Canada không chỉ là thị trường xuất khẩu, mà là bệ phóng chiến lược
Đầu tư Canada đối với doanh nghiệp Việt Nam hiện được hiểu không chỉ là việc rót vốn vào một nền kinh tế ổn định, mà còn là việc sử dụng Canada như một bệ phóng chiến lược để tiếp cận thị trường Bắc Mỹ và toàn cầu, tận dụng nguồn nhân lực trình độ cao, năng lực đổi mới và hệ sinh thái công nghệ, nông nghiệp, năng lượng ngày càng bổ trợ cho thế mạnh của Việt Nam. Quan điểm này thể hiện rõ tại Canada Investment Seminar tổ chức ngày 8.9 tại Hà Nội, nơi doanh nghiệp Việt Nam gặp trực tiếp đại diện các tỉnh bang Canada và các cơ quan xúc tiến đầu tư. Ngay sau hội thảo, tiệc kết nối Canada Friendship Networking Reception đã đánh dấu chính thức việc ra mắt chi nhánh Hà Nội của phòng thương mại Canada, mở thêm một kênh tiếp cận cơ hội kinh doanh Việt Nam theo hướng bài bản, chính thức thay vì manh mún.
Quan hệ thương mại Việt Nam – Canada bước vào giai đoạn chiến lược
Điều đáng nói là Canada không đơn thuần tăng hiện diện vì mục tiêu thương mại ngắn hạn; đây là bước đi được đặt trong tầm nhìn dài hạn về quan hệ song phương. Tổng lãnh sự Annie Dubé nhận định quan hệ Việt Nam – Canada bền chặt, rộng khắp hiện nay đang chuyển sang giai đoạn phát triển mới, với mức độ hợp tác sâu hơn và mang tính chiến lược. Hiệp định CPTPP đã tạo ra một sự chuyển dịch lớn trong quan hệ thương mại giữa hai nước, giúp hàng hóa và dòng vốn đi lại thuận lợi hơn, từ đó mở đường cho các lĩnh vực giá trị gia tăng như trí tuệ nhân tạo, nông nghiệp – thực phẩm, năng lượng và khoáng sản chiến lược. Nói cách khác, hai bên đang dịch chuyển từ quan hệ mua – bán sang cùng xây chuỗi giá trị, nơi doanh nghiệp Việt Nam không chỉ xuất khẩu mà còn tham gia thiết kế, sản xuất và phân phối giải pháp toàn cầu.
Bốn cửa ngõ vào Bắc Mỹ: lựa chọn chiến lược cho doanh nghiệp Việt Nam
Thông điệp xuyên suốt của Canada Investment Seminar là: hãy nhìn Canada như một nền tảng hai chiều, vừa là nơi doanh nghiệp Việt Nam đầu tư để tiếp cận Bắc Mỹ, vừa là nơi sử dụng nghiên cứu, công nghệ, sản xuất và logistics của Canada để phục vụ hoạt động toàn cầu. Các tỉnh bang được giới thiệu như bốn cửa ngõ: British Columbia là cổng Thái Bình Dương với khoảng 271.000 lao động công nghệ và hệ sinh thái AI, số hóa, phần mềm, game cùng các cơ hội trong nông nghiệp – thực phẩm và logistics lạnh – những mảng gắn chặt với cơ hội kinh doanh Việt Nam trong xuất khẩu thực phẩm và chuỗi cung ứng. Saskatchewan lại mở ra hợp tác ở nông nghiệp, phân bón, năng lượng và khoáng sản, tập trung chuyển dịch từ xuất khẩu hàng hóa thô sang chế biến sâu, tạo vùng chơi mới cho doanh nghiệp Việt trong chế biến thực phẩm, công nghệ nông nghiệp, vận tải và sản xuất. Ontario và Quebec bổ sung thế mạnh về công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, từ AI, bán dẫn đến an ninh mạng, cho phép doanh nghiệp Việt Nam bước vào tầng cao hơn của chuỗi giá trị thay vì chỉ gia công.
Dòng vốn, nhân lực và du học Canada: cùng lúc mở nhiều cánh cửa
Nếu nhìn rộng hơn, những cánh cửa đầu tư Canada đang mở song song với hai trụ cột khác: dòng vốn tổ chức và nguồn nhân lực chất lượng cao. Tổng lãnh sự Annie Dubé cho rằng có khả năng các quỹ hưu trí và nhà đầu tư tổ chức của Canada sẽ tham gia sâu hơn vào thị trường Việt Nam, đặc biệt trong cơ sở hạ tầng và các sáng kiến dài hạn. Ở chiều ngược lại, khoảng 18.000 sinh viên Việt Nam đang du học Canada – con số cho thấy sức hấp dẫn của hệ thống giáo dục Canada và chất lượng, khát vọng của người trẻ Việt. Khi quan hệ hợp tác giáo dục được kỳ vọng sẽ mở rộng đáng kể trong 5 năm tới cùng với khả năng xuất hiện các đường bay thẳng giữa hai nước, du học Canada không chỉ là lựa chọn cá nhân mà sẽ trở thành một phần của chiến lược nhân lực cho doanh nghiệp muốn vươn ra Bắc Mỹ. Miễn là doanh nghiệp biết tận dụng, mạng lưới cựu du học sinh có thể trở thành lực lượng cầu nối về ngôn ngữ, văn hóa và luật lệ, giúp giảm rủi ro khi mở rộng đầu tư.
Từ hội thảo đến hành động: doanh nghiệp Việt Nam cần dám bước trước
Việc ra mắt chi nhánh Hà Nội của phòng thương mại Canada không chỉ là một cột mốc tổ chức; đó là nền tảng để biến các cuộc gặp gỡ tại hội thảo thành dự án đầu tư và kinh doanh cụ thể. Sự hiện diện mở rộng tại miền Bắc được kỳ vọng sẽ tạo thêm một kênh trực tiếp nối doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ kinh doanh của hai nước. Song cơ hội chỉ có ý nghĩa khi doanh nghiệp Việt Nam chủ động bước tới: tìm hiểu kỹ từng tỉnh bang, xác định rõ mình đứng ở đâu trong chuỗi giá trị Canada – Bắc Mỹ, và xây chiến lược đầu tư đi cùng nâng cấp công nghệ, tiêu chuẩn quản trị. Theo Tổng lãnh sự Annie Dubé, trong vài năm tới, tăng trưởng thương mại có thể chậm lại nhưng sẽ cân bằng và bền vững hơn, với nhiều dự án đầu tư trực tiếp hơn, đường bay thẳng có thể thành hiện thực và hợp tác giáo dục được mở rộng. Đây là lời nhắc rằng giai đoạn “tăng trưởng số lượng” đang kết thúc; doanh nghiệp nào nhanh chóng chuyển sang “tăng trưởng chất lượng” thông qua đầu tư Canada có thể trở thành người đi trước trong một chu kỳ hợp tác mới.
