Cú vượt mặt của Fujifilm: bảng xếp hạng nói gì – và không nói gì
Cuộc xáo trộn trên thị trường máy ảnh mirrorless 2025 là sự kiện mà Fujifilm, nhờ nhu cầu compact tăng vọt, đã vượt lên trước Nikon về tổng lượng máy ảnh xuất xưởng, trong khi Nikon vẫn giữ hạng ba nếu chỉ tính riêng máy ảnh mirrorless, cho thấy chiến lược sản phẩm và cơ cấu danh mục quan trọng không kém chất lượng thân máy. Theo dữ liệu thị trường, tổng lượng máy ảnh xuất xưởng năm 2025 đạt 4,5 triệu máy cho Canon (45,7%), 2,42 triệu cho Sony (24,6%), 1,16 triệu cho Fujifilm (11,8%) và 880.000 cho Nikon (8,9%). Điều này khiến nhiều người vội kết luận Fujifilm “vượt” Nikon, nhưng nếu chỉ nhìn vào phân khúc Fujifilm mirrorless camera, hãng mới đứng thứ tư với 750.000 máy, sau Canon (2,3 triệu), Sony (1,8 triệu) và Nikon (860.000). Nói cách khác, chiến thắng của Fujifilm là chiến thắng của chiến lược danh mục, không phải là thất bại kỹ thuật của Nikon.
X100VI: chiếc compact biến Fujifilm thành ngôi sao thống kê
Nếu phải chọn một biểu tượng cho cú bứt phá của Fujifilm, đó không phải là bất kỳ Fujifilm mirrorless camera nào, mà là dòng compact như X100VI và X Half. Báo cáo tổng hợp cho thấy mức tăng thị phần của Fujifilm được “đỡ” bởi nhu cầu mạnh mẽ dành cho máy ảnh compact; con số 1,16 triệu máy của hãng trong năm 2025 bao gồm cả X-half dạng toy camera, dòng Instax và X100 liên tục cháy hàng. Một phân tích khác ước tính Fujifilm đã xuất xưởng khoảng 410.000 máy ảnh compact trong năm 2025, bao gồm X100VI và các mẫu ăn khách khác, bên cạnh 750.000 máy ảnh mirrorless 2025. Câu hỏi khó chịu đặt ra cho Nikon thị trường máy ảnh: tại sao một hãng từng gắn với hình ảnh chuyên nghiệp lại để khoảng trống lớn trong phân khúc compact, đến mức phải được khuyến nghị “ra mắt compact mới càng sớm càng tốt”. Người dùng trẻ đang bỏ phiếu bằng ví tiền cho trải nghiệm cầm lên là chụp, chứ không phải cho spec trên giấy.
Nikon vẫn trụ ở hạng ba: nhưng áp lực từ Canon và Sony là rất thật
Điều bất công với Nikon là tiêu đề “bị Fujifilm vượt mặt” che mất một thực tế: trong thế giới máy ảnh mirrorless 2025, Nikon vẫn đứng thứ ba vững vàng, sau Canon và Sony. Về số lượng, Canon dẫn với 2,3 triệu thân máy mirrorless, Sony 1,8 triệu, Nikon 860.000 và Fujifilm 750.000. Câu nói trích dẫn được từ dữ liệu là: “Canon, Sony và Nikon vẫn dẫn đầu danh sách khi xét riêng máy ảnh mirrorless.” Tuy nhiên, vị trí này không đồng nghĩa yên ổn. Canon duy trì thế thống trị nhờ triết lý “đuổi theo số đông” từ thời AE-1 – chiếc SLR dùng vi xử lý đầu tiên, giúp giảm khoảng 300 linh kiện và tạo ra một máy ảnh dễ dùng cho người bình thường, bán ra hàng triệu chiếc. Nikon từng sở hữu giới chuyên nghiệp nhưng Canon đã chiếm trọn thế giới người chơi, kéo theo doanh thu khổng lồ. Trong kỷ nguyên Sony Canon đối đầu gay gắt ở mirrorless, việc Nikon chưa có câu trả lời mạnh mẽ ở phân khúc bình dân là một rủi ro chiến lược.
70 năm Canon–Nikon: di sản kỹ thuật vẫn định hình cuộc chơi mirrorless
Để hiểu vì sao cú xoay chuyển của Fujifilm không tự động hạ bệ Nikon, cần nhìn lại 70 năm Canon–Nikon đối đầu. Trớ trêu thay, cả hai bắt đầu như đối tác: những chiếc Canon đầu tiên thập niên 1930 dùng kính do công ty sau này trở thành Nikon mài, vì Canon chưa tự sản xuất kính được. Từ sự gắn bó khó chịu ấy nổ ra các “cuộc chiến” công nghệ: autofocus, full-frame, rồi mirrorless – tất cả đều bắt nguồn từ cạnh tranh giữa hai cái tên này. Nikon, xuất thân là hãng quang học quân sự, xây dựng danh tiếng bằng hệ F từ năm 1959 với thân máy như búa, đi theo phóng viên chiến trường và cả lên không gian. Canon đáp trả bằng AE-1 và triết lý ưu tiên số đông người dùng. Cuộc chiến autofocus bắt đầu với mẫu máy từ một hãng thứ ba, nhưng Canon–Nikon là những kẻ biến nó thành tiêu chuẩn; sau đó, kỷ nguyên digital và cảm biến lại xáo trộn cục diện. Di sản đó giải thích vì sao khi bước sang máy ảnh mirrorless 2025, cả Canon lẫn Nikon vẫn có sức hút sâu rộng mà một cú hit compact đơn lẻ của Fujifilm chưa thể xóa bỏ.
Người dùng nên đọc bảng xếp hạng như thế nào?
Nhìn từ góc độ người chơi ảnh, bài học lớn nhất từ cuộc xáo trộn giữa Fujifilm và Nikon là: bảng xếp hạng doanh số không phải thước đo duy nhất cho “máy nào tốt hơn”. Fujifilm leo lên top ba nhờ X100VI và hệ compact phong phú; Nikon giữ hạng ba trong phân khúc mirrorless dù thua về tổng lượng; Canon và Sony vẫn dẫn đầu nhờ danh mục rộng, từ phổ thông đến cao cấp. Điều thường bị bỏ qua là chiến lược kinh doanh – hãng nào đánh mạnh vào giới trẻ thích máy ảnh thời trang, hãng nào ưu tiên người chuyên nghiệp cần hệ thống ống kính và thân máy bền bỉ. Với Nikon thị trường máy ảnh, lời cảnh báo là rõ ràng: không thể chỉ sống bằng di sản F-mount hay tên tuổi trong chiến trường. Còn với người dùng, cách khôn ngoan là xem bảng xếp hạng như chỉ báo về hướng phát triển hệ sinh thái, rồi chọn máy dựa trên nhu cầu, cảm hứng sáng tạo và loại ảnh muốn chụp, thay vì chạy theo nhãn “bestseller”.
