Tăng trưởng 2 con số không thể thiếu điều kiện ‘đủ vốn, đủ điện’
Điều kiện “đủ vốn, đủ điện” là cách nói cô đọng về việc nền kinh tế cùng lúc có nguồn tài chính trung và dài hạn dồi dào và hệ thống năng lượng ổn định, đủ công suất, qua đó bảo đảm cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số hoạt động được trong thực tế chứ không chỉ tồn tại trên giấy. Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số và đồng thời giải bài toán “đủ vốn” và “đủ điện” cho phát triển. GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18%, muốn cả năm đạt khoảng 10% thì 6 tháng cuối phải tăng 11,5-12%. Đây là mục tiêu rất tham vọng, tạo áp lực lớn lên đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nói thẳng: “Để thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng 2 con số, chúng ta không thể đi theo lối mòn cũ, tư duy cũ, cách làm cũ”. Nói cách khác, chỉ bơm thêm tiền hay tăng thêm nhà máy điện là chưa đủ; điều đang được đặt lên bàn là tổ chức lại cách huy động vốn, phân bổ điện và tổ chức sản xuất. Dư nợ tín dụng đã lên gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối 2025, trong khi tỷ lệ tín dụng/GDP khoảng 150%. Nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào ngân hàng, dư địa tăng trưởng vốn sẽ ngày càng chật hẹp. Vì vậy, câu chuyện “đủ vốn, đủ điện” là phép thử xem Việt Nam có dám thay đổi cấu trúc tăng trưởng hay không.
Dòng tiền đầu tư dịch chuyển: Ngân hàng, chứng khoán, năng lượng, hạ tầng hưởng lợi
Khi mục tiêu tăng trưởng 2 con số buộc Việt Nam phải mở toang cả hai cánh cửa vốn và điện, các ngành ngân hàng, chứng khoán, năng lượng và hạ tầng là những ngành kinh tế hưởng lợi trực tiếp. Ở phía tín dụng, nhu cầu vốn trung, dài hạn cho hạ tầng Việt Nam, công nghiệp, đô thị, chuyển đổi năng lượng tăng mạnh. Làn sóng tăng vốn trong hệ thống ngân hàng cho thấy chuẩn bị cho một chu kỳ cho vay mới, trong đó các ngân hàng có quy mô vốn lớn như MBB, TCB, VCB, ACB, SHB, VPB, OCB có thể được hưởng lợi nếu nhu cầu tín dụng tiếp tục tăng.
Trên thị trường chứng khoán, việc được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ 21/9/2026 và được thêm dần vào các bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series đến 9/2027 có thể kéo theo dòng tiền đầu tư mới, nâng vai trò của chứng khoán như một kênh huy động vốn song hành với tín dụng. Đây là cơ hội cho các công ty chứng khoán nếu thanh khoản, dư nợ margin, hoạt động IPO và gọi vốn được cải thiện. Năng lượng và hạ tầng Việt Nam lại là nơi “tiêu thụ” phần lớn dòng vốn này: Bộ Công Thương ước tính nhu cầu vốn đầu tư phát triển năng lượng giai đoạn 2026-2030 khoảng 4,9-5,5 triệu tỷ đồng, chảy vào điện khí LNG, nhiệt điện, thủy điện, gió, mặt trời, điện hạt nhân, lưới truyền tải và lưu trữ.
Điện và hạ tầng năng lượng: Cơ hội bùng nổ nhưng rủi ro tích tụ
Không có chuyện tăng trưởng 2 con số nếu không bảo đảm đủ điện cho sản xuất và dịch vụ. Quy hoạch điện đã điều chỉnh nhằm bảo đảm điện thương phẩm năm 2030 đạt khoảng 500,4-557,8 tỷ kWh, đáp ứng nền kinh tế tăng trưởng bình quân khoảng 10%/năm giai đoạn 2026-2030. Nhu cầu điện được dự báo tăng 10-12% mỗi năm, thậm chí cao hơn trong các kịch bản tăng trưởng mạnh. Điều này không chỉ là câu chuyện xây thêm nhà máy; Việt Nam phải đầu tư mạnh vào truyền tải, lưu trữ và điều độ, với mục tiêu công suất pin lưu trữ 10.000-16.300 MW vào 2030.
