Ba dự án, một mục tiêu: tái cấu trúc hạ tầng giao thông Việt Nam
Mở rộng cao tốc Bắc Nam phía Đông với các đoạn Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Hòa Liên và trục kết nối Đại lộ Lê Lợi Thanh Hóa là chuỗi dự án hạ tầng giao thông Việt Nam nhằm nâng cấp năng lực vận tải, giảm ùn tắc và tăng kết nối vùng giữa Bắc Trung Bộ với khu vực trung tâm đô thị trong bối cảnh nhu cầu đi lại và logistics tăng nhanh. Đây không chỉ là những công trình đơn lẻ, mà là phép thử cho khả năng tổ chức, điều hành và giám sát chất lượng của toàn hệ thống. Đoạn Cam Lộ La Sơn được xác định là công trình trọng điểm quốc gia, trong khi La Sơn - Hòa Liên sắp thông xe sau khi mở rộng lên bốn làn, còn Đại lộ Lê Lợi là đường trục đô thị then chốt kết nối TP Thanh Hóa với sân bay.
Cam Lộ - La Sơn: Trọng điểm quốc gia giữa nắng lửa và lũ dữ
Đoạn Cam Lộ La Sơn thuộc cao tốc Bắc Nam phía Đông, dài gần 99 km, đi qua Quảng Trị và thành phố Huế, được xếp vào nhóm công trình hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia. Đây là tuyến đã khai thác nhưng đang được mở rộng từ hai lên bốn làn xe, với mục tiêu giải quyết tình trạng hạn chế năng lực thông hành và hoàn thiện trục cao tốc Bắc Nam phía Đông, tăng cường kết nối Quảng Trị – Huế và các địa phương lân cận. Dự án khởi công ngày 19/12/2025, tổng mức đầu tư hơn 6.463 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành tháng 12/2026.
Trên công trường, hơn 1.200 cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng gần 640 đầu máy thiết bị đang thi công đồng loạt tại 147 mũi trên toàn tuyến. Câu chuyện ở đây không chỉ là chạy đua tiến độ; đó là cuộc đấu với thời tiết miền Trung khắc nghiệt, mùa mưa kéo dài sang tận giữa tháng 3/2026, và những cơn mưa chiều từ cuối tháng 5 trở lại gây gián đoạn thi công. Cộng thêm biến động giá nhiên liệu do xung đột Trung Đông khiến chi phí vật liệu leo thang nhưng giá chưa hạ kịp, áp lực lên các nhà thầu càng lớn. Dù vậy, sản lượng xây lắp đến giữa tháng 8/2026 đã đạt 33,9% giá trị dự án, tương đương hơn 1.504 tỷ đồng.
Nhịp độ thi công và bài toán không đánh đổi chất lượng
Thực tế trên tuyến Cam Lộ - La Sơn cho thấy một lựa chọn khó: giữ tiến độ hay giữ chất lượng. Nhiều gói thầu phải thi công "3 ca 4 kíp", rải cấp phối, gia cố xi măng liên tục, tổ chức ca đêm để tránh xung đột với dòng xe đang lưu thông trên tuyến. Các cầu lớn như cầu Thạch Hãn hay cầu số 4 ở xã Hưng Lộc là điểm nghẽn kỹ thuật, buộc nhà thầu huy động thiết bị dò kim loại, phá bê tông cũ dưới đáy sông, rút ngắn thời gian thi công cầu từ 24 tháng xuống chỉ 12 tháng bằng cách chia bốn ca làm việc, lắp thêm bệ đúc dầm và tổ đội thi công. Một phát biểu đáng chú ý là: “Phần nền đường toàn gói đã đạt 90-95%, quyết tâm hoàn thiện xong trước 31/12/2026”.
