Dự án thành phần 2: Cuộc đua nước rút trước mùa mưa Tây Nguyên
Dự án thành phần 2 của cao tốc Khánh Hòa Buôn Ma Thuột là đoạn tuyến dài 37 km đi qua địa hình đồi núi hiểm trở giữa Khánh Hòa và Đắk Lắk, với mục tiêu thông xe kỹ thuật và hoàn thành toàn bộ hạng mục còn lại trước khi mùa mưa Tây Nguyên gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ và chất lượng công trình.
Điểm mấu chốt lúc này là dự án đã đạt khoảng 78% khối lượng theo hợp đồng, nghĩa là vẫn còn khoảng 22% khối lượng phải hoàn thành trong bối cảnh khu vực chuẩn bị bước vào mùa mưa. Đây không chỉ là vài hạng mục hoàn thiện sau cùng, mà là phần việc lớn bao gồm các cầu trọng điểm, hầm và xử lý nền đường sau một mùa mưa bão kéo dài. Khi mùa mưa ở Tây Nguyên trùng với giai đoạn cao điểm thi công nước rút, áp lực lên tiến độ thi công đường cao tốc trở nên gấp đôi: chậm trễ là nguy cơ hiện hữu, nhưng vội vàng cũng đồng nghĩa chấp nhận rủi ro về chất lượng và an toàn công trình.
Địa hình đại ngàn: Lõi rừng, dốc cao và những “cửa ải thép”
Cao tốc Khánh Hòa Buôn Ma Thuột không phải là một tuyến đường bằng phẳng, mà là hành trình xuyên qua vùng lõi rừng tự nhiên với địa hình đồi núi hiểm trở, dốc cao, vực sâu. Điều này khiến mỗi km dự án thành phần 2 trở thành một bài toán kỹ thuật riêng biệt. Cầu Km62+525 nằm sâu trong rừng, từng nhiều tháng không thể tiếp cận vì chưa có đường công vụ; trụ cầu cao tới 35 m, khối lượng đào đắp lên tới hàng chục nghìn mét khối, mọi vật liệu đều phải trung chuyển nhiều lần bằng xe công nông của người dân.
Hầm Chư Te và Hầm Phượng Hoàng là những “cửa ải thép” đúng nghĩa. Hầm Phượng Hoàng dài 1,7 km với hai ống hầm song song, là hầm xuyên núi cấp đặc biệt, dài nhất trên toàn tuyến; địa chất thay đổi liên tục, nguồn điện yếu, lại xuất hiện đến 8 mạch nước ngầm với lưu lượng lớn trong lòng núi. Để bảo vệ vỏ hầm, tư vấn và nhà thầu buộc phải khoan cắm các đường ống thoát nước để dẫn nước ngầm về cống trung tâm, đồng thời tổ chức thi công 24/24 với hàng trăm nhân sự ngay trong lòng núi. Đây không còn là công trường thông thường, mà là một thí nghiệm sống về khả năng chinh phục địa hình đại ngàn.
Mùa mưa Tây Nguyên: Cao điểm thi công nhưng là thời kỳ rủi ro cao nhất
Mùa mưa Tây Nguyên đã bắt đầu nhưng đây lại là giai đoạn cao điểm thi công nước rút trên toàn tuyến dự án thành phần 2. Những cơn mưa rừng dai dẳng biến đường công vụ thành bùn lầy, trơn trượt; xe chở vật liệu phải hạ tải, chia nhỏ, trung chuyển nhiều lần mới vào được công trường. Thế nhưng các mũi thi công vẫn chấp nhận phương châm “mưa làm việc mưa, nắng làm việc nắng”: mưa lớn thì tập trung vào hạng mục an toàn giao thông, nắng ráo lập tức tăng ca, rải bê tông nhựa cả ngày lẫn đêm.
