Từ cúm A đến nguy cơ trụy tim mạch
Cúm A ở trẻ là bệnh nhiễm vi-rút cúm có thể khởi đầu bằng sốt, ho, sổ mũi và mệt mỏi, nhưng đôi khi diễn tiến nhanh thành viêm phổi nặng, viêm cơ tim tối cấp, phù phổi và trụy tim mạch đe dọa tính mạng. Trường hợp bé Phạm Thiên D. A., 7 tuổi, cho thấy cúm không phải lúc nào cũng chỉ là bệnh sốt vài ngày rồi tự khỏi. Bé ở phường Ninh Kiều, Cần Thơ, được chuyển đến Bệnh viện Nhi Đồng 1 lúc 17 giờ ngày 12/10 trong tình trạng sốc nhiễm trùng, viêm phổi nặng và viêm cơ tim tối cấp. Trước đó, trẻ ho khan, sổ mũi, sốt cao liên tục, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt; hôm sau mệt và khó thở, rồi tím tái, trụy mạch. Bài học quan trọng với phụ huynh là không đánh giá mức độ nguy hiểm chỉ qua những triệu chứng giống cảm cúm ban đầu.
ECMO cho thấy biến chứng có thể nguy kịch đến mức nào
Khi nhập viện, chức năng co bóp cơ tim của bé suy giảm nghiêm trọng, gây sốc tim và suy hô hấp nặng, với nguy cơ ngừng tim. Các bác sĩ kích hoạt báo động đỏ, thiết lập ECMO — hệ thống hỗ trợ tim phổi — đồng thời hạ thân nhiệt để bảo vệ não, lọc máu liên tục và điều trị cơn bão cytokine. Sau khoảng 20 phút, tình trạng tím tái và trụy tim mạch cải thiện; xét nghiệm xác định bé nhiễm cúm A và trẻ được dùng thuốc kháng vi-rút. Bé được cai ECMO vào sáng 23/10, sau gần 12 ngày hỗ trợ; hô hấp, tim mạch và các cơ quan dần phục hồi. ECMO ở trẻ là biện pháp hồi sức chuyên sâu dành cho tình trạng nguy kịch, không phải phương án có thể thay thế việc nhận biết sớm. Ca bệnh này nhắc phụ huynh rằng cúm A có thể gây biến chứng tim mạch đột ngột, cần được xử trí khẩn cấp tại bệnh viện.
Nhận biết dấu hiệu cúm nặng, đừng chờ ở nhà
Sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, ho, đau họng và sổ mũi là những biểu hiện thường gặp của cúm mùa; trẻ cũng có thể buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy. Nhiều người bệnh chỉ sốt vài ngày rồi hồi phục, nhưng diễn tiến của từng trẻ không giống nhau. Phụ huynh cần hành động ngay nếu trẻ khó thở, thở nhanh hoặc gắng sức, đau ngực, tím tái, lừ đừ hay rối loạn tri giác — đây là những dấu hiệu cúm nặng cần được đánh giá tại bệnh viện.
- Khó thở, thở nhanh, thở gắng sức hoặc đau ngực.
- Tím tái, lừ đừ, mê man hoặc có biểu hiện rối loạn tri giác.
- Tay chân lạnh, da nổi bông, mạch nhanh nhưng yếu — có thể báo hiệu tuần hoàn bất ổn.
Khi thấy những biểu hiện này, hãy đưa trẻ đi cấp cứu thay vì tiếp tục theo dõi tại nhà. Không tự ý cho trẻ dùng thuốc ngoài chỉ định: dùng thuốc không phù hợp có thể gây tác dụng phụ, còn lạm dụng kháng sinh làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh.
