Đèn năng lượng mặt trời trên 230km đường tuần tra biên giới: bước ngoặt cho vùng biên Tây Ninh
Dự án lắp đặt hệ thống đèn năng lượng mặt trời dọc 230km đường tuần tra biên giới ở Tây Ninh là chương trình xã hội hóa hơn 21 tỷ đồng, nhằm thắp sáng tuyến biên giới giáp Campuchia, nâng cao an toàn đi lại, hỗ trợ lực lượng chức năng tuần tra và cải thiện đời sống các cộng đồng dân cư nông thôn vùng biên. Thay vì coi chiếu sáng biên giới là hạng mục phụ, Tây Ninh đang biến nó thành trụ cột trong chiến lược bảo vệ biên giới gắn với phát triển kinh tế – xã hội. Ngày 2/10, Ủy ban nhân dân tỉnh khởi công công trình lắp đặt hệ thống đèn năng lượng mặt trời dọc tuyến đường tuần tra biên giới, sử dụng hoàn toàn nguồn kinh phí huy động từ doanh nghiệp và xã hội. Đây không chỉ là một dự án hạ tầng, mà là cách tỉnh gửi đi thông điệp rõ ràng: an ninh biên giới bắt đầu từ những con đường sáng, an toàn và thân thiện với người dân. Dù chỉ mới ở bước khởi công, quy mô và cách làm cho thấy đây là dự án mang tính định hình lâu dài cho cách Tây Ninh bảo vệ biên giới – dựa trên năng lượng tái tạo nông thôn, sự tham gia của cộng đồng và thế trận lòng dân, chứ không chỉ là hàng rào và trạm gác.
Từ 21 tỷ đồng xã hội hóa đến 1.131 bộ đèn trong từng hộ dân
Điểm đáng nói nhất của chương trình “Chung tay thắp sáng biên giới” là cách phân bổ nguồn lực: không dồn hết vào đường tuần tra biên giới, mà lan tỏa ánh sáng đến từng hộ dân vùng biên. Tỉnh đã tiếp nhận hơn 21 tỷ đồng để đầu tư hệ thống chiếu sáng khoảng 230km đường tuần tra biên giới, đồng thời hỗ trợ 1.131 bộ đèn năng lượng mặt trời trị giá hơn 2,6 tỷ đồng cho các hộ dân dọc tuyến biên giới. Theo lãnh đạo tỉnh, công trình có ý nghĩa thiết thực trong bảo đảm an toàn đi lại, phục vụ đời sống, sản xuất của nhân dân, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng chức năng tuần tra, kiểm soát, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực biên giới. Việc bổ sung 100 triệu đồng cho mỗi xã biên giới để triển khai các tuyến đường thắp sáng tại địa phương cho thấy cách tiếp cận rất rõ: biên giới sáng không chỉ ở những đoạn đường tuần tra, mà phải sáng từ sân nhà, bến nước, lối xóm. Ở đây, đèn năng lượng mặt trời không đơn thuần là thiết bị chiếu sáng. Nó là công cụ làm giảm sự bất bình đẳng hạ tầng giữa vùng lõi đô thị và nông thôn biên giới, là bước đi cụ thể để biến khẩu hiệu “thế trận lòng dân” thành những điểm sáng hữu hình vào mỗi tối.
Năng lượng tái tạo nông thôn: an ninh biên giới gắn với đời sống cộng đồng
Việc lựa chọn đèn năng lượng mặt trời cho đường tuần tra biên giới không phải quyết định mang tính thời trang công nghệ, mà là giải pháp hợp lý cho địa bàn có cơ sở hạ tầng điện lưới còn hạn chế, địa hình phức tạp và nhiệm vụ tuần tra thường xuyên. Với năng lượng tái tạo nông thôn, mỗi điểm sáng trên đường trở thành chốt an toàn giao thông, điểm định hướng cho tuần tra ban đêm, và là lớp bảo vệ mềm giúp lực lượng chức năng phát hiện sớm các hành vi vi phạm. Thực tế, tỉnh đã có hơn 56km đường tuần tra biên giới được lắp đặt hệ thống đèn năng lượng mặt trời, góp phần xây dựng biên giới sáng, xanh, sạch, đẹp, văn minh, an toàn, củng cố thế trận lòng dân, thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Con số 230km sắp được chiếu sáng sẽ mở rộng đáng kể vùng an toàn này. Đáng chú ý hơn, chiếu sáng bằng năng lượng mặt trời còn giảm gánh nặng vận hành và bảo trì lâu dài. Chi phí điện năng không còn là rào cản lớn, các xã biên giới có thể tập trung vào quản lý, bảo vệ hệ thống thay vì lo trả hóa đơn. Về dài hạn, đây là mô hình năng lượng tái tạo nông thôn có thể nhân rộng sang các tuyến đường liên thôn, khu sản xuất và khu dân cư.
