Tuyến đường 109km: không chỉ là con đường đẹp mà là trục phát triển mới
Tuyến đường ven biển Quảng Ngãi dài hơn 109km, chạy dọc Dung Quất – Sa Huỳnh, là một trục giao thông chiến lược vừa kết nối các khu kinh tế, đô thị, công nghiệp và dịch vụ ven biển, vừa mở rộng không gian phát triển về phía biển, tạo nền tảng cho một mô hình kinh tế ven biển hiện đại và cạnh tranh. Trong bối cảnh Quảng Ngãi có diện tích tự nhiên trên 14.800km2 và đang tìm hướng bứt phá, việc hình thành một tuyến ven biển liên tục không nên được xem như dự án giao thông đơn thuần mà là bước đi định vị lại cấu trúc phát triển tỉnh. Theo thiết kế, nền đường rộng 12m, mặt đường bê tông nhựa với tốc độ thiết kế 80km/h, đồng bộ với các đoạn tuyến đã và đang đầu tư, cho thấy mục tiêu rõ ràng: tạo nên một trục đường ven biển có tính liên tục, phục vụ cả nhu cầu dân sinh và phát triển kinh tế. Quan điểm đáng chú ý là tuyến này được xác định ngay từ đầu là “trục giao thông quan trọng của Quảng Ngãi”, gắn trực tiếp với các khu kinh tế, khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ ven biển. Nói cách khác, đây là con đường của cạnh tranh vùng, chứ không chỉ phục vụ đi lại.
Dung Quất – Sa Huỳnh: từ cảnh quan cồn cát trắng đến trục logistics ven biển
Đoạn đường ven biển Quảng Ngãi đi qua Dung Quất – Sa Huỳnh được mô tả là một trong những cung đường đẹp nhất, uốn lượn qua cồn cát trắng, hồ nước, rừng dương xanh và vùng nông nghiệp hoa màu của người dân. Nhưng giá trị lớn hơn của đoạn này nằm ở chỗ nó đang biến cảnh quan thành tài sản phát triển: du lịch ven biển, nông nghiệp công nghệ cao và thương mại – dịch vụ có thêm một trục tiếp cận mới. Việc tuyến đường 109km đi xuyên qua nhiều vùng sinh thái đặc trưng, từ rừng dương ven biển, đồng bằng nông nghiệp đến các cửa sông, cho phép Quảng Ngãi xây một chiến lược kinh tế ven biển đa ngành thay vì chỉ dựa vào công nghiệp nặng ở Dung Quất. Khi các đoạn tuyến được nối thông, khoảng cách giữa Khu kinh tế Dung Quất, các đô thị ven biển và vùng du lịch phía Nam tỉnh sẽ được rút ngắn, đồng thời mở ra không gian phát triển gắn với công nghiệp, kết nối logistics, đô thị, dịch vụ và du lịch. Nếu tỉnh biết tận dụng, Dung Quất – Sa Huỳnh sẽ trở thành “xương sống” cho chuỗi giá trị ven biển, nơi du lịch nghỉ dưỡng, logistic cảng biển và vùng nông nghiệp sạch liên kết hữu cơ thay vì tồn tại rời rạc.
Tiến độ xây dựng: mắt xích hạ tầng cho kết nối logistics và giao thương
Điểm đáng bàn trong dự án đường ven biển Quảng Ngãi không chỉ là chiều dài tuyến đường 109km, mà là cách tỉnh kiên trì hoàn thiện từng mắt xích hạ tầng để tạo ra một trục kết nối logistics tương đối hoàn chỉnh. Đoạn tuyến từ Km69+140 – Km76+230 đã hoàn thành, với tổng mức đầu tư 152 tỉ đồng thuộc giai đoạn IIb, nằm trong gói tổng vốn gần 900 tỉ đồng. Một đoạn gần 6km từ Km76+230 – Km82+000 đi qua xã Mỏ Cày và Lân Phong đã thảm bê tông nhựa toàn tuyến, tiến độ đạt hơn 92%, giá trị thực hiện khoảng 75 tỉ đồng, khối lượng còn lại chủ yếu là các hạng mục an toàn giao thông. Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi, mục tiêu là hoàn thành các hạng mục còn lại trong khoảng hai tuần, đưa đoạn tuyến vào khai thác sớm hơn kế hoạch. Điều này có ý nghĩa thiết thực: người dân Mỏ Cày, Lân Phong và khu vực lân cận có thêm lựa chọn lưu thông, rút ngắn thời gian di chuyển và chia sẻ áp lực với quốc lộ 1. Từ góc độ kinh tế, mỗi đoạn đường được thông tuyến là mỗi “đoạn mạch” logistics mới được khai mở, giúp hàng hóa, dịch vụ ven biển di chuyển nhanh hơn, rẻ hơn.
