143 bộ đồng phục và thông điệp về hỗ trợ học sinh vùng cao
Việc Công ty Cổ phần Thủy điện A Vương tặng 143 bộ đồng phục học sinh được đo may riêng cho từng em tại Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú THCS Trần Phú, xã Bến Hiên là một ví dụ điển hình cho cách doanh nghiệp có thể hỗ trợ học sinh vùng cao chuẩn bị tự tin bước vào khai giảng năm học mới bằng những hành động cụ thể, sát với nhu cầu đời sống hằng ngày của các em.
Điểm đáng nói trong câu chuyện này không chỉ là con số 143 bộ đồng phục quần xanh, áo trắng, mà là cách tặng: đo may theo số đo từng học sinh để các em mặc vừa vặn, thuận tiện khi học tập và sinh hoạt. Hoạt động được triển khai ngày 28-8, ngay trước thềm năm học mới, cho toàn bộ 143 học sinh của ngôi trường nội trú dân tộc ở xã Bến Hiên – nơi phần lớn các em là con em đồng bào Cơ Tu có điều kiện kinh tế còn khó khăn. Nhìn từ góc độ chính sách xã hội, đây là thông điệp rõ ràng: muốn hỗ trợ học sinh vùng cao hiệu quả, doanh nghiệp phải đi vào những nhu cầu nhỏ nhưng cấp thiết.
Đồng phục may theo số đo: tôn trọng người nhận, không phải “cho gì mặc nấy”
Trong nhiều chương trình hỗ trợ học sinh vùng cao, bộ đồng phục học sinh thường được tặng theo kiểu “một mẫu cho tất cả”: hàng may sẵn, thiếu kích cỡ, trẻ ngoại cỡ mặc không vừa, trẻ nhỏ bơi trong áo quần rộng thùng thình. A Vương chọn cách ngược lại: phối hợp với nhà may đo trực tiếp cho từng em, rồi mới tiến hành may. Đó là bước chuyển từ hỗ trợ mang tính phát cho đủ sang hỗ trợ chú trọng trải nghiệm, cảm xúc và sự tự trọng của người nhận.
Một bộ đồng phục vừa vặn giúp học sinh thoải mái chạy nhảy, sinh hoạt nội trú, đồng thời giảm cảm giác mặc cảm vì “lệch chuẩn” so với bạn bè. Trong môi trường trường nội trú dân tộc, nơi học sinh sống tập trung cả ngày, việc ai cũng có trang phục tươm tất, đồng đều còn góp phần xây dựng kỷ luật, ý thức tập thể và niềm tự hào về mái trường. 143 bộ đồng phục – 143 cơ hội để các em bước vào sân trường với tư thế ngay ngắn, thay vì nỗi lo áo quần cũ, chật, rách.
Khi doanh nghiệp cùng trường nội trú dân tộc gánh bớt áp lực khai giảng
Đầu năm học, những gia đình vùng cao phải gồng mình lo nhiều khoản: sách vở, đồ dùng, tiền ăn ở cho con theo học trường nội trú dân tộc. Trong bối cảnh đó, một bộ đồng phục tưởng nhỏ nhưng lại là khoản chi khó thu xếp với nhiều hộ nghèo, cận nghèo. Món quà của A Vương vì thế được thầy cô đánh giá là “thiết thực”, giúp phụ huynh vơi bớt gánh nặng khi năm học mới bắt đầu.
Về phía học sinh, tác động tâm lý là rất rõ: các em có trang phục mới, đồng đều, nên tự tin hơn khi xếp hàng dự lễ khai giảng năm học mới, bớt lo ngại bị so sánh vì quần áo cũ hay không đúng quy định. Mỗi bộ đồng phục được trao đi là một lời động viên để các em thêm tự tin trên hành trình học tập và yên tâm gắn bó với trường lớp. Với một trường nội trú dân tộc bán trú như THCS Trần Phú, đó còn là cách giữ chân học sinh không bỏ học vì những thiếu thốn rất đời thường.
Mô hình hợp tác doanh nghiệp – nhà trường: không phải phong trào nhất thời
Điểm nổi bật của chương trình tặng đồng phục lần này nằm ở chỗ nó không phải hoạt động “đánh trống ghi tên”, mà là một phần trong chuỗi đồng hành lâu dài mà A Vương đã duy trì nhiều năm với học sinh vùng cao Bến Hiên. Công ty phối hợp với chính quyền địa phương và nhà trường, chọn đúng thời điểm đầu năm học, tập trung vào nhu cầu cốt lõi của một trường nội trú dân tộc: trang phục, sinh hoạt, tâm lý học sinh.
Với mô hình này, doanh nghiệp không làm thay nhà trường, mà bổ sung phần ngân sách công khó với tới. Trường học hiểu rõ từng em, từng lớp; địa phương nắm bức tranh đời sống; doanh nghiệp mang nguồn lực và cách tổ chức. Sự kết hợp ba bên giúp chương trình hỗ trợ học sinh vùng cao tránh phô trương, thay vào đó gắn liền với bài toán cụ thể: làm sao để lễ khai giảng năm học mới không còn là mùa “chạy tiền”, mà là ngày hội đến trường thực sự trọn vẹn cho cả thầy và trò.
Từ Bến Hiên nhìn rộng ra: doanh nghiệp cần làm gì để hỗ trợ đúng và trúng?
Câu chuyện 143 bộ đồng phục ở Bến Hiên cho thấy một nguyên tắc quan trọng: hỗ trợ học sinh vùng cao phải đi cùng hiểu biết bối cảnh địa phương. A Vương chọn đồng phục, vì ở nơi phần lớn là con em đồng bào Cơ Tu, một bộ quần áo tươm tất có ý nghĩa không kém một suất học bổng. Doanh nghiệp khác có thể chọn sách, thiết bị, suất ăn, nhưng bài học chung là: cần gắn kết với trường, với chính quyền, tránh làm phong trào rời rạc.
Về dài hạn, mô hình hợp tác như ở Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú THCS Trần Phú nên được coi là chuẩn tham chiếu: doanh nghiệp chọn một trường nội trú dân tộc làm điểm, cam kết đồng hành nhiều năm, tập trung vào những nhu cầu cụ thể như đồng phục, chỗ ở, bữa ăn, hoạt động ngoại khóa. Khi đó, mỗi mùa khai giảng năm học mới không còn là dịp “cho – tặng” mang tính hình thức, mà là cột mốc đánh dấu một bước tiến nhỏ nhưng chắc chắn trên hành trình thu hẹp khoảng cách giáo dục vùng cao.
