Phường mới là phép thử về năng lực quản trị
Khu kinh tế Vân Phong là không gian kinh tế ven biển ở phía bắc Khánh Hòa, nơi kết nối hoạt động công nghiệp, vận tải, du lịch và dịch vụ biển. Việc tổ chức lại địa giới và đầu tư tuyến đường ven biển vì thế cần được nhìn như hai phần của cùng một nền tảng phát triển. Khánh Hòa giao Sở Nội vụ xây dựng đề án thành lập phường Vân Phong, dựa trên việc sắp xếp địa giới của 8 đơn vị hành chính; phương án đang lấy ý kiến đề xuất quy mô gần 797km² và hơn 239.000 dân. Sáu đơn vị được sắp xếp toàn bộ gồm các xã Đại Lãnh, Tu Bông, Vạn Thắng, Vạn Ninh, Vạn Hưng và phường Đông Ninh Hòa; phường mới cũng tiếp nhận một phần địa giới xã Bắc Ninh Hòa và phường Ninh Hòa. Quy mô này có thể gom đầu mối quản lý, nhưng diện tích lớn cũng đòi hỏi dịch vụ công và phân công trách nhiệm rõ ràng.
Đường ven biển định hình trục kết nối
Phường Vân Phong mới sẽ khó phát huy lợi thế nếu các khu vực ven biển vẫn kết nối rời rạc. Đường ven biển Vạn Ninh - Ninh Hòa được thiết kế như trục dọc, nối với các tuyến ngang từ Quốc lộ 1 hướng ra biển, qua đó tạo xương sống giao thông cho khu kinh tế Vân Phong. Dự án dài 20,5km, rộng 30m, đi qua Vạn Ninh, Vạn Hưng, Bắc Ninh Hòa và Đông Ninh Hòa. Sau khi giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn tất, công trường đang đẩy nhanh thi công cầu, kè biển và nền đường. Bốn cầu được triển khai; chủ đầu tư dự kiến hoàn thành hệ thống cầu trong tháng 11.2026, thông tuyến toàn bộ vào ngày 31.12.2026 và hoàn thành dự án vào tháng 6.2027. Đây là những mốc cần theo dõi: tuyến đường chỉ trở thành động lực khi kết nối thực sự liền mạch.
Kết nối phải đi cùng dịch vụ công thông suốt
Tác động của hạ tầng giao thông ven biển không chỉ nằm ở rút ngắn hành trình. Khi hoàn thành, tuyến đường được kỳ vọng hỗ trợ vận chuyển hàng hóa, đi lại, du lịch, dịch vụ và kinh tế biển, đồng thời kết nối khu kinh tế với các khu công nghiệp trong khu vực. Đó là điều kiện quan trọng cho phát triển kinh tế Khánh Hòa, nhưng không thể thay thế chất lượng quản lý địa phương. Với phương án sắp xếp hành chính, tỉnh yêu cầu làm rõ mô hình chính quyền, bố trí nhân sự, trụ sở và điểm tiếp nhận thủ tục; giai đoạn chuyển tiếp phải bảo đảm hồ sơ của người dân và doanh nghiệp được xử lý liên tục. Đây là tiêu chuẩn thiết thực để đánh giá việc tổ chức lại: người dân không nên phải trả giá bằng thủ tục rối hơn trong lúc địa giới đổi thay. Đường mới mở không gian phát triển; chính quyền vận hành tốt mới giúp cư dân và doanh nghiệp tiếp cận được cơ hội ấy.
