Khi trường tư đóng cửa không còn là chuyện hiếm
Trường tư đóng cửa là tình huống một cơ sở giáo dục ngoài công lập bị dừng hoạt động hoặc không được phép tuyển sinh tiếp, khiến toàn bộ học sinh đang theo học phải chuyển sang trường khác trong thời gian ngắn, kéo theo xáo trộn học tập, tâm lý và tài chính cho gia đình. Hiện cơ sở 2 Trường THCS và THPT Hoa Sen tại TPHCM phải dừng hoạt động giáo dục do không đáp ứng điều kiện sử dụng đất, hơn 700 học sinh buộc phải chuyển trường. Cùng lúc, cơ sở PennSchool trên đường Ba Tháng Hai bất ngờ dừng hoạt động đúng ngày tựu trường, ảnh hưởng hơn 400 học sinh đang theo học tại đây. Hai câu chuyện này cho thấy khi trường bị dừng hoạt động, người chịu thiệt đầu tiên luôn là học sinh và phụ huynh, dù cơ quan quản lý và địa phương đã cố gắng can thiệp.
Hoa Sen cơ sở 2 và PennSchool: Lỗ hổng nằm ở đâu?
Trong vụ Hoa Sen cơ sở 2, Sở GD&ĐT TPHCM khẳng định nhà trường chưa được giao chỉ tiêu tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 và yêu cầu dừng hoạt động giáo dục tại cơ sở này. Lý do nằm ở việc khu đất hơn 8.300m2 trường đang sử dụng không đáp ứng điều kiện về sử dụng đất theo quy định; hợp đồng, thời hạn sử dụng đất và việc cho thuê lại đã trở thành điểm nghẽn pháp lý khiến trường không thể tiếp tục tuyển sinh và phải chuyển toàn bộ học sinh đi nơi khác. Với PennSchool, nguyên nhân lại đến từ việc tòa nhà ký túc xá sinh viên Lào – nơi trường đặt cơ sở – bị thu hồi sau khi hai bên thanh lý hợp đồng, thời gian gia hạn di dời đến 30.6 đã kết thúc. "Cơ sở Trường PennSchool trên đường Ba Tháng Hai bất ngờ dừng hoạt động đúng ngày học sinh tựu trường" cho thấy nhà trường đã không bảo đảm được kế hoạch chuyển địa điểm trước khi năm học bắt đầu.
Tác động trực tiếp đến học sinh và cam kết của địa phương
Tác động rõ nhất của việc trường tư đóng cửa là chuyển trường học sinh trong tình thế bị động. Hơn 700 học sinh Hoa Sen cơ sở 2 phải tìm nơi học mới giữa lúc năm học cận kề; Sở GD&ĐT yêu cầu nhà trường tổ chức gặp gỡ phụ huynh, hướng dẫn thủ tục chuyển trường đến các cơ sở giáo dục được cấp phép, để việc học không bị gián đoạn và bảo đảm các quyền lợi khác của học sinh. Với PennSchool, phường Hòa Hưng khẳng định các trường trên địa bàn vẫn có khả năng tiếp nhận toàn bộ hơn 400 học sinh, thậm chí tính đến phương án mở thêm lớp nếu quá tải. Hệ thống PennSchool còn một cơ sở trên đường Trần Bình Trọng, dự kiến có thể tiếp nhận khoảng 400 học sinh nữa. "Phường Hòa Hưng đảm bảo đủ chỗ học cho các em, quan trọng là lựa chọn của phụ huynh và thỏa thuận của trường" – nhưng khoảng trống tâm lý, thời gian làm quen môi trường mới là điều không thể xem nhẹ.
Phụ huynh cần chuẩn bị gì khi buộc phải chuyển trường cho con?
Khi trường bị dừng hoạt động, phụ huynh không nên hoảng loạn nhưng cũng không thể chờ đợi thụ động. Bước đầu tiên là tham gia đầy đủ các buổi họp do nhà trường tổ chức để nắm rõ hướng dẫn thủ tục chuyển trường, danh sách trường được gợi ý và các giấy tờ cần chuẩn bị; Sở đã yêu cầu Hoa Sen phải hướng dẫn cha mẹ học sinh chi tiết các thủ tục này. Song song, cha mẹ nên chủ động liên hệ các trường lân cận, cả công lập và tư thục, để hỏi khả năng tiếp nhận, chương trình học và chi phí, thay vì chỉ trông chờ một lựa chọn. Trường hợp PennSchool cho thấy các trường trên địa bàn đã được đề nghị chủ động hỗ trợ, tiếp nhận học sinh nếu phụ huynh có nhu cầu chuyển trường cho con. Quyết định rút hồ sơ sớm, như cách một số phụ huynh PennSchool đã làm, có thể giúp con nhanh chóng ổn định môi trường học.
Bài học dài hạn: Đừng chỉ nhìn cơ sở vật chất khi chọn trường tư
Những vụ trường tư đóng cửa liên tiếp là lời nhắc rằng lựa chọn trường không chỉ dựa trên cơ sở vật chất, chương trình quốc tế hay quảng cáo đẹp. Phụ huynh cần quan tâm đến tính ổn định pháp lý (đất đai, cơ sở hoạt động), lịch sử hoạt động của hệ thống trường, khả năng ứng phó rủi ro và cam kết bảo vệ quyền lợi học sinh khi phải chuyển trường. Khi nghe thông tin trường bị dừng hoạt động, điều quan trọng là giữ bình tĩnh để giải quyết thủ tục, đồng thời nói chuyện thẳng thắn với con về việc chuyển môi trường học – coi đó như một bước chuyển, không phải thất bại. Các địa phương đã khẳng định đủ chỗ học cho học sinh bị ảnh hưởng, nhưng cảm giác an toàn và được tôn trọng mới là điều trẻ cần nhất. Tương lai học sinh không thể dựa vào lời hứa, mà phải dựa trên những câu hỏi khó mà cha mẹ dám đặt ra ngay từ khi chọn trường.
