7 cầu vượt sông Hồng tăng tốc nước rút trước APEC

Cuộc chạy đua trên sông Hồng: Vì APEC và tương lai Thủ đô

Dự án 7 cầu vượt sông Hồng tại Hà Nội là nhóm công trình hạ tầng giao thông trọng điểm đang được thành phố đẩy nhanh tiến độ thi công, với mục tiêu hoàn thành cơ bản vào quý II và tháng 7 năm 2027 để phục vụ Hội nghị APEC 2027, đồng thời tăng năng lực kết nối hai bờ sông, giảm áp lực cho các cầu hiện hữu và mở rộng không gian phát triển đô thị của Thủ đô. Quan điểm rõ ràng của thành phố là: phải biến yêu cầu phục vụ dự án APEC 2027 thành áp lực tích cực lên tiến độ xây dựng Hà Nội, thay vì chỉ coi đây là một mốc hình thức. Khi bạn nhìn vào bản đồ giao thông hiện tại, dễ thấy rằng nếu 7 cây cầu này về đích đúng hẹn, diện mạo kết nối khu vực trung tâm với phía Đông, Bắc và Nam sẽ thay đổi căn bản – đây là lý do khiến cuộc chạy đua tiến độ lần này không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại mà còn là một phép thử về năng lực tổ chức phát triển đô thị của Hà Nội.

Tiến độ xây dựng: Hồng Hà, Mễ Sở dẫn đầu, Tứ Liên và Thượng Cát hụt nhịp

Nếu phải chọn một thước đo để đánh giá tiến độ xây dựng Hà Nội ở thời điểm hiện tại, nhóm 7 cầu vượt sông Hồng là chỉ báo rất rõ ràng. Trong đó, cầu Hồng Hà và cầu Mễ Sở đang đóng vai trò "đầu kéo" khi đã đạt trên 45% khối lượng hợp đồng – Hồng Hà khoảng 46,9%, Mễ Sở khoảng 45,2%. Đây là hai công trình cho thấy khi mặt bằng và tổ chức thi công được chuẩn bị tốt, việc tăng tốc là khả thi chứ không phải khẩu hiệu. Cầu Trần Hưng Đạo – điểm nhấn kết nối khu vực trung tâm với phía Đông – đã đạt khoảng 34,8% giá trị hợp đồng, còn cầu Vân Phúc đang ở mức 30,3%. Ngược lại, Tứ Liên mới đạt khoảng 20,4% và Thượng Cát 16,2%, trong khi Ngọc Hồi chưa có tỷ lệ phần trăm mà mới được nêu giá trị khối lượng lũy kế. Nếu nhìn trên giấy tờ, mốc hoàn thành quý II và tháng 7-2027 vẫn trong tầm tay; nhưng các con số này nói thẳng rằng quỹ thời gian cho những công trình "hụt nhịp" đang thu hẹp rất nhanh.

Điểm nghẽn mặt bằng và kỹ thuật: Không thể giải bằng mệnh lệnh hành chính

Nhìn vào báo cáo, dễ có cảm giác yên tâm khi 100% mặt bằng theo chỉ giới dự án đã được bàn giao cho các nhà thầu. Nhưng nếu dừng ở con số đó, chúng ta đã bỏ qua mặt trận khó khăn nhất: phá dỡ công trình hiện hữu, di chuyển hạ tầng kỹ thuật và giải phóng mặt bằng bổ sung. Cầu Tứ Liên và Trần Hưng Đạo là ví dụ điển hình – dù mặt bằng đã giao, những hạng mục di dời hạ tầng kỹ thuật vẫn còn treo, đồng nghĩa tiến độ thi công không thể triển khai liên tục và đồng bộ. Với cầu Thượng Cát, yêu cầu giải phóng thêm khoảng 1,1 ha do điều chỉnh dự án cho thấy quy hoạch chưa đủ "chín" ngay từ đầu, và hệ quả là chuỗi thời gian thi công bị chia cắt. Điều đáng nói là những điểm nghẽn này không thể được gỡ bằng vài cuộc họp hay chỉ đạo chung chung; nếu không có cơ chế phối hợp thống nhất giữa các sở ngành, đơn vị quản lý hạ tầng và chính quyền cơ sở, nhà thầu sẽ tiếp tục phải "chờ mặt bằng" thay vì tập trung vào chất lượng thi công.

Từ động lực APEC đến bài kiểm tra dài hạn cho Hà Nội

Việc gắn nhóm cầu vượt sông Hồng với dự án APEC 2027 về mặt hình thức là một chiến lược thông minh: nó đặt ra mốc thời gian rõ ràng và tạo áp lực chính trị lên tiến độ. Nhưng nếu chỉ coi APEC là mục tiêu, Hà Nội sẽ tự thu hẹp tầm nhìn của mình. Những cây cầu này, từ Hồng Hà, Mễ Sở đến Trần Hưng Đạo, Vân Phúc, không chỉ là tuyến đón – trả đoàn mà chính là các trục phát triển mới, mở rộng không gian đô thị, phân bổ lại mật độ dân cư và giảm tải cho các cây cầu cũ. Câu hỏi thực chất phải là: sau APEC, hệ thống cầu vượt sông Hồng có đủ năng lực đáp ứng nhu cầu đi lại tăng lên, kết nối được với các tuyến vành đai, đường hướng tâm, và tạo điều kiện để các khu vực ven sông phát triển bền vững? Một câu nói đáng trích dẫn từ báo cáo kinh tế – xã hội là: "Trong những tháng cuối năm, Hà Nội xác định đầu tư công và xây dựng là động lực trực tiếp, có tính chủ động cao nhất". Nếu coi 7 cây cầu này là phép thử, thành phố đang ở giữa bài kiểm tra – điểm số sẽ không chỉ đo trên tiến độ mà còn trên mức độ chuẩn bị cho giai đoạn khai thác sau khi công trình hoàn thành.

Kết luận: Nước rút không được phép đánh đổi chất lượng và tầm nhìn

Tính đến thời điểm hiện tại, có thể nói nhóm cầu Hồng Hà – Mễ Sở đang chứng minh rằng mục tiêu hoàn thành cơ bản vào quý II và tháng 7-2027 là khả thi nếu tiến độ được giám sát chặt, mặt bằng được xử lý dứt điểm và công nghệ thi công hiện đại được sử dụng đúng chỗ. Tuy nhiên, sự chênh lệch rõ giữa các dự án cho thấy bài toán tổ chức không thể giải bằng một công thức chung. Những cầu như Tứ Liên, Thượng Cát cần được coi là "điểm nóng" về tiến độ, với kế hoạch tháo gỡ mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật cụ thể hơn thay vì những cam kết chung chung. Nếu Hà Nội thành công đưa 7 cầu vượt sông Hồng về đích đúng hẹn mà không đánh đổi chất lượng, đây sẽ là thông điệp mạnh mẽ gửi tới các nhà đầu tư và người dân: thành phố có thể thực hiện các dự án APEC 2027 và các chương trình phát triển dài hạn bằng năng lực tổ chức thực chất, chứ không phải bằng khẩu hiệu.