Cửa vào nghề giáo được mở rộng
Đào tạo sư phạm theo Thông tư 91 là chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ dành cho người muốn trở thành giáo viên phổ thông, với điều kiện đầu vào được mở rộng ngoài nhóm đã tốt nghiệp đại học. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành thông tư này nhằm quy định chương trình bồi dưỡng cho người có nguyện vọng dạy tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Điểm thay đổi đáng chú ý là người đã có bằng cao đẳng trở lên có thể tham gia nếu chuyên ngành phù hợp với môn học và cấp học dự định giảng dạy. Sinh viên chưa tốt nghiệp cũng có thể đăng ký khi đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng chương trình ở trình độ cao đẳng trở lên, với ngành học liên quan. Đây là bước đi hợp lý: thay vì buộc nhân lực tiềm năng chờ đến sau khi tốt nghiệp mới bắt đầu bồi dưỡng, chính sách cho phép chuẩn bị sớm hơn. Tuy vậy, mở rộng đối tượng không có nghĩa là ai có bằng cũng tự động đủ điều kiện làm giáo viên.
Phạm vi ngành được nêu gồm Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, ngoại ngữ ở cấp tiểu học, Tin học và Công nghệ, cùng tiếng dân tộc thiểu số; với trung học cơ sở và trung học phổ thông, người học cần có bằng đại học trở lên hoặc đã tích lũy ít nhất 70% chương trình đại học thuộc ngành phù hợp với môn và cấp học. Vì vậy, ứng viên cần đối chiếu chuyên ngành của mình với môn dạy dự kiến, chứ không chỉ căn cứ vào văn bằng.
Quy định mới nhắm vào nơi thiếu nhân lực
Lý do mở rộng không khó nhận ra: ngành giáo dục cần thêm người, nhất là ở những môn khó tuyển như Âm nhạc, Mỹ thuật và Tin học. Nhu cầu bổ sung giáo viên cho năm học 2026–2027 được tính sơ bộ vào khoảng 43.267 người, tập trung ở một số cấp học, môn học và địa bàn. Con số này cho thấy thiếu giáo viên không chỉ là bài toán tổng số, mà còn là sự lệch pha giữa nơi cần người và nguồn nhân lực có thể đáp ứng. Cho phép sinh viên đủ điều kiện học nghiệp vụ trước khi tốt nghiệp có thể giúp tạo nguồn sớm; mở cửa cho người có bằng cao đẳng trở lên cũng nới rộng nhóm ứng viên. Nhưng chính sách chỉ phát huy tác dụng nếu chương trình bồi dưỡng gắn với nhu cầu tuyển dụng thực tế và người học đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
Thông tư cũng chuẩn hóa chương trình ở mức 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành cùng thực hành sư phạm. So với mức trước đó là 35 tín chỉ ở tiểu học và 34 tín chỉ ở trung học cơ sở, trung học phổ thông, thời lượng được rút xuống. Bộ cho biết thay đổi nhằm tháo gỡ khó khăn trong thu hút nhân lực, rút ngắn thời gian đào tạo và chuẩn bị nguồn giáo viên sớm hơn. Đây là hướng điều chỉnh có tính thực dụng, nhưng rút ngắn chương trình không nên đồng nghĩa với hạ chuẩn năng lực đứng lớp.
Thời điểm áp dụng và quyền lợi người học
Hai nguồn cùng mô tả Thông tư 91 là quy định mới thay thế các quy định trước về bồi dưỡng nghiệp vụ cho người muốn dạy ở trường phổ thông, song thông tin về thời điểm cần được đọc rõ: thông tư có hiệu lực từ ngày 8/12/2026. Vì vậy, việc văn bản đã được ban hành không đồng nghĩa mọi khóa học lập tức chuyển sang quy định mới. Các khóa bồi dưỡng đã khai giảng trước ngày hiệu lực tiếp tục thực hiện theo quy định cũ, nhằm bảo đảm quá trình học không bị gián đoạn và quyền lợi học viên được duy trì. Mốc này cũng giúp người đang cân nhắc đăng ký phân biệt giữa quy định đã công bố và thời điểm chính thức áp dụng.
Người học đủ điều kiện có thể đăng ký bồi dưỡng ở một hoặc nhiều cấp học; kết quả học tập có thể được công nhận, chuyển đổi hoặc miễn trừ học phần theo đối sánh. Thời gian đào tạo được quy định từ tối thiểu 6 tháng đến tối đa 18 tháng. Những điểm linh hoạt này có thể giảm việc học lặp lại, nhưng ứng viên vẫn cần xác nhận ngành học, cấp dạy và môn dạy có đáp ứng yêu cầu hay không trước khi đăng ký. Kết luận, Thông tư 91 mở rộng nguồn tuyển và tạo cơ hội chuẩn bị sớm cho người muốn trở thành giáo viên phổ thông. Giá trị của chính sách sẽ được đo bằng khả năng đưa đúng người đến đúng nơi đang thiếu giáo viên, đồng thời giữ vững chất lượng đào tạo.