Dòng tiền đầu tư khổng lồ cho năng lượng nếu được phân bổ hợp lý sẽ mở ra chuỗi cơ hội cho nhiều doanh nghiệp, từ nhà sản xuất điện, nhà thầu EPC, đến các doanh nghiệp thiết bị điện, khí. Việt Nam cũng hướng đến đưa Ninh Thuận 1 và 2 vào vận hành giai đoạn 2030-2035 với tổng công suất 4.000-6.400 MW, đặt nền móng cho điện hạt nhân. Nhưng đi kèm cơ hội là rủi ro: nếu quy hoạch lỏng lẻo, lựa chọn công nghệ lạc hậu hoặc ưu đãi sai địa chỉ, hệ thống điện có thể mắc kẹt với tài sản không hiệu quả và chi phí cao, trong khi các ngành kinh tế khác vẫn thiếu điện. Điều quan trọng không phải là xây nhiều, mà là xây đúng nhu cầu và đúng thời điểm.
Từ tăng trưởng về lượng đến sức mạnh nội sinh: Bài kiểm tra cho hạ tầng và công nghệ
Đằng sau tham vọng tăng trưởng 2 con số là câu hỏi: Việt Nam muốn một nền kinh tế lớn hơn hay mạnh hơn. Thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao để năng lực nội sinh mạnh hơn trước các biến động thời cuộc. Suốt gần 40 năm đổi mới, quy mô GDP đã mở rộng, nhưng nền kinh tế vẫn phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng, trong khi thị trường vốn và trái phiếu còn nhiều trục trặc. Năng suất lao động, năng lực xuất khẩu vẫn dựa nhiều vào khu vực FDI, còn hạ tầng giao thông phụ thuộc chủ yếu vào vốn đầu tư công với tỷ trọng vốn tư nhân còn hạn chế.
TS. Nguyễn Đình Cung nhấn mạnh một nền kinh tế mạnh phải được xây trên năng suất cao, doanh nghiệp mạnh, công nghệ mạnh, hạ tầng hiện đại, nhân lực chất lượng cao và khả năng chống chịu tốt trước cú sốc bên ngoài. Đây chính là khoảng cách giữa tăng trưởng về lượng và phát triển về chất. Từ nay đến 2030, bài toán không chỉ là làm sao để GDP tăng 10% vài năm, mà là xây nền tảng cho một nước công nghiệp hiện đại; từ 2030 đến 2045 là biến nền tảng đó thành năng lực nội sinh của một quốc gia phát triển. Nếu hạ tầng Việt Nam tiếp tục phát triển theo lối dàn trải, thiếu gắn kết với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, điều kiện “đủ vốn, đủ điện” cũng chỉ biến thành một cuộc bơm vốn ngắn hạn.
Kết luận: ‘Đủ vốn, đủ điện’ chỉ là điều kiện cần, không phải chiếc đũa thần
Câu chuyện “đủ vốn, đủ điện” đã đặt đúng hai nút thắt lớn nhất trên con đường tăng trưởng 2 con số: vốn dài hạn và năng lượng ổn định. Khi Quốc hội thông qua hàng loạt luật và nghị quyết để hoàn thiện thể chế, phân cấp, cắt giảm thủ tục, khơi thông nguồn lực, hệ thống chính sách đang cố gắng tạo đường dẫn mới cho dòng tiền đầu tư. Nhưng vốn và điện chỉ là điều kiện cần. Nếu vẫn tổ chức nền kinh tế theo cách cũ, phụ thuộc quá nhiều vào ngân hàng, bỏ quên thị trường vốn, chậm đổi mới công nghệ, thì tăng trưởng cao vài năm sẽ không biến thành sức mạnh nội sinh lâu dài.
Điểm tích cực là Việt Nam đã nhìn nhận rõ hơn các động lực mới: hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng đồng bộ, nâng cao chất lượng nhân lực và coi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là đột phá mũi nhọn. Điều kiện “đủ vốn, đủ điện” vì thế phải được coi là nền tảng để các ngành ngân hàng, chứng khoán, năng lượng, hạ tầng Việt Nam tái cấu trúc mô hình kinh doanh, nâng năng suất, thay đổi cách quản trị rủi ro. Tăng trưởng 2 con số chỉ có ý nghĩa khi đi cùng một nền kinh tế mạnh hơn, linh hoạt hơn và ít lệ thuộc hơn vào các cú sốc bên ngoài.
