Rủi ro dồn dập khi mưa lớn và gió mạnh
Mưa lũ miền Trung là tình trạng mưa lớn, ngập lụt và các sự cố do thời tiết cực đoan gây ra, đe dọa giao thông, khu dân cư và hoạt động trên biển, đòi hỏi ứng phó đồng thời trên nhiều địa bàn. Đợt mưa từ ngày 9 đến 11/11 được dự báo có nơi vượt 550 mm, trong bối cảnh gió mùa Đông Bắc mạnh kết hợp với gió Đông hoạt động tăng dần. Hệ quả cho thấy rủi ro không chỉ nằm ở lượng nước: gió giật quật đổ cây, đất đá vùi lấp đường, còn sóng và gió lớn đẩy tàu khỏi vị trí neo. Vì vậy, ứng phó hiệu quả phải vừa xử lý điểm nguy hiểm trước mắt, vừa ngăn người và phương tiện đi vào vùng bất an. Mưa lũ miền Trung cần được nhìn như một chuỗi rủi ro liên kết, không phải những sự cố rời rạc.
Ở Đà Nẵng, cây xanh ngã đổ chắn đường Nguyễn Văn Linh tối 9/11; có cây bật gốc đè lên ô-tô đang đỗ. Tại đường Lê Quý Đôn, một cây lớn bật gốc, kéo bật mảng bê-tông vỉa hè và chắn ngang phần đường xe chạy. Đến khoảng 0 giờ ngày 10/11, lực lượng chức năng dùng phương tiện chuyên dụng cưa cắt, dọn dẹp cây đổ xuyên đêm để khôi phục giao thông và hạn chế nguy hiểm cho người dân. Cách làm khẩn trương là cần thiết, nhưng phòng ngừa cũng quan trọng: chính quyền khuyến cáo hạn chế ra đường khi thời tiết cực đoan, không trú mưa hoặc đỗ xe dưới cây lớn, gần trụ điện hay công trình đang thi công. Việc kiểm tra cây xanh trên các tuyến đông người qua lại cần được tiếp tục.

Sạt lở đường buộc lực lượng phải chặn từ xa
Tại Quảng Trị, từ tối 9 đến sáng 10/11, mưa lớn làm 10 vị trí tại các xã Kim Ngân, Lìa, Tà Rụt, Đa Krông và La Lay ngập sâu 0,3–3 m, gây chia cắt giao thông. Đáng lo hơn, sạt lở đường tại Km30 Quốc lộ 9C, xã Kim Ngân, kéo dài khoảng 150 m, với ước tính 6.000 m³ đất đá, khiến người và phương tiện không thể lưu thông. Sạt lở cũng được ghi nhận tại Km61+200 Quốc lộ 49. Những con số này cho thấy mở đường trở lại không thể là ưu tiên duy nhất: khi nền đường và sườn dốc còn nguy hiểm, chặn lối, dựng cảnh báo và ngăn người dân tiếp cận mới là biện pháp bảo vệ trực tiếp.
Bộ đội Biên phòng Quảng Trị duy trì 372 cán bộ, chiến sĩ cùng 28 phương tiện; 10 tổ công tác, gồm 27 cán bộ, chiến sĩ, phối hợp chính quyền cảnh báo và ngăn người dân qua khu vực nguy hiểm. Tại Huế, mưa lớn gây ngập cục bộ ở vùng thấp, ngập một số đoạn Đường Hồ Chí Minh qua các xã A Lưới 2 và A Lưới 3, đồng thời gây sạt lở trên Quốc lộ 49. Đồn Biên phòng Hương Nguyên cùng các lực lượng đã di dời 10 hộ, gồm 40 người ở thôn Hồng Hạ 1, xã A Lưới 5, đến nơi an toàn. Đây là hướng ứng phó đúng: không đợi sự cố lan rộng mới sơ tán, và không để người dân tự đánh giá khả năng đi qua đoạn đường bị chia cắt.
