Sân bay Long Thành bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng
Sân bay Long Thành là dự án cảng hàng không mới được xây dựng trên diện tích hơn 5.000 ha tại Đồng Nai, gồm 3 giai đoạn với công suất thiết kế khi hoàn thành toàn bộ là 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Trong bối cảnh giai đoạn 1 đang đạt gần 80% giá trị hợp đồng, dự án bước vào chặng nước rút mang tính quyết định: vận hành thử nghiệm từ tháng 9 đến tháng 11, hướng tới khai thác thương mại vào tháng 12 theo kế hoạch hiện tại. Tâm điểm của giai đoạn này không chỉ là hoàn thành xây dựng, lắp đặt thiết bị, mà còn là áp lực thời gian. Chủ đầu tư và nhà thầu buộc phải xử lý mọi vướng mắc trên công trường nếu muốn Long Thành trở thành một mắt xích mới trong hệ thống hạ tầng hàng không quốc gia, thay thế dần sự quá tải tại sân bay hiện hữu và mở thêm không gian phát triển cho ngành hàng không.
Cuộc họp ngày 29/9: tín hiệu rõ ràng về chặng nước rút
Ngày 29/9, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) Nguyễn Cao Cường làm việc với Ban Quản lý dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành để rà soát tiến độ và chỉ đạo các nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hoàn thiện. Đây không phải một cuộc họp thường lệ, mà là lời nhắc rằng thời gian cho chặng cuối của dự án đang thu hẹp. Ban Quản lý dự án báo cáo chi tiết tiến độ 4 gói thầu thuộc đường găng, bao gồm các hạng mục về giao thông nội cảng, hạ tầng kỹ thuật, nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa số 1 và nhà để xe. Việc tập trung vào những gói thầu có khối lượng công việc lớn, nhiều hạng mục triển khai đồng thời và liên quan mật thiết đến mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật, thiết bị cho thấy ACV đang ưu tiên "điểm nghẽn" thay vì dàn trải nguồn lực. Theo báo cáo cập nhật, Dự án thành phần 3 – phần hạ tầng hàng không thiết yếu – đã đạt gần 80% giá trị hợp đồng, một con số cho thấy công trường Long Thành không ở vạch xuất phát mà đang tiệm cận đích hoàn thiện.
Đường găng tiến độ và cam kết của nhà thầu
Điểm đáng chú ý là chủ đầu tư ACV không chấp nhận bất cứ sự trễ nải nào ở các gói thầu đường găng. Ông Nguyễn Cao Cường yêu cầu các nhà thầu chưa đáp ứng tiến độ phải lập lại đường găng, rút ngắn thời gian thi công và bảo đảm mục tiêu đưa sân bay Long Thành vào khai thác trong tháng 12. Đây là thông điệp cứng rắn: hoặc tăng tốc, hoặc bị xem là mắt xích làm chậm cả dự án. Đáp lại, đại diện liên danh nhà thầu cam kết tăng cường nhân lực, máy móc và tổ chức thi công để đáp ứng tiến độ khai thác thương mại vào tháng 12. Riêng gói thầu 7.8 – phần thô nhà ga hàng hóa số 1 và công trình phụ trợ – được thừa nhận là chưa đạt yêu cầu, nhưng nhà thầu "cam kết rút ngắn tiến độ, phấn đấu cơ bản hoàn thành các hạng mục khi sân bay Long Thành đưa vào khai thác". Thực tế, những tuyên bố cam kết chỉ có ý nghĩa nếu được chuyển thành ca làm việc kéo dài, máy móc hoạt động liên tục và quyết định thi công đủ táo bạo để kịp khung vận hành thử nghiệm từ tháng 9 đến tháng 11.
Vận hành thử nghiệm: bài kiểm tra thực sự của hạ tầng hàng không
Theo kế hoạch, sân bay Long Thành sẽ vận hành thử nghiệm trong các tháng 9–11, trước khi hướng tới khai thác thương mại từ tháng 12. Đây không chỉ là bước chạy thử về mặt kỹ thuật, mà là thời gian để kiểm tra cả một hệ sinh thái hạ tầng hàng không: từ nhà ga hành khách, đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ, nhà ga hàng hóa đến giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật. Với công suất giai đoạn 1 dự kiến 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, mọi trục trặc trong thời gian vận hành thử sẽ phóng đại khi chuyển sang khai thác thương mại. Vì thế, việc ACV và nhà thầu "tập trung nguồn lực tháo gỡ vướng mắc, hướng tới mục tiêu đưa sân bay Long Thành vào khai thác tháng 12" là lựa chọn bắt buộc hơn là khẩu hiệu. Nếu giai đoạn vận hành thử diễn ra trơn tru, Long Thành sẽ tạo tiền đề cho một trung tâm hạ tầng hàng không mới, nơi các luồng hành khách và hàng hóa được xử lý trong một cấu hình hiện đại hơn nhiều so với các sân bay đang quá tải.
Tác động kỳ vọng và rủi ro nếu chậm tiến độ
Khi hoàn thành cả 3 giai đoạn với tổng công suất thiết kế 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, sân bay Long Thành sẽ trở thành một trong những mắt xích hạ tầng hàng không quan trọng nhất của quốc gia. Ngay ở giai đoạn 1, với 4 dự án thành phần và các công trình thiết yếu như nhà ga hành khách, đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ, nhà ga hàng hóa, giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật, Long Thành đã mang ý nghĩa tái phân bổ lưu lượng bay, giảm áp lực cho hệ thống hiện hữu. Tuy nhiên, sức nặng kỳ vọng cũng đồng nghĩa rủi ro nếu tiến độ tiếp tục trượt. Bất cứ sự trì hoãn nào sau mốc vận hành thử trong tháng 9–11 và khai thác thương mại tháng 12 sẽ kéo theo chi phí cơ hội: đội bay chưa thể điều phối lại, tuyến hàng hóa chưa thể tối ưu, và các kế hoạch kết nối hạ tầng liên vùng phải chờ đợi. Kết luận, chặng nước rút hiện nay không chỉ là câu chuyện thi công công trình mà là bài kiểm tra năng lực quản lý tiến độ của toàn bộ hệ thống. Nếu ACV và nhà thầu giữ đúng những cam kết đã phát biểu, Long Thành có cơ hội trở thành bước ngoặt quan trọng cho hạ tầng hàng không và là nền tảng cho những tham vọng lớn hơn trong chuỗi vận tải hàng không.
