VB02 thắng cuộc, nhưng thiết kế vẫn phải hoàn thiện
Đường vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu là dự án giao thông kết hợp đường dẫn, cầu và hầm, dự kiến nối khu vực Cần Giờ với Bà Rịa – Vũng Tàu qua vịnh Gành Rái. Đây là phương án kết nối trực tiếp được định hình cho một hành lang ven biển, thay vì để người đi lại phụ thuộc chủ yếu vào các tuyến đường vòng qua Đồng Nai.
UBND TP.HCM phê duyệt kết quả thi tuyển kiến trúc sau cuộc họp chấm điểm ngày 29/9/2026. Phương án VB02 của Tổng Công ty Tư vấn thiết kế Giao thông vận tải – CTCP đạt giải nhất với 88,11 điểm; VB03 đạt 77,44 điểm, còn VB01 đạt 70,11 điểm. VB02 được chọn để tiếp tục hoàn thiện, chứ chưa phải thiết kế cuối cùng đã chốt.
Điểm số cao tạo căn cứ để đi tiếp, nhưng giá trị của quyết định nằm ở bước kế tiếp: đơn vị đạt giải phải chỉnh sửa theo kết luận của hội đồng và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, mỹ thuật, phát triển bền vững. Công ty Cổ phần Đô thị Du lịch Cần Giờ sẽ phối hợp với hội đồng thi tuyển và Sở Quy hoạch – Kiến trúc hướng dẫn quá trình này. Đây là một bước chuẩn bị đầu tư, không đồng nghĩa toàn bộ thủ tục triển khai đã hoàn tất.
Hoa sen là ý tưởng cảnh quan, không thay thế yêu cầu kỹ thuật
Hình tượng hoa sen giữa biển tạo cho dự án một ngôn ngữ kiến trúc dễ nhận diện. Khu vực cầu được tạo hình gợi những cánh sen vươn lên giữa đại dương, còn hai cửa hầm cũng mang dáng hoa sen. Ý tưởng ấy có thể giúp một công trình hạ tầng quy mô lớn trở thành dấu mốc cảnh quan trên vịnh Gành Rái, thay vì chỉ là tuyến giao thông ít gắn kết với nơi chốn.
Tuy vậy, thiết kế cầu vượt biển phải đứng vững trước những điều kiện thực tế ngoài khơi. Tường chắn sóng tại cửa hầm được nêu như giải pháp hạn chế tác động của sóng gió và điều kiện hải văn; nhiệm vụ thiết kế cũng đặt yêu cầu tuổi thọ cầu 100 năm, với kết cấu thép, bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực. Vì thế, hình ảnh hoa sen chỉ thuyết phục khi đi cùng độ bền, an toàn và khả năng bảo trì.
Đây là lý do cần theo dõi bản thiết kế sau chỉnh sửa, thay vì xem phối cảnh như kết quả đã định đoạt. Một biểu tượng đẹp sẽ chỉ có ý nghĩa nếu giải pháp kỹ thuật và cảnh quan được xử lý đồng thời.
Hơn 14 km, gồm cầu và hầm vượt biển
Quy mô tuyến là điểm đáng chú ý không kém kiến trúc: tổng chiều dài hơn 14 km, vốn đầu tư sơ bộ hơn 93.000 tỷ đồng. Theo số liệu đã công bố, tuyến gồm khoảng 1,9 km đường dẫn, khoảng 8 km cầu vượt biển, đoạn nối cầu vào hầm dài khoảng 295 m và hầm vượt biển khoảng 3,85 km. Hầm gồm các phần hầm dìm, hầm kín và hầm hở.
Toàn tuyến được định hướng quy mô sáu làn xe, tốc độ thiết kế 80 km/h; điểm đầu ở khu đô thị Cần Giờ và điểm cuối kết nối với đường 30/4 tại khu vực Vũng Tàu. Cách kết hợp cầu với hầm cho thấy đây không phải một cây cầu đơn lẻ kéo dài qua biển, mà là tổ hợp công trình đòi hỏi phối hợp chặt chẽ giữa nhiều hạng mục.
Với người đi lại, kết nối trực tiếp được kỳ vọng rút ngắn hành trình Vũng Tàu – Cần Giờ khoảng 10 phút và giảm phụ thuộc vào các hành lang đường bộ hiện hữu. Lợi ích ấy đáng quan tâm, nhưng cần nhìn cùng quy mô đầu tư và những bước hoàn thiện thiết kế còn ở phía trước: con số thời gian là mức kỳ vọng được nêu, không phải cam kết về trải nghiệm vận hành trong mọi điều kiện.
Bước tiếp theo quyết định sức thuyết phục của dự án
Dự án hướng tới kết nối Cần Giờ với Vũng Tàu, đồng thời mở thêm liên hệ với khu vực cảng Cái Mép – Thị Vải và Long Sơn, phục vụ du lịch biển, logistics và kinh tế ven biển. Nhưng kỳ vọng phát triển chỉ có cơ sở khi tuyến được hoàn thiện đồng bộ, an toàn và phù hợp với môi trường biển; hình tượng hoa sen không thể tự nó bảo đảm những kết quả ấy.
Sau khi VB02 được chọn, đơn vị đạt giải sẽ hoàn chỉnh phương án dưới sự hướng dẫn của các cơ quan liên quan, làm cơ sở cho những bước thiết kế tiếp theo. Tiến độ được nêu cho giai đoạn thực hiện là 2025–2029, trong đó thi công dự kiến từ 2026 đến 2029; mốc kế hoạch cần được hiểu đúng là lịch trình dự kiến, không phải bằng chứng rằng mọi hạng mục đã hoàn tất.
Lựa chọn VB02 là bước tiến đáng kể vì dự án đã có phương án kiến trúc đứng đầu và một cấu hình tuyến cụ thể. Tuy nhiên, điều đáng chờ đợi hơn cả là bản thiết kế sau cùng chứng minh được rằng biểu tượng hoa sen, tiêu chuẩn kỹ thuật và lợi ích đi lại có thể cùng tồn tại trên một công trình dài hơn 14 km.
