.113 tỷ đồng và mở rộng diện tích đất sử dụng từ 273,57 ha lên 303,62 ha nhằm tăng cường kết nối giao thông khu vực. Việc nâng vốn đầu tư hạ tầng ở thời điểm này không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, mà là lựa chọn mang tính chiến lược. UBND tỉnh Ninh Bình đã quyết định điều chỉnh dự án đường bộ cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, nâng tổng mức đầu tư lên 9.113,19 tỷ đồng, đồng thời mở rộng diện tích đất sử dụng và bổ sung nhiều hạng mục hạ tầng kỹ thuật. Trước đó, dự án chỉ có tổng mức đầu tư 6.865 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh. Sự tăng thêm này cho thấy địa phương chấp nhận chi phí lớn hơn để đổi lấy khả năng kết nối giao thông miền Bắc tốt hơn, thay vì giữ một tuyến cao tốc “khép kín” khó khai thác hiệu quả.
Mở rộng diện tích đất và bài toán giải phóng mặt bằng
Điểm đáng chú ý nhất trong lần điều chỉnh là diện tích đất sử dụng tăng thêm khoảng 30 ha, từ 273,57 ha lên 303,62 ha. Phần đất này không phải để “nới” nền đường, mà để xây các hạng mục kết nối: ba nhánh kết nối, một đơn nguyên cầu vượt tại nút giao Mai Sơn và một cầu vượt ngang tại nút giao Khánh Dương. Nói cách khác, tỉnh Ninh Bình chấp nhận mở rộng không gian hạ tầng để tuyến cao tốc không trở thành con đường “đi qua mà không vào được” đối với các khu vực lân cận. Tuy nhiên, mở rộng đất đồng nghĩa với áp lực giải phóng mặt bằng tăng lên. UBND tỉnh đã giao các xã, phường như Yên Mô, Yên Từ, Khánh Nhạc… tập trung thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm tiến độ thi công. Đây là khâu dễ phát sinh vướng mắc về bồi thường, tái định cư, nhưng lại quyết định trực tiếp việc các hạng mục kết nối có kịp hoàn thành trước mốc 2028 hay không. Nếu chậm, tuyến cao tốc sẽ bị khai thác trong trạng thái nửa vời, làm giảm hiệu quả đầu tư.
Tiêu chuẩn kỹ thuật và ý nghĩa với kết nối giao thông miền Bắc
Đoạn cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng qua Ninh Bình được đầu tư theo tiêu chuẩn 4 làn xe hoàn chỉnh, tốc độ thiết kế 120 km/h, nền đường rộng gần 25 m, mặt đường rộng 15 m, với 12 cầu và 3 nút giao liên thông. Điểm đầu tuyến kết nối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông tại nút giao Mai Sơn, điểm cuối nối với cầu vượt sông Đáy, kết nối Ninh Bình với Nam Định. Nhìn trên bản đồ giao thông, đây là mắt xích quan trọng trong mạng lưới kết nối giao thông miền Bắc, giúp luồng vận tải từ khu vực Nam đồng bằng sông Hồng ra Hải Phòng và các tỉnh ven biển trở nên thông suốt hơn. Việc điều chỉnh quy mô đất sử dụng và bổ sung các hạng mục hạ tầng được kỳ vọng góp phần hoàn thiện khả năng kết nối của tuyến cao tốc với hệ thống giao thông khu vực. Nếu các nhánh kết nối và cầu vượt được triển khai đúng tiến độ, cao tốc Ninh Bình Hải Phòng sẽ không chỉ giảm thời gian di chuyển mà còn tái phân bố dòng hàng hóa, dịch vụ, tạo điều kiện cho các địa phương dọc tuyến khai thác tốt hơn lợi thế vị trí.
Tiến độ thi công, mốc 2028 và tác động tới người dân
Dự án đường bộ cao tốc này được khởi công ngày 19/4/2025, và đến nay phần tuyến chính cho thấy một bức tranh khá tích cực. Toàn bộ 25,3 km mặt bằng tuyến chính đã được bàn giao, đạt 100%, tạo điều kiện để các nhà thầu tổ chức đồng loạt nhiều mũi thi công. Giá trị thực hiện gói thầu xây dựng tuyến chính đã đạt hơn 2.071 tỷ đồng, tương đương khoảng 50% giá trị hợp đồng. Khối lượng đắp cát nền đường đã hoàn thành, đắp đất nền đường K95 đạt hơn 3,5 triệu m3, cùng với việc thi công 12 cầu và 19 hầm chui ở các giai đoạn khác nhau. Các hạng mục bổ sung, điều chỉnh được yêu cầu hoàn thành thi công trong năm 2028. Với người dân, tác động thực tế sẽ thể hiện ở việc rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí vận tải, mở ra cơ hội việc làm và kinh doanh dọc các nút giao. Song song, họ cũng phải đối mặt với giai đoạn khó khăn của giải phóng mặt bằng, tái định cư và thay đổi không gian sống. Câu hỏi đặt ra là: liệu chính quyền và chủ đầu tư có đủ quyết tâm và năng lực để biến khoản nâng vốn đầu tư hạ tầng này thành lợi ích cụ thể, thay vì chỉ là những con số trên giấy?
