Mục tiêu 18.000–20.000 doanh nghiệp: không chỉ là cuộc đua về số lượng
Chiến lược phát triển doanh nghiệp Hà Tĩnh là định hướng đưa số doanh nghiệp đang hoạt động tăng mạnh, đồng thời nâng chất quản trị, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và gắn sản xuất với bảo vệ môi trường để hình thành nền kinh tế xanh, tuần hoàn và bền vững.
UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Đề án phát triển doanh nghiệp đến năm 2030, đặt mục tiêu nâng số doanh nghiệp hoạt động lên khoảng 18.000–20.000, thay vì mức 10.850 doanh nghiệp đang hoạt động vào cuối năm 2025. Đây là bước nhảy vọt, tương ứng tăng bình quân 11–12% doanh nghiệp mỗi năm, hướng tới mật độ 13–15 doanh nghiệp trên 1.000 dân. Cùng lúc, tỉnh ban hành Kế hoạch số 487/KH-UBND ngày 16/7/2026 để triển khai Chương trình phát triển ngành công nghiệp môi trường Việt Nam giai đoạn 2025–2030 trên địa bàn. Sự kết hợp này cho thấy Hà Tĩnh không chọn con đường tăng trưởng “bằng mọi giá”, mà chủ động gắn mở rộng quy mô doanh nghiệp với mục tiêu tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn. Do đó, bài toán của tỉnh không phải chỉ là thêm doanh nghiệp, mà là thêm đúng loại doanh nghiệp.
Kinh tế tư nhân làm động lực, doanh nghiệp làm trụ cột ngân sách và việc làm
Đề án phát triển doanh nghiệp thể hiện rõ quan điểm: kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của tăng trưởng, kinh tế nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, kiến tạo, còn khu vực FDI là bộ phận quan trọng của nền kinh tế. Đây là sự dịch chuyển tư duy từ “quản lý – cấp phép” sang “kiến tạo – đồng hành”, khi tỉnh cam kết chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang phục vụ doanh nghiệp, thúc đẩy khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế số.
Kế hoạch kinh tế tỉnh 2030 đặt nhiều kỳ vọng lên khu vực doanh nghiệp: dự kiến đóng góp khoảng 65% GRDP, 70% tổng thu ngân sách và tạo việc làm cho 84–85% lao động toàn tỉnh. Nói cách khác, nếu chiến lược phát triển doanh nghiệp Hà Tĩnh thất bại, toàn bộ cấu trúc tăng trưởng và ngân sách địa phương sẽ bị ảnh hưởng. Ngược lại, nếu thành công, người dân được hưởng lợi trực tiếp từ cơ hội việc làm, thu nhập ổn định và chất lượng dịch vụ công tốt hơn nhờ nguồn thu vững. Đáng chú ý, tỉnh không chạy theo vài dự án lớn, mà muốn có ít nhất 20 doanh nghiệp quy mô lớn dẫn dắt và 15–20 doanh nghiệp công nghệ cao, khoa học – công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo được công nhận.
Chuyển đổi số doanh nghiệp: từ thủ tục trực tuyến tới hợp đồng điện tử
Hà Tĩnh đặt chuyển đổi số doanh nghiệp ở vị trí trung tâm của chiến lược cạnh tranh, coi đó là điều kiện để doanh nghiệp tồn tại trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gắt. Tỉnh không dừng ở khẩu hiệu, mà đưa ra các chỉ tiêu cụ thể về mức độ số hóa, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa – nhóm dễ bị bỏ lại trong cuộc chơi công nghệ.
Theo Đề án, đến năm 2030, trên 40% doanh nghiệp phải có hoạt động đổi mới sáng tạo, trên 60% ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số; ít nhất 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ chuyển đổi số và 100% doanh nghiệp sử dụng nền tảng hợp đồng điện tử. Đồng thời, tỉnh hướng tới mục tiêu 100% thủ tục hành chính hỗ trợ doanh nghiệp được thực hiện trực tuyến toàn trình, không phụ thuộc địa giới hành chính. Nếu làm được, môi trường đầu tư sẽ thay đổi đáng kể: giảm chi phí thời gian, hạn chế tiếp xúc trực tiếp, thu hẹp dư địa phát sinh tiêu cực. Việc dự kiến tổ chức 30 khóa đào tạo cho khoảng 1.000 học viên cho thấy tỉnh thừa nhận “điểm nghẽn con người” và nỗ lực lấp khoảng trống năng lực quản trị số trong cộng đồng doanh nghiệp.
Công nghiệp môi trường: lợi thế cạnh tranh mới hay thách thức quản trị?
Ở một tỉnh có nhiều ngành công nghiệp nặng như luyện kim, năng lượng, cảng biển, công nghiệp chế biến, chế tạo, áp lực môi trường là điều không thể né tránh. Thay vì coi môi trường là “chi phí phát sinh”, Hà Tĩnh chọn cách biến công nghiệp môi trường thành một ngành có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội, vừa bảo vệ môi trường, vừa thúc đẩy tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.
Kế hoạch thực hiện Chương trình phát triển ngành công nghiệp môi trường Việt Nam trên địa bàn tỉnh đặt mục tiêu nâng cao năng lực thu gom, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải; từng bước hình thành năng lực sản xuất, cung ứng công nghệ, thiết bị, sản phẩm và dịch vụ môi trường tham gia chuỗi cung ứng trong nước và hướng tới xuất khẩu. Đáng chú ý, tỉnh ưu tiên công nghệ xử lý chất thải, tro xỉ, khí thải, nước thải; công nghệ tái chế và các giải pháp phục vụ kinh tế tuần hoàn, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính. Nếu doanh nghiệp địa phương nắm được công nghệ CNMT, Hà Tĩnh sẽ có lợi thế cạnh tranh kép: vừa đáp ứng tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe, vừa có sản phẩm, dịch vụ có thể bán cho thị trường ngoài tỉnh và khu vực.
Đan cài hai chiến lược: không xanh hóa thì khó giữ được tăng trưởng
Điểm đáng chú ý nhất trong định hướng phát triển doanh nghiệp Hà Tĩnh là sự đồng bộ với Chương trình phát triển công nghiệp môi trường. Tỉnh không tách hai câu chuyện kinh tế và môi trường, mà tích hợp ngay từ khâu chính sách: từ cơ chế ưu đãi cho xử lý, tái chế chất thải, tín dụng xanh, đến khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, áp dụng sản xuất sạch hơn, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.
Kế hoạch công nghiệp môi trường đặt trọng tâm vào nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ số trong xử lý, cải tạo môi trường tại khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp; xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường số để hỗ trợ doanh nghiệp và quản lý nhà nước. Điều này bổ sung cho chiến lược chuyển đổi số doanh nghiệp, tạo nền tảng dữ liệu chung cho cả quản trị rủi ro môi trường và hoạch định đầu tư. Tác động lâu dài không chỉ nằm ở con số 18.000–20.000 doanh nghiệp, mà ở cấu trúc nền kinh tế: nếu phần lớn doanh nghiệp được sinh ra và lớn lên trong khuôn khổ công nghiệp môi trường, chuyển đổi xanh và số hóa, Hà Tĩnh có khả năng thoát khỏi vòng xoáy “tăng trưởng cao – ô nhiễm nặng – chi phí khắc phục lớn” mà nhiều địa phương đã gặp.
