Tháo gỡ dự án tồn đọng: bước ngoặt để khơi thông vốn đầu tư
Tháo gỡ vướng mắc bất động sản cho các dự án tồn đọng bất động sản là quá trình rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các điểm nghẽn pháp lý, quy hoạch, đất đai và thủ tục đầu tư đang khiến hàng nghìn dự án bị đình trệ, nhằm khơi thông vốn đầu tư và đưa nguồn lực đất đai trở lại phục vụ phát triển kinh tế. Theo Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), đến ngày 15/9 cả nước đã ghi nhận 4.685 dự án khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài. Điều đáng chú ý là 3.407 dự án, tương đương 72,7%, đã hoàn thành phân loại và xử lý với tổng mức đầu tư hơn 2,5 triệu tỷ đồng. Đây không chỉ là câu chuyện “giải quyết thủ tục”, mà là nỗ lực mở khóa một khối tài sản khổng lồ đang bị chôn vùi, quyết định khả năng bất động sản phục hồi bền vững.
Con số biết nói: 2,5 triệu tỷ đồng và sức bật tiềm năng cho thị trường
Nhìn vào quy mô nguồn lực bị ách tắc mới thấy vì sao việc tháo gỡ vướng mắc bất động sản đang trở thành yêu cầu cấp bách. Bộ Tài chính ghi nhận tổng nguồn lực gắn với 4.685 dự án tồn đọng lên tới hơn 2,5 triệu tỷ đồng. Chỉ riêng 3.407 dự án đã hoàn thành xử lý đã mang trong mình lượng vốn đầu tư hơn 2,5 triệu tỷ đồng, thuộc thẩm quyền các bộ, ngành và địa phương. Đây là "kho vốn ngủ quên" mà nếu không được khơi thông vốn đầu tư, nền kinh tế sẽ tiếp tục chịu đà suy giảm kéo dài. Mục tiêu được đặt ra là đến năm 2031 xử lý dứt điểm 100% dự án tồn đọng, kéo dài, và HoREA thậm chí nhấn mạnh cần hoàn thành trong 5 năm tới để không bỏ sót bất kỳ dự án nào. Cơ hội đang rất rõ ràng, nhưng tốc độ thực thi sẽ quyết định mọi thứ.
TP.HCM: Điểm nóng dự án khó khăn và bài kiểm tra năng lực thực thi
TP.HCM là minh chứng điển hình cho mức độ tập trung của các dự án khó khăn TP.HCM và cũng là nơi cho thấy sức ép cải cách mạnh nhất. Thành phố có 1.338 dự án khó khăn, vướng mắc tồn đọng được đưa vào diện theo dõi, tổng diện tích hơn 30.691 ha và tổng mức đầu tư khoảng 658.084 tỷ đồng. Đáng chú ý, qua nhiều giai đoạn rà soát từ năm 2025 đến nay, TP.HCM đã hoàn tất tháo gỡ cho 650 dự án tồn đọng, kéo dài. Đây là nỗ lực đáng ghi nhận, vì mỗi dự án được giải phóng là một phần đất và dòng vốn quay trở lại thị trường. Tuy nhiên, vẫn còn 688 dự án tiếp tục phải đề xuất phương án xử lý, cho thấy "nút thắt" về đất đai, quy hoạch, thủ tục đầu tư vẫn rất dai dẳng. Thành phố đang đi đúng hướng, nhưng bài toán thực sự là rút ngắn thời gian xử lý cho từng dự án cụ thể.
Từ giải pháp pháp lý đến sức mua thực: bất động sản phục hồi đến đâu?
Rõ ràng việc tháo gỡ vướng mắc bất động sản đang tạo ra tín hiệu tích cực cho thị trường, đặc biệt tại TP.HCM. Trong 7 tháng đầu năm, thành phố có 37 dự án bất động sản, nhà ở thương mại đủ điều kiện huy động vốn với tổng cộng 27.374 căn, cao hơn đáng kể so với 16.671 căn của cả năm trước. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước đầu. HoREA thừa nhận thị trường vẫn thiếu sản phẩm nhà ở đáp ứng nhu cầu thực, nhất là nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà cho thuê và nhà ở xã hội dành cho người thu nhập trung bình, thu nhập thấp. Dù giá nhà có dấu hiệu chững lại, thậm chí có xu hướng giảm, lãi suất vay cao và việc tiếp cận tín dụng khó khăn vẫn khiến sức mua yếu, tác động trực tiếp đến dòng tiền và thanh khoản doanh nghiệp. Nói cách khác, giải phóng thủ tục không tự động biến thành giao dịch nếu người mua vẫn không đủ khả năng chi trả.
Giải phóng 100% dự án tồn đọng: điều kiện để dòng vốn đi đúng hướng
Đề xuất xử lý dứt điểm 100% dự án tồn đọng trong 5 năm tới của HoREA là mục tiêu tham vọng nhưng hợp lý. Nếu đạt được, hàng chục nghìn hecta đất và hơn 2,5 triệu tỷ đồng vốn sẽ được giải phóng, tạo thêm dư địa cho tăng trưởng. Nhưng câu hỏi quan trọng hơn là: nguồn lực đó sẽ chảy vào đâu? Nếu phần lớn vẫn tập trung vào phân khúc trung – cao cấp như trước đây, thị trường sẽ tiếp tục thiếu các sản phẩm vừa túi tiền và nhà ở xã hội, nhu cầu thực không được đáp ứng và bất động sản phục hồi sẽ mang tính cục bộ, dễ tái bong bóng. Muốn khơi thông vốn đầu tư một cách lành mạnh, quá trình tháo gỡ vướng mắc bất động sản phải đi kèm tái cấu trúc nguồn cung, ưu tiên các dự án phục vụ nhu cầu ở thực, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng cho người mua nhà. Khi đó, việc giải quyết dự án tồn đọng mới thực sự trở thành động lực tăng trưởng dài hạn, không chỉ là một chiến dịch xử lý hồ sơ.
