Bước nhảy 7 bậc: Tín hiệu Việt Nam đang thực sự “lên hạng”
Chỉ số phát triển du lịch, thường được hiểu là Chỉ số năng lực phát triển du lịch toàn cầu (TTDI), là bộ đo lường các điều kiện hạ tầng, tài nguyên, môi trường, an toàn, thể chế và khả năng đáp ứng nhu cầu giúp một điểm đến thu hút và duy trì du lịch bền vững lâu dài, chứ không chỉ phản ánh lượng khách hay doanh thu trong ngắn hạn.
Việt Nam đạt 4,15 điểm TTDI, xếp thứ 52/110 nền kinh tế và tăng 7 bậc so với kỳ đánh giá trước. Đây không là một cú “ăn may” thống kê, mà là dấu hiệu rõ ràng cho thấy hạ tầng du lịch Việt Nam, chất lượng môi trường du lịch và yếu tố an toàn đã có bước cải thiện có hệ thống. Theo báo cáo, điểm số của Việt Nam tăng 6,1% so với năm 2024 và tăng 11 bậc so với năm 2019, tốc độ cải thiện vượt các nước láng giềng như Indonesia, Singapore, Malaysia và Thái Lan. Nói cách khác, du lịch Việt Nam không còn đứng ở vị thế “đi sau” tuyệt đối trong khu vực, mà đang thu hẹp khoảng cách một cách chủ động.
Hạ tầng du lịch Việt Nam: Từ “điểm nghẽn” thành “điểm cộng” tương đối
Nếu trước đây hạ tầng thường bị xem là điểm yếu, thì lần xếp hạng này cho thấy bức tranh khác cân bằng hơn. Hạ tầng vận tải hàng không của Việt Nam đứng thứ 34 thế giới và tăng 9 bậc so với kỳ trước, trong khi hạ tầng mặt đất và cảng xếp thứ 43, tăng tới 10 bậc. Đây là nền tảng vật chất quan trọng để nâng chỉ số phát triển du lịch và giảm chi phí thời gian, tiền bạc cho du khách quốc tế.
Tuy vậy, bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Hạ tầng và dịch vụ du lịch – nơi phản ánh trực tiếp trải nghiệm lưu trú, vui chơi, dịch vụ hỗ trợ – vẫn chỉ xếp thứ 74, nằm trong nhóm trung bình thấp. Điều này cho thấy Việt Nam đang tiến nhanh ở “khâu đưa khách đến”, nhưng “khâu giữ khách ở lại lâu và chi tiêu nhiều” vẫn chưa tương xứng. Nếu không nâng cấp chất lượng dịch vụ, chỉ số phát triển du lịch sẽ chững lại dù điểm số hạ tầng giao thông có tốt đến đâu.
Tài nguyên, giá cả và an toàn: Bộ ba lợi thế cạnh tranh mới
Điểm đáng chú ý nhất trong xếp hạng du lịch toàn cầu lần này là loạt trụ cột của Việt Nam đã vươn lên nhóm hàng đầu thế giới. Có 7/17 trụ cột nằm trong top 35, nhiều hơn đáng kể so với 4 trụ cột của năm 2024. Sức cạnh tranh về giá đứng thứ 7, còn an toàn, an ninh vươn lên vị trí thứ 9 sau khi tăng tới 18 bậc – một bước tiến lớn trong bối cảnh du khách quốc tế ngày càng đặt nặng yếu tố an toàn.
Không chỉ rẻ và an toàn, Việt Nam còn được đánh giá cao về tài nguyên. Tài nguyên văn hóa đứng thứ 21, tài nguyên tự nhiên thứ 22, tài nguyên phi giải trí thứ 30. Đặc biệt, mức độ bền vững về nhu cầu du lịch xếp thứ 27 và tăng 24 bậc, cho thấy nhu cầu đến Việt Nam có chiều hướng ổn định và ít lệ thuộc vào một vài thị trường đơn lẻ. Bộ ba “giá tốt – an toàn – tài nguyên dồi dào” đang định hình lại lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam trên bản đồ khu vực.
Môi trường, chính sách và thách thức trong cuộc đua xếp hạng
Một thay đổi tích cực nhưng ít được chú ý là sự bền vững về môi trường của Việt Nam tăng tới 18 bậc trong bảng xếp hạng, dù vẫn chỉ ở vị trí 76 – nghĩa là còn nhiều việc phải làm. Bên cạnh đó, mức độ mở cửa du lịch, môi trường kinh doanh, nhân lực – thị trường lao động, công nghệ thông tin, y tế và vệ sinh đều ở nhóm trung bình cao, với 13/17 trụ cột nằm từ trung bình cao đến hàng đầu thế giới.
Ngược lại, mức độ ưu tiên cho du lịch chỉ xếp thứ 97 và tác động kinh tế – xã hội của du lịch đứng tận 106, thuộc nhóm thấp nhất. Điều này gửi một thông điệp rõ ràng: nếu du lịch vẫn chưa được đặt đúng tầm trong chính sách và chưa lan tỏa đủ lợi ích đến cộng đồng, bước nhảy 7 bậc hôm nay có thể không lặp lại. Xếp hạng du lịch toàn cầu vì thế vừa là lời khen, vừa là “bài kiểm tra” buộc Việt Nam phải nhìn lại cách mình dùng du lịch như một động lực phát triển.
Kết luận: Từ điểm số đến thay đổi thực chất
Việc Việt Nam tăng 7 bậc trong chỉ số phát triển du lịch không chỉ là một tin vui đối ngoại, mà là bằng chứng cho thấy hạ tầng, tài nguyên và an toàn đã bắt đầu được cải thiện theo hướng dài hạn. Khi nền tảng tốt lên, khả năng cạnh tranh trong cuộc chơi du lịch quốc tế cũng vững hơn, thay vì phụ thuộc vào vài chiến dịch quảng bá ngắn hạn.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa thứ hạng hạ tầng giao thông và thứ hạng hạ tầng – dịch vụ du lịch, giữa tiềm năng tài nguyên và mức độ ưu tiên chính sách, cho thấy con đường phía trước của du lịch Việt Nam không dễ dàng. Muốn xếp hạng du lịch toàn cầu tiếp tục cải thiện, nỗ lực nâng cấp hạ tầng du lịch Việt Nam, đảm bảo an toàn, bảo vệ môi trường và tăng mức độ ưu tiên cho ngành phải đi cùng nhau. Những điểm số tích cực hôm nay chỉ thật sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành trải nghiệm tốt hơn và phát triển bền vững hơn cho du lịch Việt Nam trong tương lai.
