Xung đột Trump – Fed: Cuộc đấu quyền lực quanh lãi suất
Cuộc xung đột giữa Trump và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ về chính sách lãi suất là tranh cãi giữa ưu tiên tăng trưởng nhanh với tiền rẻ và mục tiêu ổn định vĩ mô qua thắt chặt tiền tệ Fed, làm nổi bật mâu thuẫn giữa chính trị và tính độc lập của ngân hàng trung ương trong việc kiểm soát lạm phát và bảo vệ sức mua của người dân. Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa phạm vi mục tiêu lên 3,75%-4% sau khi Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) gồm 12 thành viên đồng thuận tuyệt đối với quyết định này. Động thái Fed tăng lãi suất nhằm kiềm hãm đà tăng giá tiêu dùng, nhưng lại trực tiếp đối nghịch với mong muốn nới lỏng mạnh tay mà Trump thúc ép. Về bản chất, đây không chỉ là tranh luận kỹ thuật, mà là va chạm giữa cách nhìn ngắn hạn về tăng trưởng và dài hạn về ổn định.
Vì sao Trump đòi hạ lãi suất về 1%?
Trump chỉ trích Fed tăng lãi suất và khẳng định chi phí đi vay của nền kinh tế số một thế giới cần phải được kéo giảm sâu hơn nữa thay vì neo cao. Ông viết rằng lãi suất tại Mỹ nên ở mức 1% hoặc thấp hơn vì cho rằng Mỹ là "con nợ có uy tín nhất thế giới" và kêu gọi: "Hạ lãi suất cho Mỹ và hãy làm nhanh!". Đề xuất này gắn chặt với bài toán chi phí vốn cho doanh nghiệp và sức hút dòng tiền, khi Trump tin rằng nền kinh tế đang đứng trước làn sóng mở rộng kinh doanh chưa từng có và cần dòng tiền rẻ để bứt phá. Việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp theo logic của Trump sẽ giảm gánh nặng nợ công, kích thích các dự án quy mô lớn và củng cố làn sóng đầu tư mới mà ông tuyên bố nước Mỹ đã đảm bảo được ở mức rất cao. Nhìn ở góc độ chính trị, yêu cầu hạ lãi suất về 1% cũng là thông điệp Trump gửi tới cử tri doanh nghiệp và giới đầu tư.
Lập luận của Fed: Ưu tiên kiểm soát lạm phát và ổn định vĩ mô
Trái với mong muốn nới lỏng của Trump, các chuyên gia kinh tế và giới chức Fed lại nhìn vấn đề dưới lăng kính ổn định vĩ mô. Dự báo kinh tế hàng quý của FOMC cho thấy tăng trưởng GDP của Mỹ vẫn ở nhịp độ tương đối mạnh và tỷ lệ thất nghiệp ổn định, tức nền kinh tế chưa có dấu hiệu suy thoái. Trong bối cảnh đó, việc đẩy chính sách lãi suất Mỹ về mức 1% bị Fed coi là quá sớm và có nguy cơ phản tác dụng: kích hoạt làn sóng lạm phát mới, làm chi phí sinh hoạt của người dân thêm đắt đỏ. Việc Fed tăng lãi suất và tiếp tục thắt chặt tiền tệ Fed là tín hiệu rõ ràng rằng cơ quan này đặt ưu tiên vào kiểm soát giá cả hơn là chiều lòng nhu cầu tăng trưởng nhanh bằng mọi giá. Đáng chú ý, đa số quan chức FOMC còn cho rằng một đợt Fed tăng lãi suất tiếp theo hoàn toàn có thể diễn ra trong phần còn lại của năm nếu áp lực giá cả không hạ nhiệt.
Tác động đến doanh nghiệp, người dân và tâm lý nhà đầu tư
Ở cấp độ thực tế, tranh cãi Fed tăng lãi suất hay hạ về 1% không phải chuyện kỹ thuật xa vời mà đi thẳng vào túi tiền người dân và doanh nghiệp. Nếu Fed giữ lãi suất cao quanh 3,75%-4%, chi phí vay vốn của doanh nghiệp sẽ tăng, các dự án mở rộng kinh doanh trở nên thận trọng hơn và người tiêu dùng phải đối mặt với lãi vay đắt đỏ hơn. Ngược lại, kịch bản lãi suất về 1% như Trump mong muốn có thể giúp dòng tiền rẻ hơn, kích thích đầu tư nhưng tiềm ẩn rủi ro lạm phát quay lại, khiến chi phí sinh hoạt của người dân thêm đắt đỏ như chính các chuyên gia Fed cảnh báo. Điểm đáng chú ý là dù công khai phản đối việc thắt chặt tiền tệ Fed, Trump vẫn tuyên bố tin tưởng vào Chủ tịch Fed Kevin Warsh, người do chính ông đề cử, và Nhà Trắng nhấn mạnh họ tôn trọng tính độc lập của Fed nhưng giữ quyền lên tiếng khi thấy định hướng không phù hợp với thực tế kinh doanh.
Kết luận: Cuộc giằng co lãi suất và tín hiệu cho tương lai
Xung đột giữa Trump và Fed về chính sách lãi suất Mỹ cho thấy khoảng cách lớn giữa mong muốn tăng trưởng bằng tiền rẻ và trách nhiệm kiểm soát lạm phát, giữ ổn định vĩ mô. Với việc Fed tăng lãi suất lên 3,75%-4% và sẵn sàng tiếp tục nâng nếu giá cả không hạ nhiệt, thông điệp gửi tới thị trường là rõ ràng: Fed sẽ không dễ dàng nhượng bộ trước áp lực chính trị. Về phía Trump, yêu cầu hạ lãi suất xuống 1% hoặc thấp hơn thể hiện một chiến lược dựa trên đòn bẩy tín nhiệm của Mỹ và kỳ vọng bùng nổ đầu tư. Trong thời gian tới, nhà đầu tư và doanh nghiệp cần đọc kỹ tín hiệu từ các cuộc họp FOMC hơn là những lời chỉ trích nảy lửa, bởi người trả giá cuối cùng cho mọi sai lầm chính sách lãi suất không phải là giới hoạch định, mà là người đi vay, người gửi tiền và toàn bộ nền kinh tế.
