Áp lực lãi suất và điểm ngoặt đang hình thành
Áp lực lãi suất lên vàng là tình trạng lợi suất thực tăng khiến chi phí cơ hội nắm giữ kim loại quý cao hơn, làm giảm sức hấp dẫn của vàng so với các tài sản sinh lời khác và khiến dòng tiền rời khỏi thị trường vàng trong những giai đoạn thắt chặt chính sách tiền tệ. Nhà đầu tư vàng đang đứng trước một bước ngoặt: giai đoạn lãi suất tăng mạnh từng kéo giá vàng rơi khoảng 25% so với đỉnh đã làm nhiều người nản lòng, nhưng chính áp lực đó có dấu hiệu sắp suy yếu. Khi lợi suất thực đã lên cao và kỳ vọng thắt chặt tiếp theo của Fed dần được phản ánh vào thị trường, phần khó khăn nhất của chu kỳ điều chỉnh dường như đã qua. Đặt trong bối cảnh đó, việc tiếp tục bi quan về giá vàng hiện tại có nguy cơ là đi sau đường cong thay vì đi trước nó.
Lợi suất thực: Từ lực cản thành lực hỗ trợ?
Nhân tố làm vàng suy yếu không phải lạm phát đơn thuần, mà là lợi suất thực – phần chênh lệch sau khi đã tính đến lạm phát kỳ vọng. Lợi suất thực của trái phiếu TIPS 10 năm đã tăng lên khoảng 2,41%, cao hơn rõ rệt so với đầu năm. Đây là con số khiến vàng mất sức hút trong các tháng gần đây, bởi tài sản không sinh lãi luôn thua kém khi lãi suất thực leo thang. Tuy vậy, cả hai tổ chức phân tích đều nhấn mạnh một điểm then chốt: điều quan trọng không phải mức lợi suất thực đang nằm ở đâu, mà là xu hướng của nó. Nếu lợi suất thực đạt đỉnh và ngừng tăng, chi phí cơ hội sẽ không tiếp tục mở rộng, biến lực cản lớn nhất của vàng thành vùng hỗ trợ mới. Theo BCA Research, "phần lớn tác động tiêu cực từ chi phí cơ hội đã được phản ánh vào giá" – và đó chính là cơ sở cho luận điểm đảo chiều.
Fed, địa chính trị và câu chuyện đảo chiều của vàng
Xung đột tại Trung Đông đẩy giá năng lượng tăng mạnh, làm dấy lên lo ngại lạm phát và buộc thị trường tính đến khả năng Fed tiếp tục nâng lãi suất trong năm nay. Sau cuộc họp tháng 7, việc ba thành viên Fed bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất càng củng cố kỳ vọng về chu kỳ thắt chặt kéo dài. Chính sự thay đổi nhanh từ kỳ vọng cắt giảm sang khả năng tăng lãi suất đã khiến vàng bị bán mạnh. Tuy nhiên, cú sốc lạm phát từ giá dầu có nguy cơ chuyển hóa thành nỗi lo về tăng trưởng. Khi chi phí năng lượng cao bắt đầu bào mòn hoạt động kinh tế, dư địa để Fed tiếp tục siết chặt mạnh sẽ bị hạn chế, qua đó giúp lợi suất thực ổn định và tạo vùng đỡ cho vàng. Nếu căng thẳng Mỹ – Iran hạ nhiệt, năng lượng hạ giá và áp lực lạm phát giảm, kỳ vọng Fed tăng lãi suất có thể đảo chiều nhanh – kịch bản này là chất xúc tác để vàng bước qua đoạn đáy của chu kỳ điều chỉnh.
Quan điểm của Jefferies: Điều chỉnh là cơ hội tích lũy
Nhìn từ các chu kỳ 2013, 2018 và 2022, vàng thường chịu áp lực giảm khi Fed thắt chặt, nhưng lại phục hồi khi áp lực lãi suất hạ nhiệt. Jefferies cho rằng kịch bản hiện nay mang nhiều nét giống những giai đoạn đó: lợi suất thực tăng mạnh, vàng bị bán tháo, rồi dần hồi phục khi thị trường nhận ra chu kỳ tăng lãi suất sắp kết thúc. Trong báo cáo mới nhất, Christopher Wood nhận định đợt điều chỉnh vừa qua có thể mở ra cơ hội tích lũy vàng và cổ phiếu khai thác vàng. Nếu chu kỳ đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo chững lại, Fed sẽ khó duy trì nhịp nâng lãi suất, tạo điều kiện cho phục hồi giá vàng. Quan điểm này đi cùng luận điểm rằng câu chuyện đồng USD suy yếu và vai trò phòng thủ của vàng chưa kết thúc mà chỉ đang tạm hoãn. Với nhà đầu tư vàng, vấn đề không còn là né tránh điều chỉnh, mà là dám coi điều chỉnh như điểm vào mới trong chu kỳ dài hơn.
BCA Research và quá trình vàng trở lại vai trò tài sản vĩ mô
BCA Research đánh giá đợt giảm hiện tại của vàng đang tiến gần giai đoạn cuối. Hai lực cản lớn nhất – lợi suất thực và sức mạnh đồng USD – khó có khả năng tiếp tục tăng mạnh như trước. Khi lãi suất không cứng rắn hơn kỳ vọng, thị trường không cần chờ Fed thực sự cắt giảm để vàng bắt đầu phục hồi. Cùng lúc, hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương và xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối tạo nền giá, giúp vàng duy trì mặt bằng cao hơn các thời kỳ trước và hạn chế nguy cơ giảm sâu. Trong dài hạn, nếu USD suy yếu và lợi suất thực ngừng đi lên, hai lực cản này sẽ chuyển từ "đối thủ" thành "đồng minh" cho phục hồi giá vàng. BCA nhấn mạnh vàng đang trở lại vai trò tài sản vĩ mô, nơi lãi suất thực và đồng USD đóng vai trò trung tâm trong định giá. Với những ai đang cân nhắc đầu tư vàng, điều đáng chú ý không phải giá vàng hiện tại, mà là cấu trúc lực cản – lực hỗ trợ đang đảo chiều. Dù vậy, đây là phân tích thị trường, không phải khuyến nghị đầu tư.
