Hà Nội gia hạn 6 dự án lớn: tín hiệu chậm mà chắc cho đô thị

Gia hạn 6 dự án lớn: Hà Nội chấp nhận đi chậm để đi đúng

Việc Hà Nội đề xuất gia hạn 6 tháng điều kiện khởi công cho 6 dự án Hà Nội gia hạn là động thái điều chỉnh tiến độ các dự án đô thị lớn, được triển khai theo cơ chế đặc thù, nhằm bảo đảm thủ tục pháp lý, quy hoạch và thiết kế được hoàn thiện trước khi bước vào giai đoạn xây dựng thực tế, tránh rủi ro cho không gian và hạ tầng Hà Nội trong dài hạn. UBND thành phố đã có tờ trình gửi HĐND, đề nghị xem xét chấp thuận gia hạn 6 tháng để hoàn thiện điều kiện khởi công đối với 6 dự án đầu tư quy mô lớn triển khai theo Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội. Đây là các dự án thuộc nhóm động lực phát triển, trong tổng số 12 dự án lớn được nghiên cứu, định hướng tạo đột phá cho không gian đô thị và hạ tầng kinh tế – xã hội của Thủ đô. Quan điểm đáng chú ý: thay vì cố giữ tiến độ khởi công dự án lớn bằng mọi giá, Hà Nội chọn cách “phanh lại” để rà soát quy hoạch, điều kiện pháp lý và thiết kế công trình. Điều này không chỉ là sửa sai kỹ thuật, mà phản ánh một lựa chọn chính sách – ưu tiên nền tảng pháp lý vững chắc cho các dự án dài hạn, thay vì đánh đổi bằng những cuộc khởi công mang tính hình thức.

Các dự án nào được gia hạn và vì sao cơ chế đặc thù trở thành áp lực?

Danh sách 6 dự án Hà Nội gia hạn cho thấy đây không phải những công trình nhỏ lẻ, mà là những cấu phần định hình lại bản đồ đô thị và hạ tầng Hà Nội trong vài thập kỷ tới. Các dự án gồm: Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng (Red River Scenic Boulevard); Khu đô thị thể thao Quốc tế Hà Nội; Khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thư Lâm, Đông Anh; Khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thiên Lộc, Phúc Thịnh; Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT tại các phường Phú Diễn, Tây Tựu; và Khu phức hợp y tế chăm sóc sức khỏe người cao tuổi – Đại học Y Hà Nội tại phường Hoàng Mai. Đáng chú ý, các dự án này được triển khai theo cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 258/2025/QH15, cho phép thủ tục quy hoạch và khởi công xây dựng diễn ra song song với thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Theo quy định, nhà đầu tư phải hoàn thiện đầy đủ điều kiện khởi công trong vòng 6 tháng kể từ ngày khởi công. Khi mốc thời gian này đã hết nhưng nhiều điều kiện vẫn chưa hoàn thành, cơ chế đặc thù từ chỗ là lợi thế thúc đẩy tiến độ đã trở thành áp lực buộc chính quyền phải công khai “xin thêm thời gian” và nhìn lại cách tổ chức triển khai.

