Quy hoạch mới: bước ngoặt cho sân bay Phú Quốc mở rộng
Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 là bản thiết kế tổng thể nhằm mở rộng khu bay, tăng mạnh quy mô sân đỗ, sắp xếp lại giao thông và hạ tầng kỹ thuật, đồng thời bổ sung quỹ đất dịch vụ để nâng cấp sân bay này lên chuẩn cửa ngõ quốc tế phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 và chiến lược phát triển dài hạn của đảo ngọc Phú Quốc.
Điểm quan trọng nhất là Bộ Xây dựng đã phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, chính thức bật đèn xanh cho giai đoạn tăng tốc của dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Nói cách khác, đây không còn là ý tưởng trên giấy mà là khung pháp lý để triển khai hàng loạt hạng mục hạ tầng. Tổng diện tích quy hoạch được hiệu chỉnh còn khoảng 1.040,43ha, giảm từ 1.050,1ha trước đây do làm rõ phần đất cho tuyến tàu điện LRT trong sân bay. Việc tinh chỉnh này cho thấy tư duy quy hoạch thiên về tối ưu, không phình to diện tích mà tập trung tăng hiệu quả khai thác.
Đường lăn, sân đỗ: giải bài toán đỗ máy bay Phú Quốc cho APEC 2027
Nếu phải chọn một chỉ dấu thể hiện tham vọng của sân bay Phú Quốc mở rộng, thì đó chính là quy mô sân đỗ và hệ thống đường lăn. Quy hoạch mới kéo dài đường lăn song song hiện hữu về hai phía để đồng bộ với đường cất hạ cánh, đồng thời bổ sung một đường lăn song song nằm giữa hai đường băng, cách tim đường băng hiện hữu về phía Bắc khoảng 180m, và thêm một đường lăn song song khác cách tim đường băng số 2 cũng khoảng 180m. Hệ thống đường lăn nối và đường lăn thoát nhanh được bố trí đồng bộ, tăng khả năng giải tỏa máy bay trong giờ cao điểm.
Về sân đỗ, khu trước nhà ga T2 cùng sân đỗ hiện hữu được quy hoạch đáp ứng khoảng 42 vị trí, trong khi khu mới giữa sân đỗ T1 và nhà khách VIP/hàng không chung có thêm khoảng 45 vị trí, tổng cộng khoảng 87 vị trí đỗ máy bay. Trước đây, cùng khu vực này theo quy hoạch chỉ dự kiến khoảng 30 vị trí đến năm 2030 và 45 vị trí vào năm 2050. Việc “nhảy cóc” lên 87 vị trí cho thấy sức ép năng lực khai thác và yêu cầu APEC 2027 hạ tầng đã buộc Phú Quốc phải tính sân chơi dài hơi hơn thay vì nâng cấp nhỏ giọt.
Hệ sinh thái hàng không khép kín và nâng cấp hạ tầng kỹ thuật
Không chỉ mở rộng chỗ đỗ máy bay, sân bay Phú Quốc đang dần hình thành một hệ sinh thái hàng không khép kín – yếu tố sống còn nếu muốn cạnh tranh vị thế cửa ngõ quốc tế. Hệ thống hangar sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay phía Bắc được mở rộng từ 24,7ha lên 30,4ha, tăng khoảng 23% diện tích. Cơ sở cung cấp xăng dầu hàng không được chuyển từ phía Đông Nam lên phía Bắc và tăng quy mô lên khoảng 7,2ha, còn nhà máy suất ăn hàng không được dời về phía Đông Nam ga T2, gần hơn sân đỗ mới. Khi các mắc xích này được gom về cùng một đầu mối, mỗi chuyến bay có thể được tiếp nhiên liệu, phục vụ mặt đất và kiểm tra kỹ thuật ngay tại chỗ.
Song song, hạ tầng kỹ thuật chung cũng được tái cấu trúc. Một số trạm biến áp được bổ sung, trạm cấp nước chuyển về phía Đông Nam ga T2. Hệ thống thoát nước được tổ chức lại với hồ điều hòa mới phía Bắc sân bay, điều chỉnh mương, cống phía Tây và sắp xếp lại hồ điều hòa phía Nam. Ở góc nhìn vận hành, đây là những hạng mục ít “hào nhoáng” nhưng quyết định khả năng hoạt động ổn định của một sân bay quốc tế trong bối cảnh khí hậu cực đoan ngày càng khó lường.
Giao thông nội cảng và APEC 2027: ưu tiên an ninh, an toàn
APEC 2027 không chỉ là một cột mốc chính trị – ngoại giao mà còn là bài kiểm tra năng lực hạ tầng của Phú Quốc. Để đạt chuẩn đó, quy hoạch cảng hàng không đã điều chỉnh cục bộ hướng tuyến đường kết nối từ đường trục vào sân bay đến nhà ga T2, sắp xếp lại một số đoạn đường công vụ và bổ sung tuyến phục vụ tuần tra, đảm bảo an ninh, an toàn cho Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Hệ thống bãi đỗ ô tô cũng được thiết kế lại: nhà để xe cao tầng ở phía Nam ga T1 được điều chỉnh, còn bãi đỗ xe nhân viên và mô tô chuyển về phía Tây ga T1.
Theo phương án hiện nay, toàn bộ hệ thống mở rộng được định hướng đưa vào khai thác đồng bộ từ khoảng tháng 4, trước thời điểm diễn ra Tuần lễ Cấp cao APEC. Điều này tạo áp lực tiến độ không nhỏ nhưng đồng thời buộc các bên liên quan phải ưu tiên chất lượng, bởi bất kỳ trục trặc nào trong dịp APEC đều sẽ bị soi dưới lăng kính của cộng đồng quốc tế. Nâng cấp sân bay ở giai đoạn này vì thế không chỉ là chuyện dung lượng, mà là vấn đề uy tín quốc gia.
51ha cho khách sạn, dịch vụ: cơ hội và rủi ro cho đảo ngọc
Điểm gây chú ý không kém trong quy hoạch cảng hàng không lần này là việc bổ sung khoảng 51ha đất cho khách sạn và thương mại dịch vụ tại phía Nam sân bay và phía Nam khu VIP/hàng không chung. Trong ngắn hạn, đây là bước đi hợp lý: APEC 2027 hạ tầng đòi hỏi không chỉ đường băng hay nhà ga, mà còn hệ sinh thái lưu trú, hội họp, dịch vụ chất lượng gần sân bay. Về dài hạn, 51ha này có thể trở thành “mặt tiền” kinh tế của đảo ngọc cho dòng khách quốc tế hạng sang.
Tuy vậy, câu hỏi đặt ra là làm sao để không biến khu vực quanh sân bay thành một “đặc khu bê tông”, tách rời khỏi bản sắc biển đảo của Phú Quốc. Nếu được quy hoạch thông minh, phần đất thương mại này có thể là cầu nối mềm mại giữa không gian hàng không hiện đại và cảnh quan du lịch nghỉ dưỡng. Ngược lại, nếu sa vào cuộc đua xây dựng thiếu kiểm soát, sân bay Phú Quốc mở rộng sẽ đánh mất cơ hội trở thành điểm chạm đầu tiên để du khách cảm nhận đúng tinh thần của đảo ngọc.