Nghịch lý ở đây là mùa mưa vừa là cao điểm thi công, vừa là thời kỳ rủi ro cao nhất cho công trình. Mưa kéo dài đe dọa mái taluy, nền đường đào, các cầu trên cao, trong khi những hạng mục bị ảnh hưởng sau mùa mưa bão năm trước vẫn còn xử lý chậm. Khi hơn 500 đầu máy thiết bị cùng gần 1.400 cán bộ, kỹ sư, công nhân phải “cắm chốt” tại hơn 70 mũi thi công ngay giữa mùa mưa, bài toán đặt ra không chỉ là chạy đua với thời tiết, mà là quản lý rủi ro: làm thế nào tăng tốc mà vẫn giữ được an toàn và chất lượng dài hạn cho cao tốc Khánh Hòa Buôn Ma Thuột.
Nguy cơ chậm tiến độ 2026 nếu không tăng tốc ngay bây giờ
Theo cơ quan quản lý chuyên ngành đường bộ, dự án thành phần 2 đã cơ bản thông xe kỹ thuật 35,1/37 km tuyến cao tốc, nhưng khối lượng công việc còn lại khoảng 22% vẫn là một con số rất lớn phải hoàn thành trước thời điểm cuối năm 2026 theo chỉ đạo của Chính phủ. Khi khu vực dự án chuẩn bị bước vào mùa mưa tiếp theo, nguy cơ không hoàn thành đúng hạn đã được nêu thẳng thắn. Nói cách khác, nếu giai đoạn nước rút hiện nay không tăng tốc đủ mạnh, tiến độ thi công đường cao tốc trong năm 2026 sẽ chịu sức ép dây chuyền, kéo theo nguy cơ dồn việc vào phút cuối – điều vốn là kịch bản tệ nhất cho một công trình hạ tầng phức tạp.
Một phát biểu đáng chú ý là: “Khối lượng công việc còn lại của dự án (khoảng 22%) phải thi công và hoàn thiện các thủ tục để đảm bảo hoàn thành dự án trong năm 2026 theo chỉ đạo của Chính phủ là rất lớn, trong khi khu vực dự án đang chuẩn bị bước vào mùa mưa năm 2026, tiềm ẩn nguy cơ về khả năng không hoàn thành.” Nỗ lực đẩy nhanh tiến độ ở các hạng mục then chốt như Hầm Phượng Hoàng, các cầu Cư San, cầu Km44+875, Km62+525 không chỉ là câu chuyện nội bộ kỹ thuật, mà là phép thử cho năng lực thực thi các dự án hạ tầng chiến lược trong điều kiện địa hình và khí hậu khắc nghiệt.
Chiến lược tăng tốc: Từ nguồn vật liệu đến kỷ luật tiến độ
Vấn đề không còn là có làm hay không, mà là làm bằng chiến lược nào để kịp mốc đưa toàn tuyến vào khai thác trước ngày 31/12/2026. Cơ quan quản lý đã yêu cầu Ban Quản lý dự án lập ngay kế hoạch chi tiết, khả thi cho từng hạng mục quyết định đến tiến độ, kèm theo thời gian dự phòng cho thời tiết bất lợi. Nói thẳng, đây là lúc không thể dựa vào tinh thần “cố gắng chung chung”, mà phải quản lý tiến độ như một cam kết pháp lý – với mốc thời gian, khối lượng, nhân sự, máy móc được đo đếm cụ thể theo tuần, theo tháng.
Một nút thắt khác là nguồn vật liệu đá cho bê tông nhựa, vốn đang khan hiếm. Ban quản lý được yêu cầu chủ động phối hợp tìm kiếm nguồn đá trên địa bàn và khu vực lân cận, đẩy nhanh khai thác tại các mỏ đặc thù, đồng thời triển khai ngay các hạng mục bê tông nhựa khi vật liệu sẵn sàng. Song song, việc siết chặt quản lý chất lượng, an toàn thi công, đặc biệt tại các vị trí cầu trên cao và mái taluy, là tấm lá chắn cuối cùng chống lại cám dỗ “chạy tiến độ bằng mọi giá”. Khi hoàn thành, cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột sẽ rút ngắn thời gian kết nối giữa vùng biển Khánh Hòa và Đắk Lắk, mở thêm không gian phát triển, tăng cường kết nối giữa Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Đây là lợi ích trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp – lý do đủ lớn để không cho phép dự án chậm thêm một ngày nào nữa.