Ven biển: cứu hộ đi cùng kiểm soát nguy cơ
Trên biển, tàu hàng VTA Neptune bị sóng đánh trôi neo, mắc cạn gần khu vực Chân Mây – Lăng Cô tối 9/11. Tàu có 20 thuyền viên; lực lượng biên phòng và cảng vụ theo dõi tình hình, xây dựng phương án đưa tàu thoát cạn. Ở Quảng Ngãi, khoảng 6 giờ ngày 10/11, tàu hàng Tong Cheng 301 bị sóng lớn đánh dạt vào bờ biển Châu Me, phường Sa Huỳnh, mắc cạn cách bờ khoảng 100 m. Đồn Biên phòng Sa Huỳnh triển khai lực lượng tại hiện trường, phối hợp theo dõi, bảo đảm an ninh và sẵn sàng cứu hộ, cứu nạn, ứng phó sự cố tràn dầu. Các tình huống này nhắc rằng một sự cố tàu mắc cạn không chỉ là việc đưa phương tiện trở lại luồng; cần đồng thời bảo vệ thuyền viên và kiểm soát nguy cơ phát sinh tại khu vực ven biển.
Ở Huế, Bộ đội Biên phòng đã hướng dẫn 1.123 phương tiện tàu thuyền vào nơi neo đậu, đồng thời duy trì 420 cán bộ, chiến sĩ và 32 phương tiện sẵn sàng phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn. Trên phạm vi quản lý hàng hải và đường thủy, yêu cầu kiểm soát phương tiện phải đi kèm quyền dừng hoạt động khi điều kiện không bảo đảm: cảng vụ không cấp phép cho phương tiện thủy nội địa rời cảng, bến trong thời gian, phạm vi mưa lũ hoặc bão gây mất an toàn. Đây là ranh giới cần giữ nghiêm; duy trì vận tải bằng mọi giá có thể biến chuyến đi thường nhật thành tình huống cứu nạn. Cơ quan chức năng cũng được yêu cầu chuẩn bị nhân lực, phương tiện, kiểm tra khu neo đậu và bảo đảm hệ thống báo hiệu được khôi phục sau khi lũ rút.
An toàn phải được đặt trước thông suốt
Ứng phó đợt mưa này có nhiều lớp: Đà Nẵng khẩn trương giải phóng cây đổ; lực lượng ở Huế và Quảng Trị sơ tán, cảnh báo, bố trí người và phương tiện; tại Quảng Ngãi, biên phòng theo dõi tàu mắc cạn và chuẩn bị phương án cứu hộ. Cơ quan quản lý đường thủy bổ sung một nguyên tắc then chốt: phương tiện không được rời cảng khi mưa lũ, bão khiến hành trình mất an toàn. Các biện pháp ấy chỉ phát huy đầy đủ nếu cảnh báo đến được người đi đường, người dân vùng trũng và chủ phương tiện trước khi họ gặp nguy hiểm. Ưu tiên thông suốt giao thông là cần thiết, nhưng không thể thay thế việc phong tỏa đoạn đường sạt lở hay dừng chuyến tàu trong điều kiện bất lợi.
Kết luận, mưa lũ miền Trung đặt ra một bài kiểm tra đồng thời trên đường bộ, đường thủy và ven biển. Lực lượng ứng phó đã xử lý cây xanh ngã đổ xuyên đêm, di dời hộ dân, chốt chặn nơi sạt lở, hướng dẫn tàu vào nơi neo đậu và chuẩn bị cứu hộ trên biển. Bước tiếp theo phải là duy trì trực ban, kiểm tra cây xanh và điểm có nguy cơ sạt lở, theo dõi tàu gặp sự cố, đồng thời kiên quyết dừng vận tải khi không bảo đảm an toàn đường thủy. Trong thiên tai, một tuyến đường tạm đóng hay một chuyến tàu bị hoãn vẫn tốt hơn để người dân và phương tiện đi vào vùng nguy hiểm.






