Ba cây cầu mới và tham vọng tái thiết giao thông Hà Nội
Ba dự án cầu trọng điểm tại Hà Nội – trong đó nổi bật là cầu Tứ Liên Hà Nội cùng các cầu vượt sông Hồng khác – là chuỗi công trình hạ tầng chiến lược nhằm mở thêm các trục kết nối xuyên sông, giảm tải cho cầu hiện hữu và tái cấu trúc mạng lưới giao thông Hà Nội theo hướng gắn với đại lộ cảnh quan sông Hồng, vùng đô thị phía Bắc sông và các trung tâm dịch vụ – triển lãm mới. Đây không chỉ là những công trình giao thông đơn thuần mà là phép thử về năng lực quản lý dự án, điều phối tiến độ và khả năng hiện thực hóa các cam kết trước mốc APEC 2027. Quan điểm của người viết là nếu Hà Nội hoàn thành đúng hẹn, thành phố sẽ bước sang một giai đoạn mới, nơi trục sông Hồng trở thành xương sống đô thị thay vì chỉ là “ranh giới tự nhiên”.
Cầu Tứ Liên: Công trường ba ca và cuộc chạy đua tới 10/10/2027
Cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu có chiều dài khoảng 5,15km, nối khu vực đường Nghi Tàm với đường Trường Sa, gồm cầu chính vượt sông Hồng, cầu vượt sông Đuống, hệ thống cầu dẫn, hầm chui và nút giao. Đây là mắt xích trọng yếu trên trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, đồng thời kết nối khu trung tâm với phía Bắc sông, Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia và các khu đô thị mới. Công trình khởi công từ tháng 5/2025, đến nay toàn bộ 62,51ha mặt bằng đã được bàn giao, cầu chính đã hoàn thành 84/84 cọc khoan nhồi và hai bệ trụ tháp, các nhà thầu đang thi công thân tháp và dầm ngang. "Trên công trường, liên danh nhà thầu đang tổ chức 15 mũi thi công, sản lượng đạt 1.921,8/9.418 tỷ đồng, tương ứng 20,4% giá trị hợp đồng." Đây là nhịp độ hiếm thấy trong các dự án cầu đô thị lớn.
Điểm đáng chú ý là cầu Tứ Liên không thi công kiểu cuốn chiếu, mà mở hàng loạt mũi song song: từ cầu chính dây văng đến cầu dẫn hai phía, hầm chui và các nút giao. Ở phía Nghi Tàm, nhà thầu đã hoàn thành 230/642 cọc khoan nhồi cho cầu dẫn theo số liệu trước đó, trong khi báo cáo mới cho thấy 387/642 cọc và 9/76 bệ trụ đã xong; phía Đông Anh hoàn thành 144/208 cọc và 2/14 bệ trụ. Nút giao Nghi Tàm đạt 160/167 cọc khoan nhồi, 13/23 bệ trụ; nút giao Trường Sa đạt 125/346 cọc và 6/27 đốt hầm hở. Theo kế hoạch, toàn bộ cọc khoan nhồi sẽ hoàn thành cuối năm 2026, năm 2027 tập trung dựng tháp chính và lao dầm thép, phấn đấu hợp long nhịp dây văng ngày 30/7/2027 và thông xe kỹ thuật, đưa vào khai thác dịp 10/10/2027. Đây là lộ trình đầy tham vọng nhưng hoàn toàn có cơ sở nếu tiến độ hiện tại được duy trì.
Áp lực mốc APEC và ý nghĩa trên trục giao thông Hà Nội
Chiều 21/9, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng trực tiếp đi kiểm tra thực địa một loạt công trình hạ tầng, trong đó đặc biệt là dự án cầu Tứ Liên và đường hai đầu cầu. Đây không phải cuộc thị sát hình thức, mà là tín hiệu cho thấy mốc APEC 2027 đang trở thành “kim đồng hồ” đo trách nhiệm của cả hệ thống. Ban Quản lý dự án giao thông đánh giá tiến độ cầu chính, cầu thép, cầu dẫn phía Đông Anh và nút giao Trường Sa cơ bản đáp ứng yêu cầu phấn đấu hoàn thành trước APEC. Ở chiều ngược lại, các đơn vị được yêu cầu đẩy nhanh di dời hạ tầng kỹ thuật, khớp nối với dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng để không tạo thêm một "nút thắt" mới ngay khi cầu Tứ Liên hoàn thành. Quan điểm của người viết là nếu không xử lý đồng bộ phần đường kết nối, lợi thế thời gian thi công cầu sẽ bị triệt tiêu trong ùn tắc.