Nhưng sự sốt ruột với tiến độ dễ dẫn tới tâm lý chấp nhận rủi ro chất lượng, nhất là khi giá vật liệu chưa ổn định và thời tiết khó lường. Điểm sáng nằm ở chỗ các địa phương như thành phố Huế đã bàn giao hơn 90% mặt bằng, chỉ còn vướng vài hộ tái định cư. Nếu không siết chặt kiểm định độc lập, công khai nhật ký thi công và gắn tiến độ giải ngân với các mốc kỹ thuật cụ thể, tuyến cao tốc Bắc Nam phía Đông đoạn này có thể hoàn thành đúng ngày nhưng để lại gánh nặng bảo trì. Cao tốc không thể là “đường tạm cao cấp”; nó phải là tài sản hạ tầng sống chung với người dân hàng chục năm.
Đại lộ Lê Lợi Thanh Hóa: Đoạn ngắn, áp lực lớn
Ở phía Bắc, Đại lộ Lê Lợi Thanh Hóa cho thấy một bức tranh khác: chiều dài chỉ khoảng 1,5 km nhưng mức độ phức tạp không hề nhỏ. Dự án mở rộng đoạn từ ngã tư Phú Sơn đến cầu Đống được phê duyệt đầu tư năm 2023, với tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành, tuyến sẽ rộng 43 m, nền đường 30 m, có dải phân cách cứng, vận tốc thiết kế 50 km/h. Đây là trục kết nối Quốc lộ 47 với tuyến đường ra sân bay Thọ Xuân, nên việc hoàn thành đúng hẹn mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một tuyến phố.
Đến nay, khối lượng toàn dự án đạt hơn 75%, trong đó đoạn từ ngã tư Phú Sơn đến đường Đặng Việt Châu cơ bản hoàn thành nền đường; vỉa hè, cây xanh, vạch kẻ và đèn tín hiệu đang dần được lắp đặt. Hai cây cầu trên tuyến, gồm cầu Cao (qua kênh Bắc) đã hoàn thiện, còn cầu Đống đang được mở rộng để đồng bộ mặt cắt với tuyến. Ban đầu dự án dự kiến hoàn thành giai đoạn 2022-2025, nhưng do vướng giải phóng mặt bằng và thay đổi mô hình chính quyền hai cấp, thời hạn gia hạn tới hết 2026. Hiện chủ đầu tư yêu cầu thông xe kỹ thuật dịp 2/9, buộc các nhà thầu tăng ca, huy động thêm nhân lực và thiết bị, đồng thời cấm xe lưu thông một số đoạn để tạo mặt bằng thi công.
Ý nghĩa đối với người dân và yêu cầu cho giai đoạn tiếp theo
Khi đoạn Cam Lộ La Sơn hoàn thành, tuyến sẽ nâng từ hai lên bốn làn xe, giúp khắc phục tình trạng ùn ứ, tăng an toàn và hoàn thiện trục cao tốc Bắc Nam phía Đông, đồng thời tạo dư địa phát triển kinh tế – xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh khu vực miền Trung. Với người dân, điều đó nghĩa là những chuyến xe ít tắc nghẽn hơn, thời gian di chuyển ngắn hơn và cơ hội tiếp cận những thị trường mới. Không phải ngẫu nhiên mà kỳ vọng được nhắc tới là “đáp ứng kỳ vọng đi lại an toàn, thông suốt của nhân dân”.
Tại Thanh Hóa, Đại lộ Lê Lợi mở rộng được kỳ vọng giảm tải các trục chính, tăng kết nối trung tâm thành phố với sân bay Thọ Xuân và góp phần hoàn thiện diện mạo đô thị theo hướng hiện đại. Tuy nhiên, kết nối hạ tầng không chỉ nằm ở số làn xe, mà ở cách tổ chức giao thông, quản lý tốc độ, xử lý các điểm giao cắt. Ba dự án đang cho thấy một bài học chung: nếu chỉ đua nhau về đích trước thời hạn mà thiếu tiêu chuẩn giám sát độc lập, công khai dữ liệu tiến độ và chất lượng, thì cao tốc Bắc Nam phía Đông sẽ khó trở thành trục xương sống đáng tin cậy. Giai đoạn tiếp theo phải đặt trọng tâm vào chất lượng khai thác, bảo trì, và kỷ luật trách nhiệm tương xứng với số tiền ngân sách đã bỏ ra.
