Trục kết nối then chốt đang thành hình
Đường ven biển Vạn Ninh - Ninh Hòa là tuyến giao thông dài 20,5 km, rộng 30 m, được quy hoạch chạy dọc khu kinh tế Vân Phong và kết nối các đường ngang từ Quốc lộ 1 ra biển, giữ vai trò trục xương sống của khu vực. Đây không chỉ là một công trình đường bộ: giá trị của tuyến nằm ở khả năng gắn các địa bàn ven biển, khu công nghiệp và mạng lưới giao thông hiện hữu thành một hành lang vận tải liền mạch. Ngày 19.10, Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp Khánh Hòa cho biết dự án đang đẩy nhanh thi công sau khi giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn tất, với mục tiêu thông tuyến vào cuối năm 2026 và hoàn thành vào tháng 6.2027. Mốc thông tuyến sẽ là phép thử đầu tiên cho năng lực phối hợp thi công và xử lý các điểm mặt bằng còn tồn tại.
Tiến độ: nhiều hạng mục gần hoàn thành, nhưng mặt bằng vẫn cần khép lại
Trên công trường, cả bốn cầu đang được triển khai: cầu Hiền Lương 2 và cầu số 2 cơ bản hoàn thành, cầu số 1 đạt khoảng 95%, còn cầu số 3 đạt khoảng 90%; chủ đầu tư dự kiến hoàn tất hệ thống cầu trong tháng 11.2026. Kè phía biển đã được đắp đá hộc trên toàn phạm vi, nhưng khối lượng hoàn thành mới khoảng 3 km trên tổng chiều dài 4,8 km. Nền đường, mặt đường và hệ thống thoát nước được thi công tại 10 phân đoạn; kế hoạch còn đặt mục tiêu thảm thử bê tông nhựa trong tháng 10 và hoàn thành khoảng 1,2 km mặt đường đầu tuyến trong tháng 11. Phần việc khó không chỉ nằm ở thi công: dù giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn tất, một số vị trí tại Bắc Ninh Hòa và Đông Ninh Hòa vẫn chưa bàn giao, gồm các trường hợp đã nhận bồi thường và tám ngôi mộ. Vì vậy, mốc 31.12.2026 có cơ sở nhưng đòi hỏi xử lý dứt điểm các điểm nghẽn còn lại.
Từ con đường địa phương đến tham vọng kinh tế biển
Tầm vóc của tuyến Vạn Ninh - Ninh Hòa chỉ rõ hơn khi đặt trong định hướng phát triển khu kinh tế Vân Phong thành trung tâm trung chuyển hàng hải quốc tế, năng lượng, công nghiệp biển và du lịch ven biển chất lượng cao. Quy hoạch đề xuất khu kinh tế đặc biệt bao phủ địa bàn phường Vân Phong, với diện tích tự nhiên 79.697 ha và dân số 239.734 người. Tuyến đường được kỳ vọng kết nối trực tiếp từ Khu công nghiệp Ninh Thủy dọc các khu công nghiệp đang hình thành như Dốc Đá Trắng, Ninh Diêm 1 và Ninh Diêm 2. Đối với người dân và doanh nghiệp, lợi ích gần nhất là đi lại thuận tiện hơn, vận chuyển hàng hóa nhanh hơn và mở thêm điều kiện cho du lịch, dịch vụ, kinh tế biển. Nhưng hạ tầng đường bộ không thể tự tạo ra một trung tâm hàng hải: đề xuất phát triển Vân Phong cũng nêu các vướng mắc về mô hình quản lý, thẩm quyền và cơ chế thu hút vốn tư nhân cho hạ tầng dùng chung của cảng trung chuyển. Con đường là nền tảng kết nối; để tham vọng thành hiện thực, những nút thắt thể chế và đầu tư cũng phải được tháo gỡ.
Mốc kế tiếp là thông tuyến, sau đó là kiểm chứng hiệu quả
Theo kế hoạch, toàn bộ 20,5 km nền tuyến sẽ thông tuyến vào ngày 31.12.2026, còn dự án dự kiến hoàn thành vào tháng 6.2027. Song song với tiến độ đường bộ, tỉnh đang xin chủ trương thành lập khu kinh tế đặc biệt Vân Phong; theo lộ trình đề xuất, hồ sơ thành lập phường Vân Phong sẽ được trình Bộ Nội vụ trong tháng 11.2026, còn Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến xem xét nghị quyết vào tháng 1.2027. Hai tiến trình này cho thấy Vân Phong đang bước vào giai đoạn cần biến định hướng quy hoạch thành năng lực kết nối và cơ chế quản trị cụ thể. Đánh giá dự án vì thế không nên dừng ở việc hoàn thành mặt đường đúng hạn. Điều đáng theo dõi là tuyến có thực sự rút ngắn hành trình hàng hóa, phục vụ các khu công nghiệp và mở lối tiếp cận bờ biển cho người dân hay không. Thông tuyến năm 2026 sẽ là bước khởi đầu quan trọng; hiệu quả kinh tế mới là thước đo cuối cùng.