Cầu Tứ Liên được kỳ vọng tăng khả năng kết nối khu vực trung tâm với Vinhomes Global Gate, cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên, tuyến đường hướng tới sân bay Gia Bình (Bắc Ninh) và khu vực quy hoạch đô thị thông minh – sinh thái. Khi hoàn thành, cầu sẽ bổ sung thêm một trục vượt sông Hồng ở phía Bắc, mở hướng kết nối giữa trung tâm và khu vực Bắc sông, đồng thời giảm áp lực giao thông cho các cầu Nhật Tân, Chương Dương. Nói cách khác, đây là một mắt xích quan trọng trong chiến lược tái định hình giao thông Hà Nội theo khung sông Hồng, thay vì chỉ mở rộng các trục xuyên tâm truyền thống. Tuy nhiên, để lợi ích lan tỏa tới người dân, thành phố cần đi kèm các chính sách điều tiết phát triển đô thị, tránh kịch bản “cầu mở – đất sốt – tắc đường vẫn tắc”.
Cầu Ngọc Hồi và các dự án cầu khác trong bức tranh tổng thể
Cầu Ngọc Hồi, cùng với các dự án cầu Vân Phúc, Hồng Hà, Thượng Cát, Mễ Sở và Trần Hưng Đạo, đang được Hà Nội triển khai song hành với cầu Tứ Liên để mở rộng mạng lưới vượt sông Hồng. Điều này cho thấy thành phố không đặt cược toàn bộ kỳ vọng vào một công trình, mà xây dựng một “chuỗi cầu” nhằm phân tán lưu lượng, giảm phụ thuộc vào một vài điểm nghẽn như Nhật Tân hay Chương Dương. Về mặt định hướng, đây là bước đi hợp lý: cầu Ngọc Hồi và các cầu phía Nam – Đông Nam sẽ hỗ trợ trục kết nối vùng với Hưng Yên, còn cầu Tứ Liên và các cầu phía Bắc hướng tới hoàn thiện vành đai giao thông mới quanh lõi đô thị. Quan điểm của người viết là nếu các dự án cầu Hà Nội 2027 này được điều phối nhịp nhàng, thành phố sẽ có cơ hội tái phân bố dân cư và việc làm, giảm áp lực lên khu nội đô cũ.
Kết luận: Ba cầu lớn và cơ hội không nên bỏ lỡ
Dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên và đường hai đầu cầu gồm 4 dự án thành phần, với tổng mức đầu tư khoảng 19.830 tỷ đồng, trong đó riêng hạng mục cầu và đường do Ban Quản lý dự án giao thông Hà Nội làm chủ đầu tư khoảng 15.498 tỷ đồng. Đó là con số nói lên quy mô, nhưng tác động thực sự sẽ được đo bằng thời gian di chuyển rút ngắn, số lượng chuyến xe được “chia tải” khỏi các cầu hiện hữu và mức độ gắn kết của các khu đô thị hai bên sông. Theo người viết, Hà Nội đang đứng trước một cơ hội hiếm: biến các dự án cầu thành công cụ tái thiết không gian đô thị, chứ không chỉ là những dải bê tông bắc qua sông. Nếu các mốc tiến độ – từ hoàn thành cọc khoan nhồi cuối 2026 đến hợp long cầu Tứ Liên vào 30/7 và thông xe kỹ thuật 10/10/2027 – được giữ vững, ba cây cầu lớn này có thể trở thành biểu tượng mới của một Hà Nội dám đặt mục tiêu cao và thực hiện đến cùng.
