Từ kết nối hội viên đến sức cạnh tranh chung
Logistics Hải Phòng là mạng lưới dịch vụ vận tải, cảng biển và phân phối kết nối doanh nghiệp thành phố với các khu công nghiệp, thị trường trong nước và chuỗi cung ứng quốc tế. Sức mạnh của mạng lưới này không thể chỉ dựa vào năng lực riêng lẻ của từng doanh nghiệp; điều Hải Phòng cần là một cơ chế hợp tác giúp họ chia sẻ nguồn lực và nâng chất lượng dịch vụ. Tại Đại hội lần thứ II, nhiệm kỳ 2026–2031, Hiệp hội Logistics Hải Phòng đổi mới phương thức hoạt động, đặt trọng tâm vào liên kết doanh nghiệp, chuyển đổi xanh và hợp tác quốc tế. Đại hội bầu Ban chấp hành gồm 17 thành viên, ông Trần Tiến Dũng tiếp tục giữ chức Chủ tịch Hiệp hội. Đây là bước chuyển cần thiết khi chuỗi cung ứng toàn cầu biến động và yêu cầu cạnh tranh ngày càng cao. Giai đoạn 2021–2025, dịch vụ logistics thành phố tăng trưởng bình quân trên 10%, đóng góp trên 11,5% GRDP.
Liên kết vùng phải đi theo hành lang hàng hóa
Muốn giảm chi phí, logistics Hải Phòng cần thoát khỏi cách quy hoạch khép kín theo địa giới hành chính. Hàng xuất nhập khẩu từ các trung tâm công nghiệp như Bắc Ninh, Bắc Giang, Thái Nguyên và Hưng Yên hiện chủ yếu đi đường bộ đến cảng Hải Phòng; phương thức này chiếm hơn 70% lượng hàng lưu thông, gây áp lực lên quốc lộ, cao tốc, nhiên liệu và thời gian đi lại. Với chi phí logistics ở Việt Nam và Đồng bằng sông Hồng vẫn khoảng 16% GDP, duy trì mạng lưới manh mún không còn là lựa chọn hợp lý. Hướng đi thuyết phục hơn là tổ chức liên kết vùng theo các hành lang kinh tế, nối cảng với khu công nghiệp và các phương thức vận tải khác. VLA cũng đề xuất thúc đẩy hành lang Hải Phòng – Hà Nội – Đồng bằng sông Hồng, gắn với cảng biển và khu công nghiệp. Đường thủy nội địa có thể chia sẻ hàng với đường bộ, giảm ùn tắc và phát thải.
Hạ tầng và dữ liệu phải vận hành như một hệ thống
Cảng Hải Phòng đã có quy mô lớn, nhưng lợi thế bến cảng sẽ bị bào mòn nếu hàng hóa phải chờ ở điểm giao giữa đường biển, đường sắt, đường thủy và đường bộ. Sản lượng qua khu vực cảng biển đạt hơn 115,6 triệu tấn năm 2025; trong chín tháng đầu năm 2026, đạt 90 triệu tấn, tăng 6,7% so với cùng kỳ. Cụm cảng nước sâu Lạch Huyện và các bến ven sông có thể tiếp nhận tàu container trọng tải lớn, song kết nối đa phương thức vẫn cần được cải thiện. Khi hạ tầng tại cảng, ga đường sắt và bến thủy chưa chuẩn hóa, phương tiện chờ lâu, làm chi phí lưu kho và phụ phí nâng hạ tăng trung bình 10–15% cho mỗi đầu container. Vì vậy, chuẩn hóa điểm kết nối phải đi cùng dữ liệu thống nhất, chứng từ điện tử dùng chung và một đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt. Đây là nền tảng để hàng hóa chuyển phương thức nhanh hơn, không chỉ một khoản đầu tư công nghệ.
Chuyển đổi xanh và hợp tác quốc tế là phép thử tiếp theo
Liên kết chỉ bền vững nếu doanh nghiệp cùng chuyển đổi xanh thay vì coi giảm phát thải là việc riêng của từng đơn vị. Hiệp hội xác định hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng này và mở rộng hợp tác quốc tế là ưu tiên nhiệm kỳ mới; các hoạt động được nêu gồm dự án tín chỉ carbon từ trồng rừng, phát triển vận tải thủy nội địa và khuyến khích giảm phát thải. Hợp tác quốc tế cũng cần tạo kết quả thực tế: HPLA đã kết nối với các tổ chức nước ngoài, tham gia giao thương và trao đổi kinh nghiệm quản lý, vận hành cảng. Nhiệm kỳ 2026–2031, Hiệp hội đặt phương châm “hợp tác – đổi mới – phát triển”. Song song, cơ quan quản lý đang tham mưu đề án phát triển hệ thống trung tâm logistics đến năm 2035, tầm nhìn 2050. Hải Phòng có sản lượng và vị trí cửa ngõ; để cạnh tranh với các cảng Đông Nam Á, thành phố phải biến những lợi thế ấy thành mạng lưới liên thông, xanh và có dữ liệu đồng bộ.
