Tăng 7 bậc: Khi chỉ số WEF phản ánh sức bật từ bầu trời
Chỉ số phát triển du lịch WEF là bộ đo lường năng lực cạnh tranh du lịch của các nền kinh tế dựa trên nhiều trụ cột như hạ tầng, mức độ mở cửa và môi trường kinh doanh, qua đó cho thấy quốc gia nào đang biến du lịch thành động lực tăng trưởng hiệu quả nhất.
Việt Nam tăng 7 bậc trên bảng xếp hạng, với điểm TTDI đạt 4,15, tương ứng mức cải thiện 6,1% so với lần đánh giá trước. Đây không phải bước tiến “tự nhiên” mà là kết quả của một chiến lược rõ ràng: dùng hạ tầng hàng không làm mũi nhọn kéo cả hệ sinh thái du lịch đi lên. Một câu nói có thể trích dẫn là: "Hạ tầng vận tải hàng không nằm trong 7 trụ cột đưa Việt Nam nằm trong nhóm 35 nền kinh tế dẫn đầu". Khi bầu trời mở rộng nhanh hơn mặt đất, việc Việt Nam xếp hạng du lịch cao hơn không chỉ là tin vui thương hiệu mà là tín hiệu báo trước một cuộc cạnh tranh khốc liệt hơn trong khu vực.
Hạ tầng hàng không Việt Nam: Trụ cột đi trước phần còn lại
Theo TTDI, hạ tầng hàng không Việt Nam đã trở thành một trong những trụ cột mạnh nhất, đủ sức kéo chỉ số chung lên nhóm 35 nền kinh tế dẫn đầu. Trong 9 tháng đầu năm, thị trường hàng không đạt gần 102 triệu lượt hành khách, tăng 12%, trong đó khách quốc tế tăng tới 14%. Cả nước hiện có 258 tàu bay, nhiều hơn cùng kỳ 31 chiếc – con số cao nhất từ trước đến nay.
Ở chiều kết nối quốc tế, số ghế trên các chuyến bay ra nước ngoài đạt 7,3 triệu, tăng 10% và lần đầu vượt Thái Lan với 7,2 triệu ghế giảm 1,7%. Trong bối cảnh toàn ASEAN gần như đi ngang, việc Việt Nam tăng công suất hai chữ số cho thấy một lựa chọn dứt khoát: chấp nhận đầu tư mạnh vào năng lực bay để cải thiện kết nối quốc tế du lịch, ngay cả khi các trụ cột hạ tầng và dịch vụ tại điểm đến còn tụt lại phía sau.
Sun PhuQuoc Airways: Tân binh đang định nghĩa lại trục bay du lịch
Trong bức tranh hạ tầng hàng không Việt Nam, Sun PhuQuoc Airways (SPA) là tân binh nhưng lại tạo dấu ấn rõ nét. Hãng bắt đầu khai thác thương mại từ ngày 1/11/2025 và chỉ sau chưa đầy một năm đã phục vụ khoảng 3,4 triệu lượt khách, với Phú Quốc là tâm điểm mạng bay. Nhờ đó, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đón hơn 5,58 triệu lượt khách, tăng khoảng 38% so với trước.
SPA hiện sở hữu 21 tàu bay, chiếm khoảng 8% đội bay quốc gia và là hãng lớn thứ ba thị trường. Ngày 30/9, hãng được phê chuẩn khai thác tàu thân rộng Airbus A330, chiếc đầu tiên trong kế hoạch tiếp nhận 8 tàu A330 đến tháng 4/2027. Sáng 3/10, Airbus A330 của SPA đã khai thác thương mại tuyến Hà Nội – TP.HCM, đánh dấu bước chuyển từ một hãng “đảo – trục” sang người chơi có tầm ảnh hưởng trên trục Bắc – Nam. Chính cấu trúc đội tàu theo tầng và tốc độ mở rộng này đang góp phần trực tiếp vào hạ tầng hàng không Việt Nam.
Kết nối quốc tế du lịch: Khi đường bay đi trước điểm đến
Dữ liệu từ OAG cho thấy tháng 8, số ghế trên các chuyến bay quốc tế xuất phát từ Việt Nam đạt 7,3 triệu, tăng 10% và lần đầu vượt Thái Lan. Trong khi Malaysia và Philippines giảm công suất, còn cả ASEAN chỉ tăng 0,8%, việc Việt Nam “vượt lên bằng bầu trời” gửi đi một thông điệp rất rõ: chúng ta chọn cạnh tranh bằng kết nối. Nói cách khác, kết nối quốc tế du lịch đang được ưu tiên như một hạ tầng chiến lược chứ không chỉ là phương tiện vận chuyển.
SPA đã được phê chuẩn khai thác hơn 10 điểm đến quốc tế ở Đông Bắc Á, Đông Nam Á và Trung Á. Đội tàu nhiều tầng được kỳ vọng giúp Phú Quốc tiếp cận trực tiếp các thị trường nguồn từng phải trung chuyển, từ Nga, Kazakhstan đến Nhật Bản và Australia. Tuy nhiên, một cảnh báo quan trọng là hiện “đường bay đang đi trước điểm đến”: các trụ cột hạ tầng và dịch vụ du lịch đứng ở vị trí 74, mức độ ưu tiên cho du lịch ở 97, còn tác động kinh tế – xã hội ở 106. Nếu mặt đất không kịp nâng cấp, lợi thế trên trời có thể bị bào mòn.
Kết luận: Xếp hạng tăng là lời nhắc, không phải vòng nguyệt quế
Việc chỉ số phát triển du lịch WEF của Việt Nam cải thiện mạnh, với hạ tầng hàng không là động lực rõ ràng, là một tín hiệu tích cực nhưng cũng là phép thử. Gia nhập ngành hàng không trong bối cảnh thị trường khu vực tái cấu trúc, nhu cầu du lịch châu Á – Thái Bình Dương tăng mạnh và Việt Nam chuẩn bị cho APEC 2027, Sun Group đã có bước đi bắt đúng nhịp thời cuộc. Câu hỏi quan trọng hơn là liệu hệ sinh thái du lịch dưới mặt đất – từ đô thị, hạ tầng đến sản phẩm – có đủ nhanh để biến lợi thế nối chuyến thành trải nghiệm có giá trị.
Khi một hãng chưa đầy một năm tuổi được Skytrax ghi nhận là "Hãng hàng không nghỉ dưỡng tốt nhất châu Á 2026" và lọt Top 100 hãng hàng không tốt nhất thế giới, đó là lời nhắc rằng chất lượng có thể đi cùng tốc độ. Điều Việt Nam cần lúc này không phải thêm những khẩu hiệu về du lịch toàn cầu 2026, mà là quyết tâm chính sách để hạ tầng mặt đất đuổi kịp bầu trời – nơi chúng ta đã chọn làm đòn bẩy tăng hạng.
