Quy hoạch chỉ có giá trị khi được thực thi
Quy hoạch chiến lược địa phương là công cụ định hướng mô hình phát triển, tổ chức nguồn lực và xác lập năng lực cạnh tranh dài hạn, chứ không chỉ là bản đồ phân bổ đất đai hay danh mục dự án. Đó là thông điệp đáng nhớ nhất của Diễn đàn phát triển bền vững Việt Nam 2026: bản quy hoạch tốt vẫn chưa đủ nếu thiếu quản trị có tầm nhìn và người chịu trách nhiệm đưa nó vào đời sống. Diễn đàn diễn ra tại Trung tâm Hành chính thành phố Đà Nẵng trong hai ngày 23 và 24/10/2026, với chủ đề “Quy hoạch chiến lược địa phương: Phát triển, bảo tồn, thích ứng, kết nối”. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và thành phố Đà Nẵng tổ chức sự kiện. Cách đặt trọng tâm vào thực thi là cần thiết: quy hoạch chỉ có thể tạo ra thay đổi khi các quyết định đầu tư, phân bổ nguồn lực và trách nhiệm giải trình cùng hướng về những mục tiêu đã chọn.
Từ tư duy không gian đến lựa chọn phát triển
Tại phiên toàn thể, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị đặt quy hoạch trong bối cảnh Việt Nam đổi mới mô hình phát triển, sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Ông nhấn mạnh rằng mở rộng không gian phát triển chỉ tạo động lực khi đi kèm đổi mới thể chế, quy hoạch có chất lượng và khả năng khơi thông nguồn lực. Các đại biểu được đề nghị bàn sâu về năm nhóm việc: chuyển lợi thế địa phương thành năng suất; bảo tồn giá trị tự nhiên, văn hóa và di sản; tích hợp rủi ro khí hậu, thiên tai; kết nối hạ tầng và không gian kinh tế; hoàn thiện thể chế và nâng cao trách nhiệm giải trình. Hướng tiếp cận này thuyết phục hơn việc đo thành công bằng số lượng dự án: quy hoạch phải tạo sinh kế, sức cạnh tranh và khả năng chống chịu, đồng thời đặt giới hạn sinh thái vào các lựa chọn phát triển.
Đối thoại rộng, trách nhiệm không thể chung chung
Diễn đàn quy tụ đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo địa phương, chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế, tổ chức quốc tế cùng cộng đồng doanh nghiệp. Thành phần đa dạng giúp đưa nhiều góc nhìn vào cuộc thảo luận, nhưng đối thoại chỉ có ích nếu kiến nghị được chuyển thành đầu việc, quy trình và cơ quan chịu trách nhiệm. Ban tổ chức cho biết chương trình gồm các phiên trình bày chính, ba hội thảo chuyên đề, phiên toàn thể và hai bàn tròn đối thoại chính sách cấp cao; diễn đàn nhận 20 báo cáo khoa học cùng gần 50 lượt ý kiến. Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết sẽ phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng và các cơ quan liên quan để tổng hợp, chắt lọc kiến nghị, phục vụ nghiên cứu và hoàn thiện chính sách. Đây là bước cần thiết, nhưng kết quả cuối cùng phải được nhìn thấy trong quyết định và cách thực hiện ở địa phương.
Tinh thần cầu thị cần đi cùng rà soát quy hoạch
Phát biểu tổng kết, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn đánh giá diễn đàn hoàn thành chương trình sau hai ngày làm việc với tinh thần khoa học, thẳng thắn và cầu thị. Ông nhấn mạnh rằng điều cần xây dựng không chỉ là bản quy hoạch tốt, mà là phương thức quản trị phát triển dựa trên tầm nhìn dài hạn và trách nhiệm thực thi. Thông điệp ấy cũng hàm chứa cảnh báo: một quyết định quy hoạch sai có thể để lại hệ quả lâu dài, nên địa phương cần vận dụng kết quả diễn đàn khi rà soát quy hoạch, phân định rõ phần cần ổn định và phần có thể điều chỉnh. Với phát triển bền vững Việt Nam, thước đo sau cùng không phải là diễn đàn có bao nhiêu ý kiến, mà là quy hoạch có cải thiện đời sống, gìn giữ giá trị lâu dài và tăng sức chống chịu hay không. Trách nhiệm phải đi cùng quyền quyết định; nếu không, tầm nhìn sẽ dừng trên giấy.
