Liên kết vùng: Từ khẩu hiệu đến chiến lược cạnh tranh mới của phía Bắc
Liên kết vùng phía Bắc với trung tâm là Hải Phòng được hiểu là quá trình kết nối hạ tầng, logistics, dữ liệu và chính sách giữa các địa phương công nghiệp, cảng biển, cửa khẩu và vùng nguyên liệu, nhằm hình thành chuỗi sản xuất – cung ứng – tiêu thụ thống nhất, từ đó giảm chi phí, mở rộng thị trường và tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp trong toàn khu vực. Tại Hải Phòng, sáng 2/10/2026, Bộ Công Thương đã tổ chức Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc lần thứ XII, đặt bài toán liên kết lên bàn nghị sự như ưu tiên cấp bách cho giai đoạn tăng tốc cuối năm. Nếu trước đây mỗi tỉnh phát triển như một “ốc đảo”, thì bây giờ, không liên kết nghĩa là tự thu hẹp không gian tăng trưởng của chính mình.
Hải Phòng: Cửa ngõ cảng biển muốn thành trung tâm chuỗi giá trị
Hải Phòng đang tận dụng lợi thế cảng biển, công nghiệp và logistics để chuyển từ “cửa ngõ ra biển” thành “nút trung tâm chuỗi giá trị” của logistics phía Bắc và sản xuất khu vực. Thành phố ghi nhận GRDP 9 tháng đầu năm tăng 11,73%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 15,14%, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 43,72 tỷ USD, còn hàng hóa qua cảng ước đạt 156,3 triệu tấn, tăng 11,8% so với cùng kỳ. Con số này cho thấy một điều: nếu không có Hải Phòng liên kết vùng hiệu quả, phần lớn giá trị xuất khẩu phía Bắc sẽ mất đi điểm tựa cảng biển. Sau hợp nhất với Hải Dương, không gian phát triển mới còn mở rộng thêm khả năng kết nối giữa các vùng sản xuất, công nghiệp hỗ trợ và thị trường nội địa với cảng biển, sân bay, cửa khẩu và mạng lưới logistics.
Hội nghị Công Thương lần thứ XII: Bản thiết kế mới cho chuỗi logistics phía Bắc
Điểm đáng giá của Hội nghị Công Thương các tỉnh phía Bắc lần thứ XII không nằm ở diễn văn, mà ở cách các bên chấp nhận bàn về liên kết như một bài toán thực thi. Hội nghị đã đề xuất nhiều giải pháp thúc đẩy liên kết sản xuất và logistics giữa các tỉnh, thành phía Bắc, với trọng tâm là kết nối doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ với doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp đầu chuỗi; gắn vùng nguyên liệu với chế biến, tiêu thụ; kết nối khu, cụm công nghiệp, cửa khẩu với hệ thống cảng biển và trung tâm logistics. Nói cách khác, các địa phương buộc phải nhìn lại vị trí của mình trên bản đồ chuỗi giá trị thay vì chỉ chạy theo chỉ tiêu thu hút đầu tư riêng lẻ. Theo yêu cầu của Bộ Công Thương, 3 tháng cuối năm 2026 trở thành thời gian “sát hạch” xem những giải pháp này có thật sự đi vào đời sống sản xuất hay không.
Doanh nghiệp được gì từ một mạng lưới liên kết vùng do Hải Phòng dẫn dắt?
Nếu không trả lời được câu hỏi “doanh nghiệp được gì?”, mọi khẩu hiệu liên kết vùng đều vô nghĩa. Lãnh đạo Hải Phòng thừa nhận vai trò đầu mối chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp giảm chi phí, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp trong toàn vùng. Khi sản xuất khu vực được kết nối với cảng Hải Phòng, các khu công nghiệp, vùng nguyên liệu, trung tâm logistics và cửa khẩu tạo thành luồng lưu thông liên tục, doanh nghiệp sẽ bớt cảnh “tắc” ở biên giới tỉnh hay chịu chi phí logistics chồng chéo. Các tham luận tại hội nghị nhấn mạnh, liên kết hiện nay phải là kết nối thực chất giữa vùng nguyên liệu – sản xuất – công nghiệp hỗ trợ – logistics – thương mại – xuất khẩu, chứ không dừng ở việc chia sẻ thông tin cho có hình thức. Doanh nghiệp nhỏ và vừa chính là nhóm hưởng lợi rõ nhất nếu mạng lưới này vận hành trơn tru.
Gỡ điểm nghẽn logistics, gắn liên kết vùng với chuyển đổi xanh và số
Vấn đề là, muốn Hải Phòng liên kết vùng hiệu quả, trước hết phải dám chỉ mặt những điểm nghẽn. Bộ Công Thương yêu cầu các địa phương tập trung tháo gỡ vướng mắc cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh ngay từ cấp tỉnh, đồng thời phối hợp xử lý những vướng mắc liên tỉnh trong vận chuyển, lưu thông và quản lý thị trường. Đây là bước đi thực tế, vì nếu không thống nhất quy định và quy trình, mọi lợi thế cảng Hải Phòng hay logistics phía Bắc sẽ bị bào mòn trên đường hàng hóa di chuyển. Đi xa hơn, lãnh đạo Hải Phòng muốn gắn liên kết vùng với chuyển đổi xanh, tiết kiệm năng lượng, sản xuất sạch hơn và phát triển thương mại điện tử, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng tiêu chuẩn chuỗi cung ứng. Nếu các nội dung hợp tác đều gắn rõ cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp và lộ trình triển khai, liên kết vùng sẽ chuyển từ khẩu hiệu sang hợp đồng trách nhiệm.
