Bắc Ninh không còn là một thành phố “bên sông” mà là đô thị xoay quanh trục sông Cầu
Chiến lược phát triển đô thị Bắc Ninh ven sông Cầu là cách thành phố dùng hệ thống cầu mới, khu đô thị quy mô lớn và kết nối vùng để biến hành lang sông từ ranh giới tự nhiên thành trục cảnh quan, kinh tế và không gian sống, qua đó tái định vị Bắc Ninh như một cực tăng trưởng gắn chặt với Hà Nội và các trung tâm công nghiệp phía Bắc. Điểm đáng nói là Bắc Ninh chọn thời điểm chuyển mình khi chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 9 từ ngày 20/9/2026, sau khi Quốc hội thông qua quyết định thành lập vào ngày 24/8/2026 và Bộ Xây dựng công nhận đạt tiêu chí đô thị loại I. Đây không chỉ là nâng cấp hành chính, mà là cú hích để thành phố bước vào giai đoạn quy hoạch ven sông Cầu như trục phát triển chính. Trong quy hoạch chung đến năm 2050, tầm nhìn 2075, các hành lang sông lớn – đặc biệt sông Cầu – được định hướng là không gian cảnh quan, văn hóa và phát triển đô thị, chuẩn bị khả năng dung nạp dân số lên tới trên 10 triệu người vào tầm nhìn 2075.
Cầu Kim Chân, Hà Bắc 1: hạ tầng giao thông Bắc Ninh đang vẽ lại bản đồ kết nối
Nếu trước đây sông Cầu chủ yếu được nhìn như ranh giới giữa các đơn vị hành chính, thì nay Bắc Ninh dùng hạ tầng giao thông để biến nó thành trục kết nối đô thị – công nghiệp. Dự án cầu Kim Chân và đường dẫn, với tổng mức đầu tư hơn 1.470 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, được phê duyệt trên địa bàn phường Nếnh và Vũ Ninh, kết nối khu công nghiệp Quang Châu 2 với Khu đô thị phía Đông Nam thành phố Bắc Ninh cũ. Khi hoàn thành, cầu này tạo thêm một trục qua sông Cầu, giảm áp lực cho cao tốc Hà Nội – Bắc Giang và các tuyến quốc lộ, đồng thời tăng kết nối với các khu công nghiệp Song Khê – Nội Hoàng, Quang Châu, Vân Trung, Đình Trám, Việt Hàn và Quế Võ. Song song, cầu Hà Bắc 1 với tổng vốn dự kiến hơn 2.799 tỷ đồng, chiều dài toàn tuyến khoảng 2,95 km, trong đó thân cầu dài hơn 1 km, rộng 33,5 m với 6 làn xe cơ giới và 2 làn hỗn hợp, được triển khai từ 2026 đến 2029, nối phường Kinh Bắc với Vân Hà. Hai dự án cầu với tổng vốn hơn 4.200 tỷ đồng cho thấy hạ tầng giao thông Bắc Ninh đang được thiết kế để phục vụ đồng thời lưu thông đô thị và chuỗi sản xuất công nghiệp, đặt nền tảng cho phát triển đô thị Bắc Ninh theo hướng đa cực chứ không chỉ xoay quanh trung tâm cũ.
Khu đô thị mới Kinh Bắc, Võ Cường, Phù Khê: từ quỹ đất ven sông đến cực sống mới
Hạ tầng cầu chỉ có ý nghĩa khi hai bờ sông Cầu được chuẩn bị sẵn không gian đô thị để đón dòng người và dòng vốn. Ở phía Kinh Bắc, khu đô thị mới phía Tây Bắc thành phố Bắc Ninh cũ – Khu 1, quy mô gần 269 ha, tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 41.270 tỷ đồng, nằm sát hành lang sông Cầu với phía Bắc và phía Tây giáp sông, các phía còn lại giáp khu dân cư và đất nông nghiệp. Dự án do liên danh nhà đầu tư do một tập đoàn lớn làm đại diện, được xác định triển khai trong khoảng 7 năm kể từ thời điểm lựa chọn nhà đầu tư, hứa hẹn tạo thêm một cực sống mới gắn trực tiếp với trục sông. Điều đáng chú ý là Bắc Ninh không chỉ đặt cược vào một dự án đơn lẻ. Chiều 14/10, lãnh đạo thành phố đã rà soát tiến độ 14 khu đô thị phía Nam sông Cầu, trong đó có các dự án tại Võ Cường, Phù Khê như Khu đô thị dịch vụ Võ Cường – Nam Sơn – Hạp Lĩnh, Khu đô thị mới Hương Mạc – Phù Khê, cùng nhiều khu đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng và hồ điều hòa. Thành phố yêu cầu các dự án đã đạt trên 90% khối lượng giải phóng mặt bằng phải hoàn thành phần còn lại chậm nhất cuối tháng 10/2026 để tiếp tục thủ tục bàn giao đất, cho thấy quyết tâm tăng tốc quy hoạch ven sông Cầu thay vì để quỹ đất vàng bị treo.
