Cuộc tổng huy động hạ tầng Phú Quốc APEC: bản chất là một cuộc đua thời gian
Hạ tầng Phú Quốc APEC là tổng thể 21 dự án giao thông, đô thị, hội nghị và tiện ích kỹ thuật được An Giang triển khai đồng thời tại đặc khu Phú Quốc, với mục tiêu biến hòn đảo thành trung tâm hội nghị và du lịch tầm khu vực, đáp ứng yêu cầu tổ chức Tuần lễ Cấp cao APEC, đồng thời nâng vị thế cạnh tranh của địa phương trên bản đồ kết nối khu vực. Đằng sau cụm từ nghe có vẻ kỹ thuật này là một cuộc đua thời gian khốc liệt: An Giang tập trung đẩy nhanh tiến độ, yêu cầu nhà thầu tăng ca, bổ sung nhân lực, thiết bị và lập kế hoạch bù tiến độ đối với các gói thầu chậm. Cả hệ thống chính trị được đặt vào trạng thái ưu tiên cao nhất, không chỉ để kịp một mốc sự kiện, mà để không bỏ lỡ cơ hội hiếm có đưa Phú Quốc bước sang nấc thang phát triển mới.
Sân bay, đường sắt nhẹ và đại lộ APEC: bộ khung định vị Phú Quốc thành "hub" quốc tế
Điểm nhấn rõ nhất trong bức tranh hạ tầng Phú Quốc APEC là mở rộng Cảng hàng không Phú Quốc với quy mô 1.050 ha, giai đoạn 1 được thiết kế phục vụ 20–24 triệu lượt khách mỗi năm vào 2030. Đây không chỉ là nâng cấp công suất, mà là tuyên bố tham vọng đưa Phú Quốc vào nhóm cảng hàng không lớn nhất cả nước. Đường cất hạ cánh đã hoàn thành 100% khối lượng; nhà ga VIP đạt 96% và nhà ga T2 đạt 72% tiến độ. Song hành với đó là dự án đường sắt nhẹ – tuyến tàu điện đô thị LRT dài khoảng 17,6 km nối sân bay với trung tâm hội nghị ở Nam đảo. Khi tuyến LRT được chạy thử vào tháng 7 và vận hành thương mại tháng 11/2027, kết hợp với đại lộ APEC và trục ĐT.975, Phú Quốc sẽ sở hữu trục giao thông đa phương tiện hiếm có, sánh ngang các điểm đến cạnh tranh trong khu vực châu Á.
Cơ chế luồng xanh thủ tục và hành lang pháp lý đặc thù: "đường cao tốc" cho hồ sơ
Nếu hạ tầng vật chất là xương sống, thì thể chế chính là mạch máu của cuộc đua APEC. Tỉnh ủy An Giang đã yêu cầu áp dụng cơ chế luồng xanh thủ tục cho mọi hồ sơ, văn bản liên quan chuẩn bị, đầu tư, xây dựng các công trình APEC. Những nhiệm vụ ưu tiên phải được tiếp nhận, xử lý không quá một ngày làm việc – đó là tốc độ hiếm thấy trong hệ thống hành chính công. Song song, hành lang pháp lý cho các công trình trọng điểm được bổ sung bằng Nghị quyết 41/2026 của Quốc hội, với các cơ chế đặc thù về quy hoạch, đầu tư, đất đai, khai thác khoáng sản, dự án BT, nghiệm thu và thanh quyết toán công trình. Quyết định 1679 của Thủ tướng tiếp tục điều chỉnh danh mục và nguồn vốn dự án trọng điểm, trong đó có nhà máy xử lý nước thải tập trung khu vực An Thới. Nói cách khác, Phú Quốc lần đầu được đặt lên một "làn riêng" pháp lý để tăng tốc.
Quản trị tiến độ 2027: siết trách nhiệm, tăng ca và nỗi lo liệu có về đích đúng hẹn
Mốc hoàn thành cuối cùng cho các công trình phục vụ APEC được ấn định là ngày 31/5/2027; từng dự án, chủ đầu tư và nhà thầu phải thực hiện đúng tiến độ theo hợp đồng đã ký. Để đạt được, An Giang không chỉ nhắc nhở mà siết trách nhiệm: người đứng đầu cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ và có thể bị xem xét nếu để chậm trễ do nguyên nhân chủ quan. Tỉnh yêu cầu nhà thầu tăng ca, bổ sung thiết bị, nhân lực cho các gói chậm, đồng thời đánh giá tiến độ dựa trên khả năng đáp ứng mốc về đích, thay vì các con số báo cáo. Trong bức tranh tổng vốn đầu tư công được bố trí hơn 13.635 tỷ đồng và giải ngân mới đạt khoảng 47,4% kế hoạch năm, câu hỏi về năng lực tổ chức thi công trong hơn một năm nước rút còn lại là rất thực tế. Quyết tâm chính trị đủ mạnh, nhưng nếu kỷ luật, phối hợp hiện trường không theo kịp, mục tiêu tiến độ xây dựng 2027 sẽ bị thử thách nặng nề.
Cuộc cạnh tranh vùng và bài test năng lực phát triển dài hạn của Phú Quốc
Đưa Phú Quốc trở thành chủ nhà APEC không chỉ là sự kiện ngoại giao, mà là đòn bẩy cạnh tranh vùng. Khi các trung tâm du lịch khác đang đầu tư mạnh vào cảng hàng không, tuyến metro, đường ven biển, việc Phú Quốc đồng thời sở hữu cảng hàng không mở rộng, dự án đường sắt nhẹ hiện đại và tổ hợp trung tâm hội nghị, nhà hát đa năng quy mô lớn là bước nhảy dài để thu hút dòng khách, dòng vốn sau APEC. Theo UBND tỉnh, 21 dự án hạ tầng Phú Quốc APEC gồm 11 dự án đầu tư công và 10 dự án PPP, đầu tư kinh doanh. Cấu trúc này cho thấy địa phương muốn dùng APEC như một "showroom" cho năng lực đối tác tư nhân – điển hình là các dự án do Sun Group thực hiện được đánh giá là cơ bản bảo đảm tiến độ. Tuy nhiên, sau ánh hào quang hội nghị, chất lượng vận hành, bền vững môi trường và khả năng phục vụ đời sống dân sinh mới là thước đo cuối cùng. Nếu Phú Quốc giữ được kỷ luật tiến độ, minh bạch trong triển khai như tinh thần luồng xanh thủ tục đang áp dụng, đảo ngọc có cơ hội biến cuộc đua APEC thành cú chuyển mình lâu dài, thay vì một chiến dịch "chạy nước rút" rồi lãng phí nguồn lực.
