Chỉ đạo tăng tốc trong chặng nước rút
Đường ven biển Quảng Trị là tuyến giao thông dài 80 km thuộc Dự án thành phần 1 của dự án đường ven biển và cầu Nhật Lệ 3, triển khai từ năm 2021 đến 2026, đi qua 11 xã, phường. Đây là công trình kết nối ven biển có ý nghĩa với mạng lưới giao thông và dư địa phát triển của địa phương. Tối 23/10, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Bùi Hoàng Phương trực tiếp kiểm tra công trường, yêu cầu tập trung tháo gỡ vướng mắc, tổ chức thi công liên tục và bảo đảm hoàn thành theo kế hoạch năm 2026. Chỉ đạo này đúng trọng tâm: ở giai đoạn cuối, huy động thêm máy móc chỉ phát huy hiệu quả khi các đoạn vướng mặt bằng được xử lý đủ nhanh để nhà thầu có thể làm liền mạch. Tỉnh đặt mốc hoàn thành các hạng mục để kiểm tra, đánh giá vào ngày 15/11; cầu Nhật Lệ 3 phải mở cửa phục vụ giao thông kỹ thuật trước ngày 24/11.
Giải ngân cao toàn kỳ, nhưng vốn năm 2026 còn chậm
Theo báo cáo của Ban quản lý dự án, giá trị giải ngân lũy kế của Dự án thành phần 1 đạt 2.178,41/2.486,88 tỷ đồng, tương đương 87,6% tổng vốn; riêng kế hoạch vốn năm 2026 mới giải ngân 219,86/528,34 tỷ đồng, đạt 41,6%. Đây là hai thước đo khác nhau: tỷ lệ lũy kế cao phản ánh khối lượng tài chính đã thực hiện qua nhiều năm, còn mức giải ngân năm nay cho thấy áp lực tiến độ vẫn đáng kể. Vì vậy, không nên xem con số 87,6% như bằng chứng rằng dự án đã qua hết rủi ro. Giá trị hợp đồng xây lắp hoàn thành đạt khoảng 82%; lớp bê tông nhựa C19 đã thi công 62,73 km, tương đương khoảng 78,4% chiều dài tuyến, còn lớp C12,5 đạt 56,23 km, khoảng 70,3%. Với giải ngân dự án giao thông, phần vốn còn lại chỉ chuyển thành kết quả khi mặt bằng và thi công theo kịp nhau.
Lộ trình vốn cũng gắn với yêu cầu thực hiện tối thiểu 85% kế hoạch vốn năm 2026 trước ngày 31/12; toàn bộ vốn ngân sách nhà nước năm 2025 được chuyển sang năm 2026. Áp lực vì thế không chỉ nằm ở việc hoàn thiện mặt đường mà còn ở khả năng tháo gỡ các đoạn chưa bàn giao, để vốn và khối lượng thi công không bị nghẽn ở những điểm cuối.
Phạm vi Dự án thành phần 1 và phần việc còn dang dở
Dự án thành phần 1 là tuyến đường ven biển Quảng Bình cũ, nay thuộc địa bàn tỉnh Quảng Trị, gồm ba đoạn: Nam Roòn – Quảng Phúc dài 21,9 km, Nam Cầu Lý Hòa – Quang Phú dài 15,5 km và Hà Trung – Mạch Nước dài 42,6 km. Đoạn Hà Trung – Mạch Nước không tính 5,8 km qua khu vực FLC do nhà đầu tư triển khai độc lập. Phạm vi này cần được phân biệt với Dự án thành phần 2 là cầu Nhật Lệ 3 và các tuyến đường dẫn; đây là những hợp phần cùng nằm trong dự án đường ven biển và cầu Nhật Lệ 3, nhưng có phạm vi và công việc riêng. Nhập nhằng giữa các hợp phần dễ khiến tỷ lệ giải ngân hoặc tiến độ của một phần bị hiểu thành kết quả của toàn dự án. Dự án thành phần 1 có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh 2.487 tỷ đồng, liên quan thu hồi khoảng 200 ha đất và ảnh hưởng 1.083 hộ dân, tổ chức.
Mặt bằng đã bàn giao đạt khoảng 99,8%, song phần còn lại vẫn cản trở thi công liên tục. Các vướng mắc tập trung ở xã Sen Ngư và Đông Trạch, trong đó có hơn 100 m tại Sen Ngư liên quan hai hộ và một đoạn dài 13,76 m, rộng 2,5 m ở Đông Trạch. Báo cáo cũng nêu việc xác định nguồn gốc đất, tài sản trên đất và nhà ở sát ranh giải phóng mặt bằng là các nguyên nhân khiến một số vị trí chưa thể bàn giao. Nhà thầu có thể làm đồng thời trên các phần đất đã nhận, nhưng các khoảng trống ngắn vẫn khiến nền đường và mặt đường bị chia khúc. Địa phương được yêu cầu xử lý phần mặt bằng còn lại trong tháng 10; mục tiêu tiếp theo là bàn giao đất trước ngày 15/11/2026.
Cầu Nhật Lệ 3 và lợi ích người dân chờ đợi
Cầu Nhật Lệ 3 là Dự án thành phần 2, cùng các tuyến đường dẫn đang bước vào giai đoạn hoàn thiện. Công trình có tổng mức đầu tư hơn 1.300 tỷ đồng, tổng chiều dài hơn 2,8 km, trong đó cầu dài 561,4 m; tỉnh yêu cầu mở cửa phục vụ giao thông kỹ thuật trước ngày 24/11, dịp khai mạc Tuần Văn hóa và Du lịch Quảng Trị lần thứ nhất năm 2026. Khi cầu và tuyến ven biển hoàn thành, mạng lưới kết nối Quốc lộ 1, khu vực ven biển và các tuyến hiện hữu sẽ được bổ sung, đồng thời mở rộng không gian đô thị trên bán đảo Đồng Hới và bán đảo Bảo Ninh. Với người dân và doanh nghiệp, lợi ích thiết thực nằm ở việc lưu thông hàng hóa thuận tiện hơn, tăng khả năng tiếp cận điểm đến du lịch và mở thêm cơ hội cho dịch vụ địa phương. Nhưng những lợi ích đó chỉ đến khi tiến độ trên toàn tuyến được nối liền, thay vì hoàn thành rời rạc từng đoạn.
Quảng Trị đã có chỉ đạo rõ về thi công liên tục, xử lý điểm nghẽn và các mốc bàn giao, nhưng kết quả cuối cùng phụ thuộc vào việc biến yêu cầu thành mặt bằng sạch và khối lượng hoàn thành đúng hạn. Tiến độ đường ven biển hiện cho thấy công trường đã tiến xa, song tỷ lệ giải ngân lũy kế không thể thay thế việc kiểm tra từng vị trí còn vướng. Ưu tiên lúc này phải là giải quyết dứt điểm các đoạn mặt bằng còn lại, đồng thời duy trì nhiều mũi thi công trên phần tuyến đã bàn giao. Nếu không, những khoảng trống nhỏ về diện tích vẫn có thể kéo dài rủi ro cho cả kế hoạch năm 2026.