Hồng Hạc City: mô hình kết nối đa tầng định hình cách nhìn mới về đô thị Bắc Ninh
Trong bức tranh phát triển đô thị Bắc Ninh, Hồng Hạc City là ví dụ rõ nhất cho cách thành phố muốn đặt khu ở trong mối quan hệ với vùng, hạ tầng, kinh tế, tiện ích và cộng đồng. Tọa lạc tại phường Song Liễu, dự án có quy mô 197,76 ha, mật độ xây dựng 27,9% và quy mô dân số dự kiến khoảng 27.700 người, được định hướng theo mô hình “All in One – Tất cả trong một”, tích hợp nhà ở, giáo dục, y tế, thương mại, thể thao, văn hóa, cảnh quan và các dịch vụ thiết yếu trong một tổng thể đô thị thống nhất. Điểm khác biệt nằm ở khái niệm “kết nối đa tầng” mà dự án theo đuổi: kết nối vùng giữa Hà Nội, Bắc Ninh và các trung tâm kinh tế phía Bắc; kết nối hạ tầng thông qua mạng lưới giao thông liên vùng và các đầu mối chiến lược; kết nối kinh tế giữa nơi ở với các trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ và logistics; kết nối tiện ích khi các dịch vụ được tích hợp trong cùng một cấu trúc đô thị; và kết nối cộng đồng để hình thành một cộng đồng cư dân ổn định, lâu dài. Đặt trong bối cảnh Bắc Ninh trở thành đô thị công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh, thông minh và hiện đại, Hồng Hạc City không chỉ là một dự án bất động sản mà là cấu phần trong chiến lược mở rộng không gian sống của Vùng Thủ đô.
Từ ranh giới hành chính đến dòng chảy vùng: tương lai đô thị Bắc Ninh sẽ được quyết định bởi kết nối
Điểm chung của cầu Kim Chân, cầu Hà Bắc 1, khu đô thị mới Kinh Bắc và Hồng Hạc City là chúng buộc người ta phải nhìn Bắc Ninh vượt ra khỏi ranh giới hành chính. Khi dòng vốn FDI đổ mạnh – với 264 dự án mới và 222 dự án điều chỉnh trong 9 tháng đầu năm, đưa Bắc Ninh lên vị trí thứ 3 cả nước về thu hút FDI – nhu cầu về không gian sống thay đổi, và giá trị một dự án không còn nằm ở tọa độ trên bản đồ mà ở vị trí của nó trong dòng chảy phát triển của cả vùng. Trong quy hoạch chung, Bắc Ninh được định hướng đến năm 2040 sẽ có nền kinh tế cân bằng hơn giữa công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ, logistics, vận hành trên nền tảng đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đến năm 2050, quy mô dân số toàn đô thị dự báo đạt khoảng 8,6–8,9 triệu người. Với tầm nhìn đó, chiến lược quy hoạch ven sông Cầu, thúc tiến độ các khu đô thị mới tại Kinh Bắc, Võ Cường, Phù Khê và phát triển các mô hình kết nối đa tầng như Hồng Hạc City là lựa chọn hợp lý. Tương lai Bắc Ninh sẽ không được đo bằng diện tích hay dân số đơn thuần, mà bằng khả năng kết nối hạ tầng, dòng vốn và cộng đồng cư dân trong một không gian vùng đang mở rộng nhanh.
