Không gian học tập thông minh: định nghĩa và thông điệp từ Đồng Nai
Không gian học tập thông minh là phòng học được thiết kế lại toàn diện, tích hợp màn hình, máy tính, kết nối số và môi trường nội thất phù hợp, giúp học sinh không chỉ học Tin học trên thiết bị hiện đại mà còn hình thành kỹ năng số Việt Nam một cách an toàn, thực hành thường xuyên và gắn với nhu cầu thực tế, đặc biệt cho nhóm học sinh ít có điều kiện tiếp cận công nghệ tại nhà. Mô hình LG giáo dục Đồng Nai ở Trường Tiểu học Tân Mai cho thấy tiếp cận công nghệ học sinh không còn là khẩu hiệu, mà là câu trả lời cụ thể cho câu hỏi: làm sao thu hẹp khoảng cách kỹ năng số giữa con em công nhân và trẻ em ở các đô thị đủ điều kiện. Dự án "Mở lối Tương lai" vì thế mang màu sắc chính sách xã hội hơn là hoạt động tài trợ đơn lẻ.
Từ khoảng cách tiếp cận công nghệ đến một lớp học được số hóa
Điểm xuất phát của mô hình này là một thực tế khá gai góc: hơn 1.000 học sinh tiểu học tại phân hiệu Trường Tiểu học Tân Mai, chủ yếu là con em công nhân, gần như không có máy tính và thiết bị công nghệ ở nhà, trong khi Tin học đã trở thành môn học bắt buộc từ lớp 3. Nếu nhìn thẳng vào vấn đề, đây là khoảng cách tiếp cận công nghệ học sinh rất rõ ràng: chương trình học yêu cầu kỹ năng số, nhưng cơ sở vật chất gia đình không theo kịp. LG và các đối tác đã chọn cách xử lý từ “ngưỡng cửa” trường học, cải tạo toàn bộ một phòng học, trang bị 32 màn hình thông minh LG Smart Monitor 27 inch, một TV LG AI 4K 65 inch, một laptop LG gram AI 2026 cùng hệ thống điều hòa. Quan trọng hơn cả thiết bị là việc nhà trường cam kết đưa không gian học tập thông minh này vào sử dụng thường xuyên, biến nó thành phòng Tin học đúng nghĩa chứ không phải phòng trưng bày.
Mô hình hợp tác đa bên: thương hiệu, địa phương và tổ chức phi chính phủ
Điều đáng chú ý ở dự án LG giáo dục Đồng Nai không nằm ở danh sách thiết bị, mà ở cách các bên cùng nhau thiết kế can thiệp xã hội. Phòng học "Mở lối Tương lai" được hình thành từ sự phối hợp giữa LG Electronics Việt Nam, Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị thành phố Đồng Nai, UBND phường Tam Hiệp và tổ chức phi chính phủ Korea Food for the Hungry International (KFHI). Thay vì áp một mô hình chuẩn lên mọi nơi, chương trình Đại sứ Cộng đồng LG 2026 chọn xuất phát từ nhu cầu cụ thể của cộng đồng: trường có hơn 1.054 học sinh nhưng thiếu phòng Tin học đúng chuẩn, phụ huynh là lao động nhập cư, điều kiện tiếp cận công nghệ hạn chế. Theo chia sẻ của đại diện LG Electronics Việt Nam, giáo dục là lĩnh vực được doanh nghiệp này ưu tiên hàng đầu tại Việt Nam, và thiết bị thông minh là công cụ để trẻ "có những bước đi đầu tiên vào thế giới công nghệ". Đây là cách tiếp cận mang tính hệ thống: huy động thương hiệu, chính quyền địa phương và tổ chức phi chính phủ quốc tế cùng tạo nền cho kỹ năng số bền vững.
Tác động đến phát triển kỹ năng số và cơ hội cho con em công nhân
Nếu nhìn dưới góc độ kỹ năng số Việt Nam, một phòng học được trang bị tốt có thể là bước ngoặt với học sinh tiểu học. Khi trẻ được thực hành thường xuyên với máy tính tại trường, khái niệm Tin học không còn là lý thuyết trên giấy hay bài giảng "chiếu đèn"; nó trở thành kỹ năng thao tác, kỹ năng tìm kiếm thông tin, kỹ năng làm việc với nội dung số. Với nhóm học sinh là con em công nhân, nơi thời gian, thu nhập và điều kiện nhà ở không cho phép mua sắm thiết bị, không gian học tập thông minh ở trường đóng vai trò như "phòng máy gia đình" chung. Việc LG tặng thêm 30 phần quà cho học sinh khó khăn cũng gửi thông điệp: kỹ năng số không là đặc quyền của trẻ khá giả. Tuy nhiên, để tác động thực sự bền vững, nhà trường phải xây dựng chương trình giảng dạy khai thác tối đa phòng học, giáo viên phải được tập huấn để không biến thiết bị thành phông nền mà thành công cụ dạy học hằng ngày.
Bài học chính sách: chọn đúng điểm nghẽn, tránh hình thức
Từ câu chuyện LG giáo dục Đồng Nai, có thể rút ra một bài học đơn giản mà nhiều chương trình trách nhiệm xã hội bỏ qua: muốn thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ học sinh, phải gõ vào đúng cánh cửa là phòng học, chứ không chỉ trao máy lẻ cho vài trường tiêu biểu. Khi thiết bị được gắn với chương trình học, với cam kết sử dụng lâu dài của nhà trường, không gian học tập công nghệ mới tạo ra giá trị thật. Ở góc độ chính sách, mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp, chính quyền địa phương và tổ chức phi chính phủ quốc tế như KFHI là một gợi ý đáng cân nhắc để nhân rộng. Nhưng nhân rộng không nên hiểu là sao chép y nguyên danh mục thiết bị; điều cần giữ lại là nguyên tắc: xuất phát từ nhu cầu cụ thể, chọn đúng điểm nghẽn, để mỗi phòng học được cải tạo tại địa phương khác cũng trở thành "mở lối tương lai" theo cách riêng, bền vững và không hình thức.
