Đề án tổng thể, không phải lệnh cấm đồng loạt
Quản lý điện thoại thông minh và mạng xã hội trong trường học là việc xây dựng quy tắc sử dụng các công cụ số tại cơ sở giáo dục sao cho phù hợp với cấp học và môi trường học tập. Đây là nhiệm vụ được Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì trong Nghị quyết 353/NQ-CP ngày 6/11/2026, tại phiên họp thường kỳ tháng 10/2026; Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan và địa phương để xây dựng, trình ban hành đề án tổng thể. Điểm đáng chú ý là yêu cầu đặt ra không phải một lệnh cấm áp dụng giống nhau ở mọi nơi, mà là một khuôn khổ có thể điều chỉnh theo từng cấp học và cơ sở giáo dục.
Cách tiếp cận này hợp lý hơn một quy định cứng nhắc. Nhu cầu, độ tuổi học sinh và cách tổ chức dạy học khác nhau, nên quản lý điện thoại cũng cần dựa trên bối cảnh thực tế thay vì mặc định rằng mọi thiết bị đều gây hại hoặc đều hữu ích. Tuy nhiên, đề án chỉ có ý nghĩa khi chuyển được định hướng chung thành hướng dẫn rõ ràng, dễ thực hiện và nhất quán.
Quy tắc cần sát với đời sống học đường
Với học sinh, tác động gần nhất sẽ nằm ở những quy định cụ thể về việc mang và sử dụng điện thoại thông minh trong ngày học. Một ví dụ được ghi nhận tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn ở Đà Nẵng là học sinh giao điện thoại tại điểm quy định khi bắt đầu tiết học. Đây là một cách tổ chức tại một trường, không phải quy định chung đã được đề án mới xác lập. Sự phân biệt ấy quan trọng: phụ huynh và học sinh cần biết đâu là thực hành riêng của từng trường, đâu là yêu cầu chính thức sẽ được ban hành.
Tương tự, cụm từ mạng xã hội trường học không nên chỉ được hiểu là chặn hoặc cho phép truy cập. Một chính sách có ích cần làm rõ cách sử dụng trong hoạt động học tập, trách nhiệm của học sinh và cách nhà trường xử lý các tình huống phát sinh. Đây là những nội dung cần được cân nhắc khi soạn thảo, chứ chưa phải chi tiết đã được công bố trong nghị quyết. Nếu quy định minh bạch và phù hợp từng cấp học, việc quản lý có thể hỗ trợ nề nếp mà không phủ nhận vai trò của công nghệ.
Phối hợp để tránh mỗi nơi hiểu một kiểu
Bộ GD&ĐT được giao chủ trì, nhưng nhiệm vụ còn yêu cầu phối hợp với các cơ quan liên quan và địa phương để xây dựng, trình ban hành đề án. Đây là điều kiện cần để tránh tình trạng một chủ trương chung bị diễn giải thành nhiều cách khác nhau giữa các địa bàn, đồng thời giúp hướng dẫn tính đến thực tế của từng cơ sở giáo dục. Trách nhiệm phối hợp cũng cho thấy quản lý điện thoại không thể chỉ là việc đặt nội quy trong lớp: nó cần gắn với cách nhà trường tổ chức môi trường học tập và trao đổi với gia đình.
Nghị quyết giao Bộ xây dựng và trình đề án, nhưng các tài liệu hiện có chưa nêu lịch ban hành cụ thể hay nội dung quy tắc cuối cùng. Vì vậy, chưa nên suy đoán học sinh sẽ phải giao thiết bị, bị hạn chế truy cập hay được dùng trong những trường hợp nào. Bước tiếp theo cần được đánh giá bằng độ rõ ràng của hướng dẫn và mức độ linh hoạt mà từng trường có thể áp dụng, thay vì chỉ bằng mức độ nghiêm khắc.
Một khung chung, nhiều cách áp dụng
Việc giao Bộ GD&ĐT xây dựng đề án là tín hiệu cho thấy quản lý điện thoại thông minh và mạng xã hội trong cơ sở giáo dục cần một định hướng thống nhất, nhưng không nên đồng nghĩa với một khuôn mẫu cứng cho mọi trường. Chủ trương chỉ thuyết phục nếu quy định được thiết kế theo từng cấp học, có sự tham gia của cơ quan liên quan và địa phương, đồng thời đủ cụ thể để học sinh, phụ huynh và nhà trường hiểu cách thực hiện.
Kết quả đáng chờ đợi không phải là hạn chế thiết bị bằng mọi giá, mà là quy tắc rõ ràng, phù hợp và có thể áp dụng trong đời sống học đường. Đề án sẽ chỉ tạo được giá trị khi cân bằng được kỷ luật với nhu cầu sử dụng công nghệ phục vụ học tập.
