Xúc tiến đầu tư công nghệ cao: bước đi chiến lược, không phải phong trào
Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2027 của Ninh Bình là kế hoạch chi 23,5 tỷ đồng ngân sách để thu hút các dự án công nghệ cao, tái cấu trúc dòng vốn đầu tư, gắn với mục tiêu xây dựng tỉnh thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, thông qua việc nâng cấp chất lượng hạ tầng, cải thiện môi trường kinh doanh và lựa chọn nhà đầu tư có năng lực công nghệ lõi. Đây không phải một chương trình xúc tiến thông thường, mà là tuyên bố rõ ràng rằng Ninh Bình muốn bước ra khỏi mô hình tăng trưởng dựa vào lao động giá rẻ. Việc tập trung vào công nghiệp điện tử, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, cơ khí ô tô và năng lượng sạch cho thấy tỉnh đang nhắm tới chuỗi giá trị cao, ít thâm dụng tài nguyên, đáp ứng chuẩn "Ninh Bình hạ tầng 2030" và tiêu chí đô thị loại I. Nếu Ninh Bình không chủ động nâng cấp cấu trúc kinh tế ngay từ khâu xúc tiến đầu tư, mục tiêu thành phố trực thuộc Trung ương sẽ khó mang ý nghĩa thực chất, chỉ dừng ở thay đổi tên gọi hành chính.
Từ quảng bá chung sang chọn lọc nhà đầu tư: nâng chất thay vì chạy theo số lượng
Điểm đáng chú ý nhất của chương trình xúc tiến đầu tư công nghệ cao là cách tiếp cận: chuyển từ quảng bá chung sang tiếp cận có trọng tâm, đúng đối tác và đúng ngành. Tám nhóm nhiệm vụ – từ nghiên cứu thị trường, xây dựng hình ảnh, cơ sở dữ liệu số, đến đào tạo đội ngũ và tăng hợp tác quốc tế – thể hiện rõ một tư duy quản trị đầu tư bài bản hơn, coi dữ liệu và năng lực cán bộ là nền tảng để lựa chọn nhà đầu tư chiến lược. Câu nói đáng nhắc lại là: "Định hướng này thể hiện yêu cầu nâng cao chất lượng thu hút đầu tư, không chạy theo số lượng dự án mà chú trọng hiệu quả kinh tế - xã hội, công nghệ, môi trường". Nếu tỉnh kiên định với nguyên tắc này, dòng vốn FDI lẫn vốn trong nước sẽ được sàng lọc, giảm rủi ro ô nhiễm, dự án treo; đồng thời tạo năng lực cạnh tranh khác biệt so với các địa phương cùng vùng. Việc đặt mục tiêu giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến cấp phép cho thấy chính quyền hiểu rằng hạ tầng thể chế quan trọng không kém hạ tầng bê tông.
Hạ tầng đồng bộ: điều kiện bắt buộc để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương
Ninh Bình không thể nói về "Ninh Bình hạ tầng 2030" nếu thiếu một hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, đô thị, logistics đồng bộ, hiện đại. Đề án xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 đặt mục tiêu đưa tỉnh đạt tiêu chí đô thị loại I, phát triển song song hạ tầng xã hội và kỹ thuật, với tỷ lệ đô thị hóa trên 60% vào năm 2030 và tối thiểu 50% vào năm 2028. Điều này buộc tỉnh phải hành động mạnh tay trong giai đoạn hiện nay: đường Vành đai 5 – vùng Thủ đô đi qua địa bàn, các tuyến đường song hành dài khoảng 29 km được triển khai, 52 nhiệm vụ, đề án, dự án trọng điểm cùng 27 dự án thu hút đầu tư đợt 1 năm 2026 đang được phê duyệt với tổng diện tích hơn 1.834 ha. Việc tổ chức không gian theo mô hình "một trục động lực – hai đầu phát triển – ba cực phát triển – bốn vùng kinh tế – năm hành lang kinh tế" không chỉ là bản vẽ quy hoạch đẹp, mà là khung để đặt hạ tầng vào đúng vị trí, tránh phát triển manh mún, khiến tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương bị đánh giá thấp về tính bền vững.
Hoa Lư – Nam Định và kết nối Cồn Xanh: những tuyến đường định hình không gian kinh tế mới
Hai dự án giao thông lớn – tuyến trục động lực Hoa Lư – Nam Định và tuyến đường kết nối Cồn Xanh – cho thấy Ninh Bình đang dùng hạ tầng để tái cấu trúc không gian kinh tế, chứ không chỉ giải quyết ùn tắc. Dự án Hoa Lư – Nam Định dài 39 km, tổng mức đầu tư 7.140 tỷ đồng, được xác định là tuyến trục động lực phát triển kinh tế – xã hội, liên kết các không gian du lịch, thương mại, dịch vụ dọc sông Đáy và tổ chức lại đô thị hai bờ với quy mô dân số dự kiến khoảng 650 nghìn người. Trong khi đó, tuyến đường từ ĐT.490 đến Cồn Xanh giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư 1.979 tỷ đồng, dài khoảng 9 km, quy mô 4 làn xe, nhằm "kết nối Cồn Xanh" và khu kinh tế Ninh Cơ với cao tốc Bắc – Nam (CT.01) và cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng (CT.08). Đây là hạ tầng then chốt để hình thành cực tăng trưởng mới dựa trên logistics và kinh tế biển, đồng thời bảo đảm vận tải thông suốt, an toàn, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân và các dự án đầu tư. Nếu các tuyến này được thi công đúng tiến độ 2026–2029, mục tiêu kết nối vùng trong đề án thành phố trực thuộc Trung ương sẽ có cơ sở thuyết phục, thay vì chỉ tồn tại trên giấy.
Hệ sinh thái hạ tầng – công nghệ: chìa khóa hút dòng vốn chất lượng cao
Điểm đáng bàn là Ninh Bình không xem xúc tiến đầu tư công nghệ cao và đầu tư hạ tầng là hai câu chuyện tách biệt. Khu vực Cồn Xanh, cao tốc CT.01, CT.08, khu kinh tế Ninh Cơ, tuyến Hoa Lư – Nam Định, và không gian đô thị hai bờ sông Đáy đang được thiết kế như một hệ sinh thái hạ tầng, trong đó logistics, kinh tế biển, du lịch di sản, nông nghiệp sinh thái và công nghiệp công nghệ cao bổ trợ cho nhau. Hạ tầng đồng bộ được kỳ vọng cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao khả năng khai thác lợi thế khu vực, tạo nền tảng thu hút tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp công nghệ lõi. Việc tỉnh phê duyệt danh mục 27 dự án thu hút đầu tư với vốn dự kiến gần 7.000 tỷ đồng cho thấy Ninh Bình đang chủ động "trải bàn" cho cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài cùng tham gia, nhưng trên một mặt bằng hạ tầng được nâng cấp để đáp ứng chuẩn "thành phố trực thuộc Trung ương". Nếu tỉnh kiên trì kết hợp xúc tiến công nghệ cao với đầu tư hạ tầng thông minh, Ninh Bình có cơ hội thoát khỏi hình ảnh một địa phương trung gian và vươn lên thành cực đô thị – công nghiệp – dịch vụ mới ở phía Nam đồng bằng sông Hồng.
