Hợp tác khí – điện là mắt xích của an ninh năng lượng
Nguồn khí phát điện là nhiên liệu được cung cấp cho các nhà máy điện chạy khí, còn LNG có thể bổ sung nguồn cung khi sản lượng khí nội địa suy giảm. Đây là hai phần ngày càng gắn kết trong việc duy trì khả năng phát điện và bảo đảm an ninh năng lượng.
Mới đây, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) và Tổng công ty Phát điện 3 (EVNGENCO3) đã làm việc về giải pháp bảo đảm nguồn cung khí và LNG cho sản xuất điện. Hai bên thống nhất những nội dung hợp tác quan trọng, trong đó có phương án cung cấp khí đáp ứng nhu cầu năm 2027 và dài hạn. Đây là bước phối hợp có ý nghĩa thực tế: nhà cung cấp cần lên kế hoạch nguồn nhiên liệu, còn nhà phát điện cần đầu vào đủ ổn định để triển khai kế hoạch vận hành.
Từ năm 1995 đến nay, PV GAS đã cung cấp khoảng 76,6 tỷ Sm³ khí cho các nhà máy điện Phú Mỹ thuộc EVNGENCO3 và Nhà máy điện Bà Rịa, tương đương sản lượng điện khoảng 398 tỷ kWh. Quy mô này cho thấy nguồn khí không phải một phương án phụ trong chuỗi cung ứng điện; nó đã đóng góp lâu dài vào sản lượng phục vụ hệ thống và người sử dụng.
Khí nội địa cần được duy trì, LNG phải tính đường dài
Thách thức hiện nay nằm ở việc nguồn khí trong nước suy giảm, trong khi nhu cầu nhiên liệu cho phát điện vẫn cần được đáp ứng. Vì vậy, duy trì khí nội địa và từng bước chuyển sang LNG không phải hai lựa chọn loại trừ nhau: chúng cần được phối hợp để tránh phụ thuộc vào một nguồn duy nhất. Hai bên đặt định hướng này trong mối liên hệ với mục tiêu Quy hoạch điện VIII.
Với khí nội địa, PV GAS cho biết đang đẩy nhanh việc bổ sung các nguồn khí mới, phối hợp với chủ mỏ tối ưu hóa lịch bảo dưỡng, sửa chữa và triển khai giải pháp kỹ thuật để duy trì nguồn cung. Những việc này tập trung giữ ổn định dòng khí hiện có và khai thác thêm nguồn bổ sung, thay vì xem LNG là giải pháp tức thời cho mọi thiếu hụt.
Với LNG cho sản xuất điện, PV GAS đã nâng khả năng tái hóa tại Kho cảng LNG Thị Vải lên 9,5 triệu Sm³ mỗi ngày, đồng thời triển khai biện pháp bảo đảm nguồn LNG tái hóa dài hạn và hướng tới tối ưu hóa chi phí sản xuất điện. Công suất tái hóa là điều kiện hạ tầng đáng kể, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào khả năng duy trì nguồn cung và tổ chức nhiên liệu phù hợp với kế hoạch vận hành.
Thống nhất phương án là bước đầu, hiệu quả nằm ở triển khai
EVNGENCO3 đánh giá cao hiệu quả phối hợp giữa hai tổng công ty và thống nhất với các giải pháp cung cấp khí nội địa, LNG do PV GAS đề xuất. Hai bên đã thống nhất phương án cung cấp khí nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất điện năm 2027 và trong dài hạn, đồng thời cam kết tiếp tục trao đổi và tạo điều kiện để thực hiện các nội dung đã thống nhất.
Ý nghĩa của thỏa thuận nằm ở việc nối kế hoạch nhiên liệu với kế hoạch phát điện, thay vì để mỗi khâu xử lý riêng. Nếu phối hợp được duy trì, nhà máy có cơ sở chủ động hơn về đầu vào; hệ thống điện cũng có thêm điều kiện thực hiện kế hoạch phát điện và bảo đảm an ninh năng lượng. Đây là lợi ích rộng hơn cho người dùng điện: nguồn cung nhiên liệu ổn định góp phần giảm nguy cơ gián đoạn do thiếu đầu vào, dù bản thân thỏa thuận không bảo đảm mọi rủi ro sẽ được loại bỏ.
Tuy nhiên, thống nhất hợp tác mới là nền tảng, không thay thế việc triển khai nguồn khí mới, bảo dưỡng hiệu quả và bảo đảm LNG dài hạn. Kết quả thực chất sẽ được quyết định bởi mức độ thực hiện các phương án cho năm 2027 và những năm tiếp theo. PV GAS EVNGENCO3 vì thế cần duy trì phối hợp thường xuyên: độ tin cậy của nguồn khí và LNG mới là thước đo cuối cùng cho giá trị của cam kết.
