Từ cửa khẩu chính lên quốc tế: bước ngoặt chiến lược của vùng biên
Cửa khẩu Khánh Bình là cửa khẩu đường bộ tại điểm cuối Quốc lộ 91C ở An Giang, nay được nâng cấp lên cửa khẩu quốc tế và kết nối trực tiếp với cửa khẩu Chrey Thom của tỉnh Kandal (Campuchia) qua cầu Long Bình – Chrey Thom, trở thành một nút giao thương biên giới mới giữa An Giang và Campuchia với vai trò cửa ngõ kinh tế, logistics và giao lưu nhân dân trong tiểu vùng Mekong mở rộng.
Điểm đáng nói không phải là thêm một cái tên trên bản đồ cửa khẩu, mà là sự thay đổi về “đẳng cấp” quản lý và chức năng kinh tế. Sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 219/NQ-CP phê duyệt nâng cấp cửa khẩu chính Khánh Bình thành cửa khẩu quốc tế đường bộ Khánh Bình, ngày 30/9 đoàn công tác Bộ đội Biên phòng do Thiếu tướng Trần Ngọc Hữu dẫn đầu đã ngay lập tức khảo sát, đề xuất tổ chức lại lực lượng quản lý tại đây. Chỉ vài ngày sau, ngày 3/10, An Giang và Kandal cùng công bố khai trương cặp cửa khẩu quốc tế đường bộ Khánh Bình – Chrey Thom. Nhịp triển khai nhanh cho thấy đây là bước đi đã được chuẩn bị kỹ lưỡng suốt nhiều năm, chứ không phải quyết định mang tính hình thức.
Cầu Long Bình – Chrey Thom: xương sống của hành lang giao thương An Giang – Campuchia
Lợi thế lớn nhất của cửa khẩu Khánh Bình không nằm trên giấy tờ mà trên nền bê tông của cầu Long Bình – Chrey Thom. Cửa khẩu đường bộ Khánh Bình nằm ở điểm cuối Quốc lộ 91C, kết nối trực tiếp với Chrey Thom qua cây cầu này. Dấu mốc 24/4/2017, khi cầu Long Bình – Chrey Thom được khánh thành và đưa vào sử dụng, đã rút ngắn đáng kể hành trình từ khu vực biên giới đến thủ đô Phnom Penh. Nhờ đó, tuyến An Giang – Phnom Penh, với quãng đường khoảng 76 km đường bộ từ Khánh Bình đến thủ đô Campuchia, trở thành một hướng vận tải cạnh tranh so với những tuyến truyền thống.
Việc nâng cấp cửa khẩu Khánh Bình lên quốc tế chính là “đi nốt chặng cuối” cho hạ tầng đã có. Khi hai đầu cầu đều mang loại hình cửa khẩu quốc tế, hàng hóa và người qua lại sẽ không còn bị “thắt cổ chai” về thủ tục. Quan điểm nên được nhìn thẳng: nếu không nâng cấp, An Giang sẽ tự bỏ lỡ hành lang giao thương biên giới mà mình đã tốn kém và thời gian để hình thành cùng Campuchia từ năm 2016, khi hai bên bắt đầu phối hợp kiến nghị nâng cấp cặp cửa khẩu Khánh Bình – Chrey Thom.
Cơ hội kinh tế biên mậu: từ cửa khẩu đến hệ sinh thái logistics
Nâng cấp cửa khẩu Khánh Bình lên quốc tế mở thêm dư địa rõ ràng cho kinh tế biên mậu của An Giang, khi được kỳ vọng tăng kết nối giao thương giữa tỉnh với Campuchia và các nước ASEAN. Không chỉ là thêm một điểm thông quan, Khánh Bình được định hướng kết nối với cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng, có lợi thế cả về đường bộ lẫn đường thủy, qua đó tạo tiềm năng lớn cho thương mại biên giới, logistics và du lịch. Tỉnh An Giang đặt kỳ vọng cửa khẩu quốc tế Khánh Bình sẽ trở thành điểm trung chuyển hàng hóa trọng yếu của Đồng bằng sông Cửu Long sang thị trường Campuchia và các quốc gia ASEAN.
