Phẫu thuật mắt miễn phí: Không chỉ là từ thiện, mà là đầu tư cho tuổi già khỏe mạnh
Phẫu thuật mắt miễn phí cho người cao tuổi là các chương trình sức khỏe cộng đồng hỗ trợ khám, phát hiện và điều trị các bệnh lý về mắt, đặc biệt là đục thủy tinh thể, với chi phí phẫu thuật được tài trợ toàn bộ cho những người đủ điều kiện tham gia, giúp họ cải thiện thị lực, giảm phụ thuộc và nâng cao chất lượng cuộc sống hằng ngày. Thực tế cho thấy, khi thị lực suy giảm, người cao tuổi mất dần khả năng đi lại an toàn, tự chăm sóc bản thân và tham gia sinh hoạt xã hội, kéo theo nguy cơ té ngã, trầm cảm và cô lập. Vì vậy, những chương trình phẫu thuật mắt miễn phí không nên bị xem là “ưu đãi hiếm hoi”, mà là một phần thiết yếu của hệ thống an sinh trong bối cảnh già hóa dân số ngày càng rõ.
Từ Phú Thượng: 150 suất phẫu thuật đục thủy tinh thể và thông điệp “mắt sáng cho người cao tuổi”
Điểm đáng chú ý nhất trong Tháng hành động vì Người cao tuổi tại phường Phú Thượng là việc biến khẩu hiệu thành hành động cụ thể. Tại hội nghị triển khai diễn ra ở Trạm Y tế phường, khoảng 350 hội viên người cao tuổi từ các chi hội đã tham dự để nghe giới thiệu kế hoạch và chương trình chăm sóc mắt. Ngay sau đó, chương trình “Mắt sáng cho người cao tuổi” được khởi động với mục tiêu hỗ trợ phẫu thuật đục thủy tinh thể miễn phí cho 150 người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế, do Bệnh viện Mắt Ánh Sáng thực hiện với tài trợ của Quỹ Thiện Tâm. Ngày 19/10, 17 người đầu tiên tại Phú Thượng đã được phẫu thuật đục thủy tinh thể miễn phí, cho thấy đây không phải là kế hoạch trên giấy mà là cam kết đang diễn ra từng ca mổ cụ thể.
Vì sao chăm sóc mắt phải là ưu tiên số một trong chương trình sức khỏe cho người cao tuổi?
Chúng ta thường nói nhiều về huyết áp, tim mạch, tiểu đường, nhưng lại xem nhẹ đôi mắt – trong khi thị lực là “cửa ngõ” của mọi sinh hoạt tuổi già. Thị lực suy giảm được các bác sĩ cảnh báo là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, khả năng đi lại và chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Khi không nhìn rõ, các cụ ngại ra ngoài, ngại giao tiếp, dễ té ngã, mất tự tin và phụ thuộc hơn vào con cháu. Chương trình ở Phú Thượng đã đặt chăm sóc mắt thành điểm nhấn, với chuỗi hoạt động khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc bệnh lý mắt và phẫu thuật đục thủy tinh thể miễn phí. Đây là cách tiếp cận đúng: coi chăm sóc mắt là biện pháp phòng ngừa, giúp người cao tuổi duy trì khả năng tự chăm sóc, sống vui, sống khỏe bên gia đình chứ không chỉ “chữa cháy” khi bệnh đã quá nặng.
Điều kiện, quy trình đăng ký và vai trò của trạm y tế, hội người cao tuổi
Điểm tích cực của mô hình Phú Thượng là quy trình được tổ chức ngay từ cơ sở, giúp người cao tuổi dễ tiếp cận. Chương trình phẫu thuật mắt miễn phí ưu tiên người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế, đang có nhu cầu điều trị đục thủy tinh thể. Thay vì tự mình “tự bơi” lên tuyến trên, các cụ được Hội Người cao tuổi phường lập danh sách, thông báo rộng rãi tại các chi hội, mời đến Trạm Y tế để khám sàng lọc, tư vấn và lựa chọn trường hợp phù hợp để chuyển lên bệnh viện mắt thực hiện phẫu thuật. Cách làm này cho thấy trạm y tế và Hội Người cao tuổi chính là “cửa vào” của mọi chương trình sức khỏe cho người cao tuổi ở địa phương. Nếu gia đình muốn đăng ký, bước đầu tiên hợp lý nhất là liên hệ chi hội người cao tuổi hoặc trạm y tế nơi cư trú để nắm thông tin và lịch khám.
Không chỉ mổ mắt: Hỗ trợ tinh thần, vật chất và bài học nhân rộng mô hình
Một chương trình sức khỏe tốt cho người cao tuổi không dừng ở ca mổ thành công mà phải chạm tới đời sống tinh thần và hoàn cảnh cụ thể của từng người. Tại Phú Thượng, bên cạnh phẫu thuật mắt, Hội Người cao tuổi đã trao các phần quà trị giá 1.000.000 đồng cho hội viên khó khăn, trong khi bệnh viện mắt tặng thêm 20 suất quà và 350 suất quà cho người đến khám sức khỏe mắt. Quan trọng hơn, những hội viên không thể trực tiếp đến nhận quà vì lý do sức khỏe vẫn được lên kế hoạch trao tận tay, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau. Hội Người cao tuổi phường công khai mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp của các đơn vị y tế, tổ chức và cá nhân để duy trì các hoạt động chăm sóc sức khỏe, nhất là cho người có hoàn cảnh khó khăn. Nếu các địa phương khác học được cách kết hợp giữa phẫu thuật mắt miễn phí, chăm sóc định kỳ và hỗ trợ tinh thần như vậy, “mắt sáng cho người cao tuổi” sẽ không còn là khẩu hiệu mà trở thành chuẩn mực của mọi chương trình sức khỏe cộng đồng.
