Chiến lược hạ tầng táo bạo trên trục sông Hồng
Chiến lược xây dựng đồng loạt các cầu sông Hồng Hà Nội là cách thành phố dùng hạ tầng giao thông để tái cấu trúc không gian đô thị, giảm tải các cầu hiện hữu và mở rộng kết nối liên vùng, trong đó cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo cùng các dự án Vân Phúc, Hồng Hà, Thượng Cát, Mễ Sở, Ngọc Hồi tạo thành một mạng lưới vượt sông gắn với trục cảnh quan và hệ thống đường vành đai mới. Sự tập trung nguồn lực cho nhóm cầu này phản ánh lựa chọn chính sách: ưu tiên các dự án giao thông Hà Nội có khả năng đồng thời giải quyết ùn tắc, kích hoạt bất động sản, và chuẩn bị bộ mặt đô thị cho các sự kiện quốc tế lớn như Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, nơi hạ tầng giao thông sẽ là thước đo năng lực tổ chức của thành phố.
Cầu Tứ Liên: mũi nhọn kết nối phía Bắc và trục vành đai
Cầu Tứ Liên đang trở thành hình mẫu cho cách Hà Nội tổ chức thi công một đại dự án vừa phức tạp, vừa phải chạy đua tiến độ. Dự án cầu và đường dẫn dài khoảng 5,15km, nối đường Nghi Tàm với Trường Sa, gồm cầu chính qua sông Hồng, cầu vượt sông Đuống, cầu dẫn, hầm chui và nút giao. Toàn bộ 62,51ha mặt bằng theo chỉ giới đã được tiếp nhận, cầu chính hoàn thành 84/84 cọc khoan nhồi và hai bệ trụ tháp P37, P38, công trường vận hành 3 ca, 4 kíp cả ngày lẫn đêm để bảo đảm tiến độ. "Theo kế hoạch, toàn bộ cọc khoan nhồi của dự án sẽ hoàn thành vào cuối năm 2026, nhịp chính dây văng phấn đấu hợp long ngày 30/7/2027 và thông xe kỹ thuật dịp 10/10/2027". Khi đưa vào khai thác, cầu Tứ Liên được kỳ vọng tăng kết nối trung tâm với phía Bắc sông Hồng, Vinhomes Global Gate, cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên, tuyến hướng sân bay Gia Bình và các khu đô thị thông minh – sinh thái.
Cầu Trần Hưng Đạo và tham vọng kiến trúc "vòm vô cực"
Nếu cầu Tứ Liên đóng vai trò trục kết nối phía Bắc, thì cầu Trần Hưng Đạo là tuyên ngôn kiến trúc mới trên sông Hồng và cửa ngõ phía Đông. Dự án dài 4,18km với cầu chính 870m, gồm 6 nhịp chia thành 2 liên, mỗi nhịp 145m sử dụng kết cấu vòm thép mang biểu tượng vô cực. Hệ vòm uốn lượn liên tục qua 6 nhịp, giao thoa tạo hình "vòm vô cực" lấy ý tưởng từ đồ án "Infinity Hanoi – Sự thịnh vượng vĩnh cửu trên sông Hồng". Đây là dự án PPP có quy mô lớn thứ hai trên địa bàn, điểm đầu nối ngã 5 Trần Hưng Đạo – Trần Thánh Tông, điểm cuối kết nối đường Nguyễn Sơn. Công trình tích hợp đường đi bộ, làn xe đạp, đài vọng cảnh, kết nối với chuỗi công viên ven bờ để hình thành không gian văn hóa và kinh tế đêm trên trục sông. Khởi công từ tháng 12/2025, dự án đã hoàn thành gần 40% khối lượng, 5 trụ cầu chính giữa sông đạt khoảng 90% tạo cơ sở để chuyển sang giai đoạn lắp dựng dầm, sàn và vòm thép – chặng có yêu cầu kỹ thuật cao với khối lượng trên 26.000 tấn kết cấu thép phải cẩu lắp trên mặt sông.
Giải phóng mặt bằng và phối hợp mùa lũ: phép thử năng lực điều phối
Khía cạnh ít được chú ý nhưng quyết định thành bại của chiến lược cầu sông Hồng Hà Nội là năng lực điều phối mặt bằng và thi công trong điều kiện dòng chảy phức tạp. Ở cầu Trần Hưng Đạo, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đã hoàn thành; ngày 4-8-2026, tổ công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường làm việc với các đơn vị liên quan, yêu cầu nhà đầu tư khẩn trương tập trung nguồn lực và hoàn thiện hồ sơ để được cấp phép thi công nút giao. Với cầu Thượng Cát, phường Thượng Cát và xã Thiên Lộc bàn giao 100% mặt bằng từ ngày 30-5-2026. Cầu Vân Phúc cũng được hai xã Phúc Thọ và Phúc Lộc bàn giao 100% mặt bằng từ 26-1-2026, sau đó tiếp tục GPMB phần diện tích bổ sung khoảng 1,6ha. Thành phố đồng thời lập tổ công tác hướng dẫn chủ đầu tư tổ chức thi công cầu vượt sông trong mùa mưa, lũ năm 2026. Cách làm này cho thấy Hà Nội hiểu rằng hạ tầng không chỉ là chuyện thiết kế và vốn, mà là năng lực quản trị rủi ro tự nhiên và đồng bộ thủ tục hành chính trên nhiều đầu mối.
Mạng lưới cầu và bài toán kết nối liên vùng
Nhìn tổng thể, các dự án giao thông Hà Nội qua sông Hồng đang được thiết kế để bám sát cả mục tiêu vành đai lẫn kết nối liên vùng. Cầu Tứ Liên được xác định là một trong những công trình quan trọng trong mạng lưới cầu sông Hồng Hà Nội, nằm trong định hướng phát triển Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Cùng với cầu này, thành phố đang triển khai Vân Phúc, Hồng Hà, Thượng Cát, Mễ Sở, Trần Hưng Đạo và Ngọc Hồi, hình thành các trục mới chia sẻ lưu lượng với Nhật Tân, Chương Dương, Vĩnh Tuy, Thanh Trì. Khi hoàn thành, cầu Trần Hưng Đạo sẽ tạo thêm trục nối khu trung tâm với Long Biên, giảm áp lực cho các cầu hiện hữu và cải thiện lưu thông phía Đông. Còn cầu Tứ Liên mở lối từ nội đô tới các tuyến cao tốc, sân bay tương lai và khu đô thị thông minh – sinh thái phía Bắc, giúp vành đai giao thông không chỉ phục vụ lưu thông mà trở thành khung phát triển kinh tế – đô thị mới. Tầm nhìn hạ tầng gắn với APEC 2027 hạ tầng vì thế không thể đo bằng số km cầu, mà bằng việc người dân, doanh nghiệp tiếp cận cơ hội nhanh hơn, an toàn hơn trên một mạng lưới giao thông ngày càng hoàn chỉnh.
