Từ tỉnh nội địa thành hành lang công nghiệp xanh hướng biển
Khu công nghiệp xanh Hưng Yên là mạng lưới các khu, cụm công nghiệp được quy hoạch đồng bộ theo tiêu chuẩn hiện đại, gắn với hạ tầng giao thông liên vùng, nền tảng số hóa quản trị và các giải pháp tiết kiệm tài nguyên, nhằm hình thành một không gian sản xuất công nghiệp bền vững, thông minh và có khả năng cạnh tranh trong thu hút đầu tư công nghệ cao trên phạm vi vùng đồng bằng sông Hồng. Điểm đáng nói nhất trong câu chuyện Hưng Yên hôm nay không phải là số lượng khu công nghiệp, mà là cách tỉnh dùng quy hoạch để tái định vị mình trên bản đồ công nghiệp phía Bắc. Tại hội nghị công bố Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hưng Yên chính thức bước sang một trang mới với quyết sách hợp nhất địa giới hành chính với Thái Bình, sở hữu 2.638km2 đất liền và 487km2 không gian biển cùng hơn 3,5 triệu dân. Từ một địa bàn nội địa, Hưng Yên trở thành hành lang kinh tế trải dài từ cửa ngõ Thủ đô ra vịnh Bắc Bộ. Trong cấu trúc mới, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò xương sống với 66 khu công nghiệp trên 23.000ha và 126 cụm công nghiệp gần 8.000ha. Đây không chỉ là mở rộng quy mô hạ tầng công nghiệp, mà là tuyên bố tham vọng trở thành trung tâm sản xuất bền vững của vùng đồng bằng.
Đại lộ nối biển và hạ tầng công nghiệp: lợi thế chiến lược cho đầu tư công nghệ cao
Nếu coi công nghiệp là xương sống, thì hạ tầng giao thông và số hóa quản trị chính là hệ thần kinh giúp Hưng Yên cạnh tranh trong cuộc đua đầu tư công nghệ cao. Trục phát triển huyết mạch nối Hà Nội ra biển được quy hoạch mặt cắt 180m, tốc độ thiết kế tối đa 120km/h, rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai đầu xuống dưới một giờ. Với các nhà đầu tư công nghệ cao, đây là lợi thế khó bỏ qua: chuỗi cung ứng được kết nối trực tiếp từ trung tâm nghiên cứu ở Thủ đô đến cảng biển quốc tế, giảm chi phí logistics và tăng độ tin cậy. Song song với đó, tuyến đường nối trung tâm tỉnh tới sân bay Gia Bình và sân bay thứ hai của Hà Nội, mặt cắt 120m, tích hợp tuyến đường sắt hiện đại, cho thấy Hưng Yên không chỉ nghĩ tới xe tải mà còn tới vận tải khối lượng lớn bằng đường sắt. Đây là cách tiếp cận phù hợp với các ngành công nghiệp bán dẫn, điện-điện tử, cơ khí chính xác – những lĩnh vực đòi hỏi chuỗi cung ứng ổn định, đa phương thức. Ở tầng quản trị, tỉnh ký thỏa thuận hợp tác toàn diện với một tập đoàn viễn thông lớn để triển khai 184 nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến năm 2030. Khi hạ tầng cứng đi cùng nền tảng số, Hưng Yên gửi đi thông điệp rõ ràng: đây là nơi công nghiệp bền vững và phát triển đô thị thông minh được coi là điều kiện tiên quyết, không phải khẩu hiệu.
Green One: mô hình khu công nghiệp xanh Hưng Yên cho thế hệ sản xuất mới
Trong 66 khu công nghiệp được quy hoạch, Green One nổi lên như hình mẫu cho thế hệ khu công nghiệp xanh Hưng Yên. Ngày 16/10, Công ty Cổ phần Viglacera Hưng Yên khởi công dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp số 1 – giai đoạn 1, tên thương mại Green One, tại xã Yên Mỹ và Xuân Trúc. Theo quy hoạch, khu này có tổng diện tích 258,82ha, định hướng phát triển theo mô hình khu công nghiệp công nghệ cao, gắn hạ tầng đồng bộ với các giải pháp xanh và quản trị thông minh. Giai đoạn 1 của Green One đạt 216,17ha với tổng vốn đầu tư 2.325,68 tỷ đồng, giai đoạn 2 quy mô 42,65ha. Dự án dành tới 30,47ha, tương đương 14,09% diện tích giai đoạn 1, cho hệ thống cây xanh, mặt nước, áp dụng hệ thống điều hành thông minh, camera an ninh toàn khu, chiếu sáng thông minh điều khiển tự động theo thời gian thực và khuyến khích phát triển điện mặt trời áp mái. Đáng chú ý, Green One tích hợp mô hình “Sản xuất – An cư – Tiện ích” với khu nhà ở xã hội cho công nhân 8,5ha, khu lưu trú chuyên gia 1,8ha, cùng trung tâm R&D, cơ sở đào tạo nghề và không gian thử nghiệm công nghệ ngay trong nội khu. Đây là cách Hưng Yên định hình không gian sản xuất công nghiệp theo tiêu chuẩn bền vững và hiện đại, thay vì tiếp tục mô hình khu công nghiệp tách rời đời sống đô thị.