Giai đoạn III: phép thử cho tham vọng kinh tế ven biển và liên kết vùng
Tham vọng biến đường ven biển Quảng Ngãi thành trục chiến lược thực sự chỉ có thể đo bằng giai đoạn III của tuyến Dung Quất – Sa Huỳnh. Hội đồng nhân dân tỉnh đã thông qua Nghị quyết 39 về chủ trương đầu tư giai đoạn này, với chiều dài khoảng 32,6km và tổng mức đầu tư khoảng 6.000 tỉ đồng. Đoạn kéo dài từ điểm kết thúc giai đoạn IIb, đi qua Lân Phong, Trà Câu, Đức Phổ, Khánh Cường đến Sa Huỳnh, kết nối với đường ven biển của tỉnh Gia Lai, cho thấy mục tiêu rõ ràng: khép kín trục ven biển về phía Nam và tạo kết nối liên vùng. Nếu hoàn thành theo định hướng, tuyến Dung Quất – Sa Huỳnh sẽ tạo thêm dư địa phát triển cho các khu vực ven biển, từ các khu kinh tế, khu công nghiệp đến không gian đô thị, dịch vụ và du lịch. Về dài hạn, tuyến đường được kỳ vọng trở thành trục giao thông liên tục giữa Quảng Ngãi với Đà Nẵng ở phía Bắc và Gia Lai ở phía Nam, qua đó tăng khả năng khai thác lợi thế kinh tế ven biển miền Trung và củng cố kết nối logistics liên vùng. Đây là giai đoạn sẽ cho thấy Quảng Ngãi có dám chuyển vai từ tỉnh bám quốc lộ 1 sang tỉnh chủ động mở mặt ra biển và gắn mình với chuỗi giá trị vùng duyên hải miền Trung hay không.
Tác động đến người dân và năng lực cạnh tranh vùng ven biển
Tác động của đường ven biển Quảng Ngãi không chỉ được tính bằng số kilomet hay tổng mức đầu tư, mà bằng cách nó thay đổi đời sống và năng lực cạnh tranh của vùng ven biển. Người dân trong vùng dự án kỳ vọng tuyến đường mới sẽ tạo thêm động lực phát triển kinh tế – xã hội, mở ra cơ hội nông nghiệp công nghệ cao, du lịch ven biển, thương mại – dịch vụ và nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất khu vực đông – nam tỉnh. Khi việc đi lại trở nên thuận tiện, đất đai ven biển đang “xa trung tâm” bỗng trở thành tài nguyên chiến lược cho các mô hình đô thị – dịch vụ mới. Từ góc độ cạnh tranh vùng, tuyến đường 109km là câu trả lời của Quảng Ngãi cho bài toán bị “kẹp” giữa các cực tăng trưởng lớn hơn như Đà Nẵng hay Quy Nhơn. Bằng cách xây một trục kết nối logistics hiệu quả, gắn với khu kinh tế Dung Quất và mạng lưới du lịch Sa Huỳnh, tỉnh có thể thu hút dòng vốn và du khách mà trước đây dễ dàng trôi qua trên quốc lộ 1. Vấn đề còn lại không nằm ở bản thân con đường, mà ở việc Quảng Ngãi có thiết kế được các không gian phát triển ven biển đủ hấp dẫn để con đường này trở thành trục kinh tế sống động, chứ không là một dải bê tông chạy qua cồn cát trắng và rừng dương xanh.