Những điểm nghẽn: quy hoạch điều chỉnh, thủ tục chưa theo kịp tham vọng hạ tầng

Việc chậm hoàn thiện điều kiện khởi công không chỉ là câu chuyện năng lực của từng chủ đầu tư, mà là bài toán hệ thống khi tham vọng phát triển hạ tầng Hà Nội đi nhanh hơn khả năng chuẩn bị quy hoạch và pháp lý. Trong số các dự án khởi công, 3 dự án đã có chủ trương đầu tư nhưng chưa có thiết kế bản vẽ thi công cho các hạng mục đã khởi công: Red River Scenic Boulevard, Khu đô thị thể thao Quốc tế Hà Nội và Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT. Một dự án đa mục tiêu tại Thư Lâm, Đông Anh mới dừng ở chủ trương đầu tư tổng thể, chưa phê duyệt dự án đầu tư; hai dự án còn lại (Thiên Lộc – Phúc Thịnh và Khu phức hợp y tế chăm sóc sức khỏe người cao tuổi – Đại học Y Hà Nội) thậm chí chưa hoàn thành thủ tục chủ trương đầu tư. UBND thành phố thừa nhận các dự án đều có quy mô lớn, có dự án chưa từng có trong lịch sử phát triển Thủ đô, đòi hỏi thời gian để xác định phương án, bố trí tái định cư, xử lý quy hoạch chồng lấn, trong bối cảnh Hà Nội đang điều chỉnh định hướng quy hoạch. Lí do này cho thấy một thực tế: khung pháp lý và quy trình hiện hành chưa được tinh chỉnh đủ cho các dự án đặc thù, khiến cơ chế đặc biệt về khởi công dự án lớn bị “kẹt” trong quy trình thông thường.

Gia hạn 6 tháng: cơ hội chỉnh sửa chiến lược khởi công dự án lớn

Từ góc độ chính sách, việc gia hạn 6 tháng không nên được nhìn đơn thuần như “chậm tiến độ”, mà là một khoảng lùi cần thiết để rà soát cách Hà Nội đang khởi công dự án lớn theo cơ chế đặc thù. Theo tờ trình, thời gian gia hạn được tính từ ngày hết hạn quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị quyết 258/2025/QH15. Điều này đặt ra áp lực rõ ràng: trong 6 tháng bổ sung, hoặc các dự án hoàn tất điều kiện khởi công, hoặc cơ chế đặc thù sẽ bị nghi ngờ về tính khả thi. Để biến khoảng lùi thành bước tiến, Hà Nội cần làm ba việc song song. Thứ nhất, “siết lại” tiêu chí chất lượng đối với quy hoạch chi tiết, thiết kế kỹ thuật của những dự án động lực như Red River Scenic Boulevard – vốn có quy mô khu vực lên tới khoảng 11.418 ha với tổng đầu tư 736.963 tỷ đồng. Thứ hai, rà soát quy trình nội bộ, tránh việc nghị quyết của HĐND chỉ tập trung vào chủ trương đầu tư và giải phóng mặt bằng, bỏ ngỏ khâu thẩm định dự án và điều kiện khởi công. Thứ ba, yêu cầu nhà đầu tư công khai tiến độ từng hạng mục, coi minh bạch như một điều kiện đi kèm với quyền hưởng cơ chế ưu đãi.

Đi chậm để bền vững: đẩy nhanh khởi công mà không đánh mất chất lượng đô thị

Nhìn rộng hơn, 12 dự án được Hà Nội nghiên cứu và triển khai theo cơ chế đặc thù là bước thử nghiệm cho một cách tiếp cận mới với hạ tầng Hà Nội: dùng các dự án động lực để mở rộng không gian đô thị và nâng cấp hạ tầng kinh tế – xã hội. Việc 10 dự án đã khởi công nhưng 6 dự án phải xin gia hạn điều kiện khởi công cho thấy “đường chạy” đang gập ghềnh – không phải vì thiếu ý chí, mà vì khoảng cách giữa thiết kế cơ chế trên giấy và thực tế triển khai. Nếu Hà Nội tận dụng giai đoạn gia hạn để chỉnh tiến trình khởi công dự án lớn – từ việc đồng bộ quy hoạch, thiết kế, chủ trương đầu tư đến công tác giải phóng mặt bằng – cơ chế đặc thù sẽ không bị xem là ưu ái vô trách nhiệm, mà trở thành công cụ thúc đẩy nhưng vẫn giữ được chất lượng đô thị. Ngược lại, nếu 6 tháng trôi qua mà điều kiện khởi công vẫn chưa hoàn tất, bài học lớn nhất sẽ không nằm ở từng dự án cụ thể, mà ở cách Thủ đô hoạch định và tổ chức những dự án mang tính biểu tượng cho tương lai đô thị của mình.