Chuỗi dự án Thổ Hoàng, Lạc Đạo và khu công nghệ cao: tín hiệu của chiến lược dài hạn
Green One không phải là trường hợp đơn lẻ, mà nằm trong chuỗi các dự án cho thấy Hưng Yên đang chuyển dịch thực sự sang công nghiệp bền vững. Điển hình là việc động thổ Khu công nghiệp Thổ Hoàng quy mô 250ha tại huyện Ân Thi và cụm công nghiệp Lạc Đạo diện tích 42,5ha tại huyện Văn Lâm vào tháng trước, với tổng diện tích gần 300ha. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu xây dựng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, văn minh, bảo đảm tiêu chuẩn “sáng – xanh – sạch – đẹp”, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính để sớm đưa dự án vào khai thác. Điểm nhấn khác là dự án Khu công nghệ cao quy mô gần 500ha đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, phản ánh định hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang sản xuất sạch, hàm lượng công nghệ cao và hạn chế thâm dụng tài nguyên. Các lĩnh vực trọng tâm xúc tiến đầu tư tại Green One gồm công nghiệp bán dẫn, điện-điện tử, cơ khí chính xác, thiết bị công nghiệp tự động hóa và công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao. Theo lãnh đạo tỉnh, việc khởi công Khu công nghiệp số 1 sẽ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế – xã hội những tháng cuối năm và các năm tiếp theo, dự kiến khi lấp đầy tạo việc làm cho khoảng 15.000 lao động. Những con số này cho thấy Hưng Yên không chỉ nói về công nghiệp xanh trên giấy, mà đang biến quy hoạch thành động lực tăng trưởng hữu hình.
Tham vọng trung tâm sản xuất bền vững: cơ hội và thách thức
Các chỉ số kinh tế gần đây cho thấy chiến lược công nghiệp xanh và thông minh đang tạo hiệu ứng rõ rệt: 6 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 15,4%, GRDP đạt 10,72%; 9 tháng, GRDP đạt 11,22%, đứng thứ 7 toàn quốc, thu ngân sách 52.875 tỷ đồng, giải ngân vốn đầu tư công 26.222 tỷ đồng, xếp thứ 4 cả nước về giá trị tuyệt đối. Lũy kế 9 tháng, tỉnh thu hút thêm 238 dự án mới và 154 lượt tăng vốn với tổng vốn tăng thêm 68,2 nghìn tỷ đồng cùng 1,9 tỷ USD. Tuy nhiên, để tham vọng trở thành trung tâm sản xuất bền vững của vùng đồng bằng không dừng ở khẩu hiệu, Hưng Yên phải giữ được kỷ luật quy hoạch: không đánh đổi tiêu chuẩn môi trường lấy tốc độ lấp đầy, không để phát triển đô thị thông minh bị thu hẹp thành vài giải pháp công nghệ rời rạc. Phương án nâng cấp 36 xã lên phường, hướng tới mục tiêu đưa toàn bộ tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, chỉ có ý nghĩa nếu chất lượng sống của người lao động trong các khu công nghiệp xanh được đặt ngang hàng với chỉ tiêu GRDP. Thông điệp “Thành công của doanh nghiệp là thành công của tỉnh; sự thịnh vượng của nhà đầu tư chính là sự phát triển của tỉnh Hưng Yên” chỉ thực sự thuyết phục khi đi cùng một hệ giá trị mới: công nghiệp bền vững, hạ tầng công nghiệp hiện đại và không gian đô thị thông minh, nơi tăng trưởng kinh tế không tách rời trách nhiệm môi trường và xã hội.
