Bắc Ninh bán dẫn: Lựa chọn táo bạo dựa trên nền tảng điện tử
Chiến lược phát triển ngành Bắc Ninh bán dẫn là việc tỉnh chủ động xây dựng hệ sinh thái từ sản xuất vật liệu, thiết bị phụ trợ đến đóng gói, kiểm thử, dựa trên nền công nghiệp điện tử sẵn có để trở thành trung tâm sản xuất khu vực, thu hút đầu tư FDI và gắn tăng trưởng công nghệ cao với đời sống người lao động. Đây không phải là bước đi thử nghiệm, mà là chọn hướng đi dài hạn để cạnh tranh với các trung tâm công nghiệp truyền thống trong khu vực. Điểm đáng nói là Bắc Ninh không chỉ gọi tên bán dẫn trong các bài diễn thuyết. Tỉnh đã thu hút 33 dự án trong lĩnh vực bán dẫn, vật liệu bán dẫn và sản xuất thiết bị, linh kiện phụ trợ với tổng vốn đăng ký hơn 2,742 tỷ USD. Con số này cho thấy chiến lược đang vận hành, không dừng ở khẩu hiệu. Theo Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Ninh, “kết quả thu hút các dự án bán dẫn của Bắc Ninh được hỗ trợ đáng kể bởi nền tảng công nghiệp điện tử phát triển mạnh”.
48 dự án công nghiệp Bắc Ninh: Bước nhảy về quy mô và cấu trúc
Điều làm Bắc Ninh khác với nhiều địa phương là tỉnh tấn công đồng thời vào hạ tầng công nghiệp, đô thị và an sinh, chứ không chỉ săn đón vài dự án công nghệ cao. Tại Hội nghị công bố Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, Ủy ban nhân dân tỉnh đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho 48 dự án với tổng vốn khoảng 180.000 tỷ đồng. Đằng sau con số ấn tượng này là cách thiết kế lại không gian phát triển để phù hợp với tham vọng trở thành trung tâm sản xuất và công nghệ. Nhóm dự án đô thị, dịch vụ và hạ tầng thiết yếu có 14 dự án ngoài các khu công nghiệp với tổng vốn đăng ký gần 4,1 tỷ USD, bao gồm các khu đô thị quy mô lớn, cảng thủy nội địa, cảng cạn logistics, siêu thị, nhà máy vaccine và bệnh viện tư nhân. Đồng thời, Bắc Ninh phê duyệt 14 dự án nhà ở xã hội mới, cung cấp khoảng 27,9 nghìn căn hộ, góp phần giải quyết nhu cầu an cư cho công nhân và người lao động trên địa bàn tỉnh. Đây là lựa chọn mang tính chính trị kinh tế rõ ràng: muốn giữ được chuỗi cung ứng bán dẫn, phải giữ được người lao động bằng nhà ở, dịch vụ và y tế tương xứng.
Khu công nghiệp Bắc Ninh: Yên Sơn và mạng lưới 39 KCN tạo lợi thế cạnh tranh
Nếu bán dẫn là bộ não của nền kinh tế số thì khu công nghiệp Bắc Ninh chính là cơ thể hạ tầng nuôi dưỡng bộ não đó. Tỉnh hiện có 39 khu công nghiệp đã được phê duyệt chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư, trong đó 23 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động. Điều này cho phép Bắc Ninh không bị lệ thuộc vào một vài khu công nghiệp quá tải, mà có thể phân bổ dự án bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ theo cụm rõ ràng. Trong làn sóng dự án mới, đáng chú ý là khu công nghiệp Yên Sơn do công ty con của Taseco Land làm chủ đầu tư. Dự án có quy mô 154,48 ha tại xã Bắc Lũng với tổng vốn đầu tư hơn 2.157 tỷ đồng. Nằm trong không gian phát triển Lục Nam – Lục Ngạn, Yên Sơn được định hướng cho công nghiệp, logistics và dịch vụ, kết nối với Quốc lộ 31 và các hành lang kinh tế vùng. Đây là mảnh ghép quan trọng: nếu muốn trở thành trung tâm bán dẫn Đông Nam Á, Bắc Ninh không thể chỉ có nhà máy mà thiếu logistics và không gian công nghiệp đủ lớn để đón những chuỗi cung ứng mới.
