Hai cách lý giải về khoản tiền
Khoản tiền được đưa để tìm cách giám định tâm thần cho Phó Đức Nam là trọng tâm đối chiếu lời khai giữa cựu cán bộ công an Nguyễn Đăng Quang và cha của Nam tại phiên tòa vụ Mr Pips. Ngày 30/10, TAND TP Hà Nội xét hỏi các bị cáo trong vụ án lừa đảo đầu tư chứng khoán, ngoại hối do Nam, tức Mr Pips, và Lê Khắc Ngọ cầm đầu. Quang khai nhận tiền từ gia đình Nam để tìm cách giúp Nam được giám định tâm thần sau khi bị bắt; ông Phó Đức Thắng thì nói mục đích của mình là đưa con đi giám định để xác định tình trạng sức khỏe và điều trị. Hai lời khai cùng hướng đến việc giám định, nhưng khác nhau ở cách trình bày lý do: một bên kể về việc tìm người giúp, bên kia nhấn mạnh hồ sơ bệnh án và nhu cầu chăm sóc con.
Theo lời khai tại tòa, Quang nhận lời sau khi được ông Thắng và Phó Đức Tuấn trao đổi về việc tìm luật sư và đưa Nam đi giám định. Quang nói mình nhờ một người quen tên Lợi xem xét, rồi chuyển thông tin về khoản tiền được yêu cầu cho ông Thắng. Ông Thắng đồng ý và nhờ người cháu mang tiền đến. Quang khai đã chuyển trước một phần theo hướng dẫn, giữ lại phần còn lại và sử dụng một phần tiền mình đang giữ vào tài khoản chứng khoán cá nhân. Những chi tiết này khiến lời giải thích “giúp gia đình” của Quang khó đứng riêng như một việc thăm hỏi thông thường: chính cách nhận, chuyển và giữ tiền trở thành phần cần được tòa làm rõ.

Người cha nói vì lo sức khỏe của con
Ông Thắng khai Nam bị bắt vào trưa 30/10/2024. Sau đó, ông đến trụ sở công an xin gặp con và nhận thấy Nam có biểu hiện bệnh nặng; ông cũng trình bày với cán bộ điều tra về hồ sơ bệnh án trước đó của con. Theo ông, vì Nam đã có hồ sơ bệnh án, gia đình cần sớm đưa con đi giám định để xác định tình trạng sức khỏe và điều trị. Ông nói đó là lý do tìm đến Quang nhờ giúp đỡ để Nam được đưa đi giám định tâm thần. Lời khai này đưa ra một động cơ gia đình cụ thể, nhưng không tự nó giải đáp câu hỏi vì sao lại thông qua một cựu cán bộ công an hay việc nhận tiền được tổ chức ra sao.
Quang khai mình không có thông tin ban đầu, nhưng vì cả nể nên gọi cho người quen để hỏi giúp. Tại tòa, ông nói người này có quan hệ với các cơ quan, ban ngành; sau đó gia đình được báo khoản tiền cần có để lo việc giám định. Quang phủ nhận đã hứa chắc chắn về kết quả và nói chưa giúp được gì thì đã bị bắt. Tuy nhiên, theo cáo buộc của viện kiểm sát, Quang không có khả năng hay thẩm quyền xin giám định tâm thần cho Nam, cũng không thực hiện hành vi tác động hoặc tìm kiếm mối quan hệ để giải quyết việc như đã trao đổi với gia đình. Khoảng cách giữa lời kể về ý định và hành động thực tế là điểm không thể bỏ qua khi đánh giá vụ việc.

Lời khai phải đặt cạnh vai trò của người cha
Khoản tiền đưa Quang không phải nội dung duy nhất khiến lời khai của ông Thắng được chú ý. Theo cáo trạng, ông đã giúp sức, dùng tiền do con trai phạm tội mà có để tham gia các giao dịch mua bán năm bất động sản, với tổng giá trị hơn 165 tỷ đồng; hành vi bị truy tố về tội rửa tiền. Tại tòa, ông Thắng thừa nhận hành vi và đồng ý với nội dung truy tố. Ông khai trước khi Nam bị bắt, mình không biết con trai phạm tội, và từng nghĩ việc con gửi tiền cho cha mẹ để mua bất động sản là bình thường vì Nam chưa lập gia đình. Nhưng lời giải thích về nhận thức không xóa được vai trò giao dịch mà cáo trạng nêu.
Ông Thắng còn khai đã rút tiền từ các tài khoản rồi nhờ người thân, bạn bè và đồng nghiệp cất giữ; trong số đó có khoản đưa cho Phó Đức Tuấn. Ông gọi việc này là một trong những sai lầm lớn và nói đã thành khẩn khai báo khi làm việc với cơ quan điều tra. Đặt cạnh cáo buộc về bất động sản và lời khai liên quan khoản tiền dành cho việc giám định, bức tranh tại tòa không chỉ là chuyện một người cha lo cho con. Nó còn là câu hỏi về ranh giới giữa ý định được trình bày và những hành vi cụ thể đã diễn ra. Kết luận cuối cùng thuộc về HĐXX, nhưng các mâu thuẫn và giới hạn trong lời khai cần được nhìn nhận thẳng thắn.