Điều quan trọng là chính quyền không dừng ở mức “kỳ vọng”. Theo lãnh đạo tỉnh, khai trương cặp cửa khẩu quốc tế Khánh Bình – Chrey Thom được xem là đòn bẩy thu hút mạnh mẽ nhà đầu tư vào Khu kinh tế cửa khẩu An Giang, tạo thêm hàng nghìn việc làm mới trong các ngành dịch vụ, thương mại, logistics, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động và nâng cao thu nhập cư dân vùng biên giới. Nói cách khác, đây là sự lựa chọn chiến lược đặt kinh tế biên mậu ngang hàng với nông nghiệp và dịch vụ nội địa, chứ không còn là “phụ lục” của nền kinh tế tỉnh.
Lợi ích thiết thực cho cư dân và doanh nghiệp hai bên biên giới
Nâng cấp cửa khẩu chỉ có ý nghĩa nếu người dân và doanh nghiệp được hưởng lợi cụ thể. Sự kiện khai trương cặp cửa khẩu quốc tế Khánh Bình – Chrey Thom được đánh giá là dấu mốc tạo thêm điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu hàng hóa và giao lưu nhân dân hai bên biên giới. Khi quy trình, hạ tầng và mô hình quản lý được vận hành theo chuẩn cửa khẩu quốc tế, thời gian và chi phí giao dịch biên giới có cơ hội giảm xuống, mở ra lợi nhuận lớn hơn cho thương nhân nhỏ lẫn doanh nghiệp lớn.
Từ góc độ quản lý, lực lượng Biên phòng được yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, kiểm soát biên giới; đồng thời cải cách thủ tục hành chính để tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định. Chính quyền hai tỉnh An Giang – Kandal cũng coi đây là dịp khẳng định tinh thần đoàn kết, tăng cường phối hợp bảo đảm an ninh biên giới, phòng chống tội phạm xuyên biên giới và xây dựng tuyến biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác phát triển. Nếu làm tốt, cư dân biên giới sẽ là những người được hưởng lợi sớm nhất, từ việc đi lại, buôn bán nhỏ lẻ đến cơ hội việc làm mới.
Kết luận: Khánh Bình phải trở thành “cửa khẩu biết tạo giá trị”
Sau khi cửa khẩu Khánh Bình được nâng cấp, An Giang hiện có 4 cửa khẩu quốc tế tiếp giáp các tỉnh Kandal, Takeo và Kampot, gồm Tịnh Biên, Hà Tiên, Vĩnh Xương và Khánh Bình. Điều đó giúp An Giang củng cố vai trò cửa ngõ giao thương với Campuchia và tiểu vùng Mekong, nhưng cũng đặt ra áp lực phải định vị rõ chức năng từng cửa khẩu để tránh dàn trải nguồn lực. Khánh Bình, với lợi thế khoảng cách gần thủ đô Phnom Penh và kết nối tốt cả đường bộ, đường thủy, xứng đáng được định hướng thành trung tâm giao thương biên giới mới của miền Tây Nam Bộ.
Tuy vậy, nâng cấp về pháp lý mới là bước khởi đầu. Cửa khẩu Khánh Bình chỉ thực sự thành công khi trở thành “cửa khẩu biết tạo giá trị”: hút được hàng hóa, dịch vụ và du lịch, đồng thời bảo đảm an ninh, trật tự. Điều này đòi hỏi An Giang và Campuchia tiếp tục phối hợp chặt chẽ, đầu tư đồng bộ hạ tầng, số hóa quy trình và lắng nghe nhu cầu thực của doanh nghiệp, cư dân biên giới. Nếu kiên định con đường đó, cửa khẩu Khánh Bình sẽ không chỉ là điểm trên bản đồ, mà là một động cơ phát triển mới cho cả An Giang và phía bạn Campuchia.