Nhà máy PCB Bắc Ninh: Legend Bright và mắt xích linh kiện nền tảng
Bán dẫn không thể tách rời bảng mạch in, và Bắc Ninh đang đi đúng hướng khi thu hút nhà máy PCB quy mô lớn. Công ty TNHH Công nghệ Mạch điện Legend Bright (Việt Nam) đặt nhà máy tại lô CN01, Khu công nghiệp Gia Bình II, xã Cao Đức. Dự án triển khai trên khu đất 44.467,5 m² với tổng vốn đầu tư gần 1.952 tỷ đồng, dự kiến công suất 150 triệu bảng mạch in (PCB) mỗi năm. Đây là linh kiện nền tảng dùng trong điện thoại, máy tính, thiết bị mạng, ô tô, thiết bị y tế và nhiều sản phẩm công nghiệp khác. Legend Bright Việt Nam thuộc Kingboard Group – tập đoàn chuyên về tấm đồng phủ (CCL) và PCB, nhà máy tại Bắc Ninh nằm trong chiến lược mở rộng chuỗi cung ứng của nhóm này tại Đông Nam Á, hướng tới sản xuất PCB cho điện tử tiêu dùng, ô tô, thiết bị y tế, trung tâm dữ liệu và các ứng dụng công nghệ cao. Khi PCB được sản xuất ngay tại Bắc Ninh, các dự án bán dẫn và điện tử trong tỉnh không chỉ giảm chi phí logistics mà còn có khả năng phối hợp thiết kế – sản xuất nhanh hơn, tăng sức cạnh tranh với các cụm công nghiệp trong khu vực.
Từ Amkor, Hana Micron đến chiến lược chuỗi giá trị và tác động đời sống
Để nói Bắc Ninh đã trở thành một trung tâm bán dẫn khu vực có lẽ còn sớm, nhưng nền móng cho điều đó đã khá rõ. Tỉnh thu hút các tên tuổi như Amkor Technology với tổng vốn đầu tư 1,6 tỷ USD; Hana Micron Vina 669 triệu USD; Micro Commercial Components 115 triệu USD; Hana Micron Việt Nam 37,46 triệu USD; Synergie Cad Việt Nam 21,21 triệu USD và dự án Công nghệ kiểm thử, đóng gói của FPT. Quan trọng hơn, toàn tỉnh có khoảng 1.282 doanh nghiệp điện tử, sử dụng gần nửa triệu lao động, với giá trị sản xuất công nghiệp năm 2025 đạt khoảng 1.850.389,9 tỷ đồng. Việc đồng thời phát triển hạ tầng, thu hút doanh nghiệp đầu ngành, nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa và đào tạo nhân lực được kỳ vọng sẽ giúp Bắc Ninh từng bước hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn, thu hút thêm các dự án công nghệ cao, mở rộng chuỗi cung ứng và nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế địa phương. Tác động không chỉ nằm trong các báo cáo. Khi hàng chục nghìn căn hộ nhà ở xã hội được xây dựng cho công nhân, khi PCB, thiết bị điện tử và sản phẩm công nghiệp đi vào điện thoại, ô tô, thiết bị y tế, người dân Bắc Ninh đang ở giữa một câu chuyện chuyển đổi kinh tế cụ thể, với cơ hội việc làm và chất lượng sống gắn chặt với bán dẫn. Câu hỏi còn lại là tỉnh có duy trì được tốc độ cải cách thủ tục, đào tạo nhân lực và liên kết doanh nghiệp như hiện nay hay không.