Tây Ninh bảo vệ biên giới bằng hạ tầng và thế trận lòng dân
Tây Ninh có đường biên giới dài gần 369km với 19 xã tiếp giáp Vương quốc Campuchia – vùng đất vừa là cửa ngõ quốc phòng, an ninh, đối ngoại, vừa là không gian kinh tế, thương mại và giao lưu nhân dân hai nước. Trong bối cảnh đó, đầu tư đường tuần tra biên giới sáng, an toàn là cách tỉnh củng cố thế trận bảo vệ biên giới bằng hạ tầng cụ thể chứ không chỉ bằng văn bản hay khẩu hiệu. Điểm tích cực là tỉnh không xem công trình chiếu sáng là dự án lẻ tẻ. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu Sở Công Thương phối hợp với các cơ quan, địa phương, lực lượng Bộ đội Biên phòng và đơn vị thi công rà soát kỹ vị trí lắp đặt, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, an toàn, đồng thời phối hợp chặt nguồn vốn ngân sách với nguồn xã hội hóa để hình thành hệ thống chiếu sáng đồng bộ trên tuyến đường tuần tra biên giới. Đồng thời, tỉnh yêu cầu xác định rõ trách nhiệm tiếp nhận, quản lý, vận hành và bảo trì, tuyên truyền để người dân tham gia bảo vệ hệ thống chiếu sáng, bảo đảm công trình an toàn, hiệu quả, bền vững. Đây là điểm mấu chốt: biên giới sáng, nhưng không thể an toàn nếu cộng đồng không coi đèn đường như tài sản chung và lớp bảo vệ đầu tiên cho chính cuộc sống của họ.
Từ công trình thắp sáng biên giới đến tầm nhìn dài hạn cho nông thôn an toàn
Nếu chỉ nhìn dự án ở góc độ con số – hơn 21 tỷ đồng, 230km đường, 1.131 bộ đèn năng lượng mặt trời, 100 triệu đồng cho mỗi xã biên giới – sẽ dễ coi đây là một chương trình an sinh xã hội quy mô lớn. Nhưng bản chất sâu xa hơn, nó là thử nghiệm cho một mô hình phát triển nông thôn: dùng năng lượng tái tạo, dùng hạ tầng chiếu sáng làm nền cho an ninh, cho giao thông, cho kinh tế ban đêm và cho chất lượng sống. Việc các doanh nghiệp lớn tham gia tài trợ không chỉ giúp dự án hình thành, mà còn gửi tín hiệu tích cực: biên giới không phải vùng ngoại vi của đầu tư, mà là không gian có thể và cần được xây dựng thành “biên giới sáng, xanh, sạch, đẹp, văn minh, an toàn”. Câu hỏi tiếp theo không phải là có nên mở rộng mô hình này, mà là mở rộng đến đâu, theo tiêu chí nào và gắn với những dịch vụ nào cho người dân vùng biên. Khi các đoạn đường đang và sẽ tiếp tục phân giới, cắm mốc được thắp sáng, biên giới sẽ bớt là đường vạch trên bản đồ và nhiều hơn là dải đất nơi cộng đồng sống trong an toàn, có cơ hội phát triển. Trong bức tranh đó, mỗi chiếc đèn năng lượng mặt trời ở Tây Ninh chính là tuyên bố: bảo vệ biên giới bắt đầu từ bảo vệ đời sống người dân.
