Một tuyến cao tốc, một tầm nhìn kết nối mới cho miền Bắc
Cao tốc Quảng Ninh 54 km là tuyến đường kết nối từ cao tốc Hải Phòng – Hạ Long đến Đường vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội, dài khoảng 54,5 km, được thiết kế 6 làn xe, tốc độ 120 km/h và nhằm mở rộng không gian phát triển cùng kết nối liên vùng chiến lược cho khu vực phía Bắc.
Điểm đáng chú ý không phải chỉ là một tuyến đường mới, mà là cách nó tái sắp xếp bản đồ kết nối Hải Phòng – Hạ Long với cực tăng trưởng đô thị – công nghiệp của vùng Thủ đô. Theo thông tin từ cổng điện tử thành phố, ngày 16/9, UBND thành phố đã họp để nghe và cho ý kiến về báo cáo nghiên cứu tiền khả thi các dự án lớn, trong đó có tuyến này. Việc một dự án hạ tầng chiến lược được đưa lên bàn thảo sớm cho thấy địa phương không muốn chỉ “vá” giao thông, mà hướng tới kiến trúc lại toàn bộ mạng lưới kết nối nội vùng lẫn liên vùng.
Vingroup, Sun Group, HDMon và logic “đánh cược” vào kết nối
Khi những tên tuổi như Vingroup, Sun Group, HDMon liên tiếp rót vốn vào Quảng Ninh, tuyến cao tốc mới không còn là câu chuyện giao thông thuần túy, mà trở thành hạ tầng nền cho chuỗi dự án đô thị – du lịch – dịch vụ quy mô lớn. Thời gian qua, thành phố đã thu hút nhiều doanh nghiệp lớn như Vingroup, Sun Group, FLC, HDMon triển khai các dự án trên địa bàn. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy các nhà phát triển tư nhân nhìn thấy “biên lợi nhuận” không chỉ trong bất động sản, mà trong cả hệ sinh thái hạ tầng.
Sun Group đã hiện diện đậm nét với cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, cảng tàu khách quốc tế Hạ Long và các tuyến cao tốc Hạ Long – Vân Đồn, Vân Đồn – Móng Cái. Song song đó là các tổ hợp vui chơi, nghỉ dưỡng như Sun World Ha Long, Yoko Onsen Quang Hanh, Oakwood Halong. Vingroup phát triển dự án Vinhomes Global Gate Hạ Long, trong khi HDMon triển khai tổ hợp du lịch nghỉ dưỡng, sân golf và khu dân cư Monbay Vân Đồn. Nếu nhìn chuỗi dự án này như một mạng lưới, tuyến cao tốc 54,5 km chính là “xương sống” mới mà các tập đoàn đang âm thầm đặt cược.
Từ ven sông Quảng Ninh tới Vành đai 5: không gian phát triển sẽ dịch chuyển ra sao?
Một chi tiết kỹ thuật nhỏ mà tác động rất lớn: đoạn tuyến qua địa bàn thành phố Quảng Ninh sẽ song hành với tuyến đường Ven Sông. Nghĩa là, khi cao tốc chạy sát trục ven sông, quỹ đất hai bên tuyến sẽ nhanh chóng trở thành “đất mặt tiền” của các khu công nghiệp, logistics, và đô thị mới. Cao tốc không chỉ rút ngắn thời gian kết nối Hải Phòng Hạ Long với vành đai đô thị Hà Nội, mà còn kéo theo dịch chuyển mạnh mẽ của dòng vốn và dân cư về phía những hành lang giao thông mới.
Lãnh đạo thành phố yêu cầu hồ sơ phải phân tích rõ tính chất kết nối liên vùng và nội vùng, cũng như hiệu quả trong mở rộng không gian phát triển và thu hút đầu tư. Đây là điểm then chốt: nếu coi cao tốc chỉ như tuyến “tránh tắc”, thành phố sẽ bỏ lỡ cơ hội quy hoạch hai bên tuyến thành các cực tăng trưởng mới. Ngược lại, nếu gắn chặt với các dự án đại lộ trung tâm, bệnh viện đa khoa và các khu đô thị hiện hữu, tuyến ven sông – cao tốc song hành có thể trở thành trục đô thị – dịch vụ mới của Quảng Ninh.
Thách thức điều phối dự án: không chỉ chuyện vốn và bê tông
Đằng sau con số tổng mức đầu tư khoảng 22.000 tỷ đồng là bài toán điều phối nhiều lớp mà Quảng Ninh buộc phải giải cho gọn. Dự án đang ở bước nghiên cứu tiền khả thi, nhưng thành phố đã sớm yêu cầu Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Khu vực I và đơn vị tư vấn tổng hợp đầy đủ ý kiến của lãnh đạo và các sở, ngành vào hồ sơ. Đây là bước lọc quan trọng để tránh tình trạng “vẽ đường xong rồi sửa”, kéo dài thời gian và đội chi phí giải phóng mặt bằng.
Các địa phương có tuyến đường đi qua được yêu cầu khẩn trương nghiên cứu và lập chủ trương đầu tư các tuyến kết nối với cao tốc. Đồng thời, các sở ngành phải phối hợp với thành phố Hải Phòng để thống nhất phương án, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, bảo đảm dự án triển khai đồng bộ trên toàn tuyến. Sở Tư pháp có nhiệm vụ rà soát quy trình chuẩn bị đầu tư và tham mưu UBND thành phố báo cáo đúng quy định. Rõ ràng, nếu khâu điều phối hành chính – pháp lý không đủ nhanh và nhất quán, lợi thế hạ tầng có thể bị bào mòn ngay từ trên bàn giấy.
Kết luận: tuyến cao tốc 54,5 km có xứng tầm “trục xương sống” mới?
Câu hỏi quan trọng không phải là cao tốc Quảng Ninh 54 km có được xây hay không, mà là nó sẽ được “lập trình” như thế nào trong tổng thể phát triển vùng. Với thiết kế 6 làn, tốc độ 120 km/h và vai trò kết nối từ cao tốc Hải Phòng – Hạ Long đến Vành đai 5 Hà Nội, tuyến đường này có đủ điều kiện để trở thành trục xương sống mới cho kết nối kinh tế phía Bắc.
Sự hiện diện của Vingroup Sun Group HDMon cùng loạt dự án hạ tầng, đô thị, du lịch cho thấy các tập đoàn đã nhìn thấy lợi thế chiến lược của hành lang này. Nếu địa phương bám sát yêu cầu phân tích kết nối liên vùng, nội vùng, đồng thời chủ động chuẩn bị các tuyến nhánh và quỹ đất hai bên tuyến, cao tốc sẽ không dừng ở chức năng “rút ngắn quãng đường”, mà trở thành “bản đồ mới” cho phát triển khu vực. Ngược lại, nếu chỉ coi đây là một dự án giao thông, Quảng Ninh có thể bỏ lỡ cơ hội vàng để tái cấu trúc không gian kinh tế trong kỷ nguyên mới.
