Một quyết định mang tính bước ngoặt cho tương lai Hồ Tây
Dự án cải tạo Hồ Tây là chương trình tái thiết đô thị quy mô lớn sử dụng mô hình đối tác công tư để chỉnh trang hạ tầng ven hồ, bảo tồn mặt nước, tổ chức lại không gian công cộng và khai thác di sản văn hóa – du lịch, với mục tiêu biến khu vực lịch sử này thành cực phát triển kinh tế, du lịch và văn hóa mới của Hà Nội trong tầm nhìn hàng chục năm. Ngày 28/8/2026, UBND Thành phố Hà Nội khởi công dự án cải tạo, phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ, do Sun Group làm chủ đầu tư. Dự án Sun Group có tổng vốn dự kiến 30.151 tỷ đồng, triển khai theo phương thức đối tác công tư Hà Nội (PPP) với hợp đồng BT – Xây dựng – Chuyển giao. Đây không chỉ là một đại công trình hạ tầng, mà là tuyên bố về cách Hà Nội muốn phát triển lõi lịch sử của mình trong kỷ nguyên mới.
PPP-BT tại Hồ Tây: mô hình tài chính cho một siêu dự án đô thị
Điểm đáng chú ý nhất của dự án Sun Group là cách Hà Nội chọn mô hình đối tác công tư PPP với hợp đồng BT cho một không gian nhạy cảm như Hồ Tây. Với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 30.151 tỷ đồng, thành phố tránh gánh nặng chi ngân sách trực tiếp, nhưng đổi lại là câu hỏi về giá trị tài sản công đem trao đổi. Trong các dự án BT, Chính quyền nhận lại công trình hạ tầng và thường phải dùng quỹ đất hoặc quyền khai thác để thanh toán; vì vậy, tính minh bạch và giám sát cộng đồng phải được đặt lên hàng đầu nếu không muốn cải tạo Hồ Tây trở thành bài toán phân chia lợi ích hơn là nâng chất sống đô thị. Ở chiều ngược lại, nếu hợp đồng được thiết kế thông minh, đây có thể là hình mẫu mới cho đối tác công tư Hà Nội: nhà đầu tư tư nhân gánh rủi ro vốn, thành phố giữ vai trò “trọng tài” đảm bảo lợi ích công, cư dân được hưởng hạ tầng ven hồ tốt hơn mà không phải trả giá bằng mất mát không gian xanh.
“Re-hug the Lake”: từ di sản bị lãng phí đến cực văn hóa – du lịch
Suốt nhiều thập kỷ, Hồ Tây được coi là di sản nhưng lại thiếu một dự án xứng tầm để cải tạo cảnh quan và phát huy giá trị, như chính lãnh đạo Sun Group đã thừa nhận. Dự án lần này dựa trên triết lý bảo tồn các lớp giá trị văn hóa Thăng Long, với ý tưởng chủ đạo “Re-hug the Lake” – vòng tay trở lại với hồ. Trên quy mô nghiên cứu khoảng 567,75 ha, dự án giữ nguyên 520,90 ha mặt nước, chỉ can thiệp trên khoảng 46,85 ha đất (gồm cả các hồ nhỏ) để chỉnh trang giao thông, công viên, không gian sinh hoạt công cộng và hoạt động văn hóa – giải trí. Cách tiếp cận này, nếu được giữ kỷ luật, là câu trả lời cần thiết cho băn khoăn muôn thuở: phát triển du lịch Hà Nội quanh Hồ Tây mà không bê tông hóa mặt nước. Tham vọng ở đây rất rõ: song hành với khu vực Hồ Hoàn Kiếm, Hồ Tây được định hình thành trung tâm du lịch của thủ đô, là một trong bốn động lực phát triển du lịch cốt lõi đưa Hà Nội trở thành điểm đến văn hóa danh tiếng trong khu vực và thế giới.
Hạ tầng ven hồ 13,5 km: tuyến cảnh quan hay “xa lộ” phá vỡ ký ức?
Trọng tâm kỹ thuật của dự án là hợp phần cải tạo tuyến đường ven Hồ Tây dài khoảng 13,5 km, bao quanh hồ qua Nguyễn Đình Thi, Trích Sài, Vệ Hồ, Nhật Chiêu và một phần Quảng Bá, Quảng Khánh, Quảng An. Đây là bước đi then chốt: nếu làm tốt, nó biến hạ tầng ven hồ thành vòng tròn công viên – cảnh quan liên tục, hỗ trợ đi bộ, xe đạp, kết nối các quảng trường, cầu cảnh quan, công viên, di tích, làng cổ, nhà khách Trung ương Đảng, Nhà hát Opera Hà Nội trong một hành lang xanh “Greenway” xuyên suốt. Nếu làm kém, tuyến này có thể trở thành một “xa lộ” cắt vụn không gian cộng đồng. Theo thiết kế, việc mở rộng đường được nghiên cứu để không xâm lấn khu dân cư hiện hữu, dùng cầu cạn, sàn cảnh quan và cầu đi bộ vươn ra mặt nước, tăng mật độ cây xanh và mở rộng lối đi cho người dân, du khách. Về nguyên tắc, đây là cách hiếm hoi ưu tiên con người và thiên nhiên hơn xe cơ giới; câu hỏi còn lại là thực thi có trung thành với thiết kế hay không.
Từ “mặt gương Tây Hồ” đến di sản sống và kinh tế đêm
Dự án không dừng ở việc lát lại vỉa hè. Hồ Tây được coi là một không gian hoạt động, không chỉ là cảnh quan nền: hệ thống bến thủy mới sẽ mở rộng tiếp cận thủy – bộ, khai thác hiệu quả mặt nước, đi cùng kiểm soát và xử lý nước thải để trả lại vẻ đẹp trong lành cho “mặt gương Tây Hồ”. Người dân và du khách được hứa hẹn trải nghiệm các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, giải trí theo tinh thần “Living Heritage” – Di sản sống, nơi làng nghề, lễ hội, ẩm thực và ký ức cộng đồng được kể lại bằng ngôn ngữ đương đại qua triển lãm, pháo hoa, âm nhạc, nhạc nước, trình diễn ánh sáng. Nếu không trượt sang thương mại hóa quá mức, đây sẽ là nền tảng mạnh cho kinh tế đêm, công nghiệp văn hóa và cực kinh tế sáng tạo bền vững tại Hồ Tây. Dự án được kỳ vọng trở thành bệ phóng đưa Hồ Tây bước vào kỷ nguyên phát triển rực rỡ, nơi di sản nghìn năm hòa cùng nhịp sống hiện đại, góp phần định hình diện mạo một siêu đô thị trong tương lai.
