Từ cây cầu 4.500 tỷ đến chiến lược kết nối mới của ĐBSCL
Cây cầu 4.500 tỷ đồng kết nối hai tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long là một dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, được thiết kế để tăng năng lực vận tải đường bộ, tạo trục kết nối liên vùng mới và hỗ trợ phát triển logistics, thương mại cho cả khu vực trong giai đoạn 2026-2029, đồng thời đặt nền tảng cho các dự án đường sắt Đồng bằng trong tương lai. Thực chất, đó chính là cầu Cửa Đại trên tuyến đường bộ ven biển, vừa được UBND tỉnh Vĩnh Long phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 4.564 tỷ đồng. Đi cùng nó là tầm nhìn rộng hơn: một mạng lưới cây cầu Cửu Long hiện đại, nơi cầu Cần Thơ 2 quy mô gần 30.000 tỷ đồng đóng vai trò mắt xích chiến lược, kết hợp 6 làn xe với tuyến đường sắt TP.HCM – Cần Thơ.
Cầu Cửa Đại: Mắt xích ven biển và lợi ích kinh tế trực tiếp
Cầu Cửa Đại không chỉ là một công trình giao thông mới, mà là bước đi cụ thể để hoàn thiện tuyến đường bộ ven biển đã được Thủ tướng phê duyệt, tăng khả năng kết nối giữa các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tuyến dài khoảng 8,9 km, điểm đầu nối đường tỉnh 877B ở xã Tân Phú Đông (Đồng Tháp), điểm cuối nối vào dự án cầu Ba Lai 8 tại xã Bình Đại (Vĩnh Long). Phần cầu bằng bê tông cốt thép và dự ứng lực, rộng 22,5 m với 4 làn xe cơ giới và 2 làn xe thô sơ; đường dẫn tiêu chuẩn cấp III đồng bằng, mặt đường 21,5 m. Khi hoàn thành, nó tạo trục đi lại mới cho người dân, hàng hóa giữa Đồng Tháp – Vĩnh Long thay vì phụ thuộc vào các tuyến hiện hữu, trực tiếp rút ngắn thời gian vận chuyển nông sản và giảm chi phí logistics khu vực ven biển. "Công trình được kỳ vọng trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông liên vùng".
Cầu Cần Thơ 2: 6 làn xe kết hợp đường sắt và logic của đầu tư lớn
Nếu cầu Cửa Đại giải bài toán kết nối ven biển, cầu Cần Thơ 2 lại đánh vào trục xương sống của ĐBSCL. Báo cáo tiền khả thi do Ban quản lý dự án Mỹ Thuận trình cơ quan chức năng nghiên cứu một tuyến dài khoảng 17,57 km, kết nối cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ với nút IC2, giao với tuyến nối Quốc lộ 91 – Nam Sông Hậu. Hạng mục chính là cầu dây văng vượt sông Hậu, quy mô 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100 km/h. Điểm đáng giá nhất là phương án kết hợp đường bộ và đường sắt Đồng bằng: thay vì xây riêng hai cầu với tổng vốn khoảng 33.397 tỷ đồng, phương án chung có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 29.525 tỷ đồng, tiết kiệm khoảng 3.872 tỷ đồng. Đây là lựa chọn thể hiện tư duy dùng chung công trình vượt sông để tối ưu nguồn lực, đồng thời chuẩn bị mặt bằng hạ tầng cho tuyến đường sắt TP.HCM – Cần Thơ trong tương lai.
Lộ trình 2026-2029 và áp lực thực thi
Điểm tích cực là các mốc thời gian đã được vạch khá rõ. Với cầu Cửa Đại, công tác chuẩn bị đầu tư và hoàn tất thủ tục sẽ diễn ra trong năm 2026, triển khai đầu tư giai đoạn 2026-2029. Vốn ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho dự án liên vùng đã được bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025 và chuyển tiếp sang 2026-2030. Ban quản lý dự án giao thông Vĩnh Long đang phối hợp các bên liên quan chuẩn bị điều kiện cần thiết, hướng tới khởi công sớm nhất khi có vốn. Với cầu Cần Thơ 2, dự án dự kiến khởi công năm 2027 và hoàn thành, đưa vào khai thác sau khoảng 5 năm xây dựng. Nhưng chính các mốc này cũng là lời nhắc: nếu giải phóng mặt bằng, thủ tục và phân bổ vốn chậm, toàn bộ chiến lược kết nối vùng ĐBSCL sẽ bị trễ nhịp so với nhu cầu phát triển đô thị, công nghiệp và logistics.
Kết nối vùng ĐBSCL: cơ hội logistics và bài toán không gian phát triển
Nhìn ở tầm vùng, hai dự án cầu Cửa Đại và Cần Thơ 2 đang vẽ lại bản đồ kết nối vùng ĐBSCL. Cầu Cửa Đại góp phần hình thành mạng lưới giao thông ven biển liên hoàn, kết nối các trung tâm kinh tế, khu sản xuất và đầu mối logistics, mở rộng không gian phát triển cho Đồng Tháp, Vĩnh Long và khu vực Tây Nam Bộ. Cầu Cần Thơ 2 là đoạn nối quan trọng giữa cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ và cao tốc Cần Thơ – Cà Mau thuộc trục cao tốc Bắc – Nam phía Đông, đồng thời liên kết các cao tốc trục ngang Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng và Hà Tiên – Rạch Giá – Bạc Liêu. Khi hình thành, nó tạo thêm hướng qua sông Hậu, giảm tải Quốc lộ 1, nâng năng lực vận chuyển hàng hóa, hành khách giữa TP.HCM, Cần Thơ và các tỉnh miền Tây. Kết luận lại, nếu triển khai đúng tiến độ, đây không chỉ là hai cây cầu, mà là bước nhảy về kết nối vùng ĐBSCL, logistics và thương mại – nền tảng để Đồng bằng bước ra khỏi thế kém cạnh tranh về hạ tầng.
