Cuộc đua 7 cầu sông Hồng Hà Nội và thông điệp chuẩn bị cho APEC
7 dự án cầu vượt sông Hồng tại Hà Nội – gồm Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà và Mễ Sở – là nhóm công trình hạ tầng giao thông chiến lược đang được thành phố đồng loạt tăng tốc thi công, với mục tiêu không chỉ mở rộng kết nối đô thị hai bờ sông mà còn kịp hoàn thành trước Hội nghị APEC 2027 để thể hiện năng lực tổ chức và tầm nhìn phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.
Điểm chung đáng chú ý là Hà Nội không xem các dự án cầu sông Hồng Hà Nội như những cây cầu đơn thuần, mà như bài kiểm tra tổng lực về quy hoạch, quản lý tiến độ và khả năng biến hạ tầng giao thông thành lợi thế cạnh tranh đô thị. Việc thành phố yêu cầu giám sát tiến độ theo “đường găng”, cập nhật theo tuần, tháng cho thấy đây là cuộc đua với thời gian, nhưng đồng thời cũng là cuộc đua về chất lượng và hình ảnh trước bạn bè quốc tế, khi APEC 2027 sẽ là dịp thế giới nhìn vào diện mạo mới của Thủ đô.
Tiến độ từng dự án: Hồng Hà, Mễ Sở dẫn đầu nhưng áp lực không nhỏ
Nhìn vào số liệu, có thể thấy bức tranh tiến độ đang phân hóa rõ rệt giữa 7 dự án cầu vượt sông. Cầu Hồng Hà đã thi công lũy kế khoảng 1.862 tỷ đồng trên tổng giá trị hợp đồng 3.975 tỷ đồng, đạt 46,9%; cầu Mễ Sở đạt khoảng 814,8 tỷ đồng trên 1.800 tỷ đồng, tương đương 45,2%, trở thành hai công trình dẫn đầu khối lượng thực hiện và được đặt kỳ vọng cán đích vào quý II/2027. Đây là những con số thể hiện quyết tâm, nhưng cũng phơi bày áp lực duy trì nhịp độ thi công cao liên tục trong gần hai năm tới.
Ở nhóm còn lại, cầu Trần Hưng Đạo mới đạt khoảng 2.535 tỷ đồng, tương đương 34,8%; cầu Vân Phúc đạt 696,4 tỷ đồng, bằng 30,3%; cầu Tứ Liên mới ở mức 1.922 tỷ đồng trên 9.418 tỷ đồng, tức 20,4%; Thượng Cát đạt 864,7 tỷ đồng trên 5.350 tỷ đồng, tương đương 16,2%; cầu Ngọc Hồi khoảng 678,3 tỷ đồng. Chênh lệch này cho thấy nếu chỉ “rót” nguồn lực mà không xử lý các điểm nghẽn kỹ thuật, mặt bằng, thì mục tiêu hoàn thành đồng bộ vào quý II/2027 sẽ chênh vênh. Thực tế, tại Tứ Liên và Trần Hưng Đạo vẫn vướng phá dỡ công trình, di chuyển hạ tầng kỹ thuật, còn Thượng Cát phải giải phóng thêm khoảng 1,1 ha do điều chỉnh dự án, khiến nhà thầu khó tổ chức thi công liên tục và đồng bộ.
Ngọc Hồi: Siêu công trình gần 12.000 tỷ và bài toán kỹ thuật – cảnh quan
Trong 7 cầu sông Hồng Hà Nội, Ngọc Hồi nổi lên như “siêu công trình” cả về quy mô lẫn tham vọng kiến trúc. Dự án cầu Ngọc Hồi có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh 11.918 tỷ đồng, chiều dài khoảng 7,5 km, kết nối đường Vành đai 3,5 khu vực Thanh Trì với Vành đai 3,5 tại Văn Giang, Hưng Yên. Hướng tuyến gần như chính xác theo trục Đông – Tây khiến cây cầu này không chỉ là tuyến giao thông mà còn được thiết kế như “Cổng mặt trời”, nơi người đi xe có thể ngắm mặt trời mọc và lặn suốt các ngày trong năm, biến hạ tầng giao thông thành một trải nghiệm cảnh quan.
Hiện công tác giải phóng mặt bằng cơ bản đã hoàn thành, phía Hà Nội bàn giao 100% diện tích, Hưng Yên đạt 97,6%, cho phép thi công kỹ thuật phức tạp như cọc khoan nhồi và trụ tháp chính. Trên công trường, 80/80 cọc khoan nhồi của hai trụ tháp chính đã hoàn thành; phần cầu dẫn đạt 1.931/2.395 cọc khoan nhồi, 149/318 bệ trụ và 81/318 thân trụ, với 18 mũi thi công hoạt động song song, giá trị sản lượng đạt khoảng 1.574,8 tỷ đồng, tương đương 21,37% hợp đồng. Sự kết hợp giữa yêu cầu kỹ thuật cao và mục tiêu tạo điểm giao hòa giữa hạ tầng giao thông và cảnh quan cho thấy, nếu có công trình nào đủ sức trở thành biểu tượng mới bên sông Hồng, Ngọc Hồi là ứng viên hàng đầu.
Ý nghĩa chiến lược: Không chỉ cho APEC 2027 mà cho cấu trúc đô thị Hà Nội
Việc Hà Nội đẩy nhanh 7 dự án cầu vượt sông hướng tới APEC 2027 không đơn thuần là chạy kịp một mốc sự kiện quốc tế, mà là đặt nền cho một trật tự không gian đô thị mới. Khi hoàn thành, các cầu sẽ tăng năng lực kết nối hai bờ sông Hồng, giảm áp lực cho các cầu hiện hữu, mở rộng không gian phát triển và phân bố lại dòng người, dòng vốn về phía Đông, Bắc và Nam Thủ đô. Riêng cầu Ngọc Hồi sẽ tạo thêm trục giao thông nối trực tiếp phía Nam Hà Nội với Hưng Yên, rút ngắn thời gian di chuyển và chia sẻ lưu lượng với các cầu Thanh Trì, Vĩnh Tuy, Chương Dương.
Ở góc độ kinh tế – xã hội, thành phố đã xác định đầu tư công và xây dựng là động lực trực tiếp, chủ động nhất trong những tháng cuối năm, với 7 cầu sông Hồng là nhóm công trình trọng điểm, đi cùng các tuyến Vành đai 2,5, 3,5, 4 và Quốc lộ 6 đoạn Ba La – Xuân Mai. Nếu các dự án cầu sông Hồng Hà Nội cán đích đúng quý II/2027, APEC sẽ trở thành “sân khấu” giới thiệu một mạng lưới hạ tầng giao thông mới, củng cố sức hấp dẫn của Thủ đô. Ngược lại, nếu chậm tiến độ, đó sẽ là tín hiệu tiêu cực về năng lực thực thi. Chính vì vậy, cuộc đua với thời gian hiện nay không chỉ là bài toán kỹ thuật, mà là phép thử về kỷ luật, trách nhiệm và tầm nhìn phát triển đô thị.
Thách thức còn lại và kết luận: Giữ được lời hứa với sông Hồng
Những điểm nghẽn về phá dỡ công trình, di dời hạ tầng kỹ thuật ở Tứ Liên, Trần Hưng Đạo hay phần diện tích bổ sung 1,1 ha tại Thượng Cát cho thấy tiến độ 7 dự án cầu vượt sông vẫn phụ thuộc lớn vào chất lượng điều phối giữa các sở ngành và chính quyền địa phương, chứ không chỉ nằm ở năng lực nhà thầu. Yêu cầu giám sát tiến độ theo “đường găng”, tăng ứng dụng máy móc, công nghệ hiện đại để rút ngắn thời gian thi công là đúng hướng, nhưng sẽ vô nghĩa nếu các khâu pháp lý và mặt bằng tiếp tục trễ hẹn.
Nhìn tổng thể, 7 cầu sông Hồng Hà Nội là lời hứa của Thủ đô với người dân về một hệ thống hạ tầng giao thông mới, an toàn hơn, thông suốt hơn và đẹp hơn. Đó cũng là lời hứa với đối tác quốc tế rằng Hà Nội đủ năng lực chuẩn bị hạ tầng cho APEC 2027, không chỉ ở cấp độ hội trường mà ở cấu trúc đô thị. Giữ được lời hứa ấy, bằng việc hoàn thành đúng tiến độ và đảm bảo chất lượng cho từng dự án cầu vượt sông, sẽ là bước đi quan trọng khẳng định vị thế một thành phố đang chuyển mình từ “đô thị bên sông” thành “đô thị hướng ra sông”, lấy sông Hồng làm trục phát triển chứ không còn là ranh giới.
