Ba dự án hạ tầng Đồng Nai và thông điệp “chậm khâu nào tăng tốc khâu đó”
Động thái tăng tốc ba dự án hạ tầng Đồng Nai – cầu Mã Đà Đồng Nai, tuyến đường kết nối từ cầu Mã Đà đến ngã ba Bà Hào và đoạn Vành đai 4 TP.HCM đi qua địa bàn – thể hiện rõ ưu tiên chính sách của lãnh đạo tỉnh: coi giải phóng mặt bằng, tái định cư Đồng Nai và hoàn thiện thủ tục đầu tư là điều kiện tiên quyết để mở khóa không gian phát triển đô thị, công nghiệp và logistics, đồng thời nâng cấp kết nối vùng giữa Đồng Nai và TP.HCM. Ngày 22/10, Chủ tịch UBND TP Đồng Nai Nguyễn Văn Út cùng đoàn công tác trực tiếp xuống hiện trường kiểm tra tiến độ ba dự án này, từ công trường Vành đai 4 đến khu vực cầu Mã Đà và tuyến đường kết nối. Việc người đứng đầu chính quyền thành phố xuất hiện tại công trường không chỉ là một cuộc thị sát, mà là thông điệp chính trị: tiến độ hạ tầng giờ được xem là thước đo năng lực điều hành. Sau kiểm tra, ông Út nhấn mạnh vai trò chiến lược của các dự án đối với định hướng phát triển hạ tầng và không gian kinh tế của thành phố, đồng thời chỉ rõ những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay lại nằm ở mặt bằng, hồ sơ thiết kế và tái định cư.
Vành đai 4 TP.HCM: mặt bằng gần xong nhưng thủ tục và phối hợp vẫn là phép thử
Ở dự án thành phần 1-2 của Vành đai 4 TP.HCM qua phường Trảng Bom, bức tranh mặt bằng có vẻ sáng sủa: địa phương báo cáo đã bàn giao 100% mặt bằng giai đoạn 1, công tác kiểm đếm giai đoạn 2 đạt gần 98%. Đây là con số ấn tượng nếu so với nhiều dự án hạ tầng Đồng Nai khác, cho thấy khi chính quyền cơ sở vào cuộc sát sao, tiến độ giải phóng mặt bằng hoàn toàn có thể đi trước một bước. Tuy nhiên, chính quyền thành phố không vì thế mà chủ quan. Lãnh đạo yêu cầu tiếp tục rà soát khối lượng công việc, tập trung xử lý vướng mắc trong bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất và bàn giao mặt bằng. Toàn bộ dự án thành phần 1-2 hiện có 4 gói thầu xây lắp đang thi công, với khoảng 280ha trên tổng hơn 302ha mặt bằng giai đoạn 1 đã được bàn giao. Câu chuyện ở đây không chỉ là số hecta, mà là chất lượng phối hợp giữa phường, các sở ngành và nhà đầu tư: nếu một mắt xích chậm trễ trong phê duyệt hồ sơ hay xử lý bãi đổ thải, cả chuỗi tiến độ sẽ bị kéo lùi.
Cầu Mã Đà và tuyến kết nối: mở rộng quy mô, siết lại kỷ luật tiến độ
Cầu Mã Đà Đồng Nai đang được nâng tầm từ một cây cầu 4 làn lên 8 làn xe, phương án điều chỉnh quy mô đã được phê duyệt. Đây là quyết định mang tính chiến lược: nếu đã xác định cầu Mã Đà và tuyến đường kết nối là trục hoàn thiện mạng lưới giao thông và tăng cường kết nối giữa các khu vực, thì việc đầu tư ngay từ đầu với quy mô lớn sẽ tránh tình trạng phải mở rộng, nâng cấp tốn kém sau này. Nhưng mở rộng quy mô đồng nghĩa với áp lực tiến độ và thủ tục tăng lên. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP Đồng Nai phải phối hợp với các đơn vị liên quan để rà soát, xác nhận khối lượng đã thực hiện, đồng thời thương thảo lại phương án xử lý hợp đồng thi công đã ký trước. Trên tuyến đường kết nối từ cầu Mã Đà đến Vành đai 4, dự án thành phần 1 đã khởi công cuối tháng 6/2026, nhà thầu đang thi công cọc thử, còn nhà đầu tư lập thiết kế xây dựng sau thiết kế cơ sở, với kế hoạch phê duyệt thiết kế và ký hợp đồng trong tháng 10/2026. Nếu các mốc này tiếp tục trễ, lợi thế kết nối của cả cụm dự án sẽ bị bào mòn.
Giải phóng mặt bằng và tái định cư Đồng Nai: từ điểm nghẽn thành trọng tâm điều hành
Điểm đáng chú ý trong cách Đồng Nai tăng tốc các dự án hạ tầng không nằm ở khẩu hiệu, mà ở việc thẳng thắn gọi tên những khâu yếu nhất: hồ sơ thiết kế, giải phóng mặt bằng, xử lý bãi đổ thải, bố trí tái định cư và điều chỉnh dự án đều được Chủ tịch UBND thành phố chỉ ra là các hạng mục đang chậm. Khi lãnh đạo nói rõ “chậm ở khâu nào thì phải tăng tốc trở lại ở khâu đó”, đó là cách đặt trách nhiệm trực tiếp lên từng đơn vị, từng mắt xích. Giải phóng mặt bằng và tái định cư Đồng Nai vì thế trở thành “mặt trận chính”. Thành phố yêu cầu các sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư và đơn vị thi công rà soát toàn bộ công việc, xác định cụ thể khó khăn, vướng mắc và trách nhiệm để chủ động giải quyết. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được báo cáo kịp thời, đề xuất phương án xử lý, không để tồn đọng kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ chung. Đây là cách tiếp cận đáng ủng hộ: coi người dân trong vùng dự án là đối tượng cần được bảo đảm quyền lợi, đồng thời coi tiến độ là cam kết chính trị, buộc bộ máy phải phối hợp thay vì đùn đẩy.
Kết nối vùng và bài toán niềm tin vào năng lực triển khai
Khi hoàn thành, cầu Mã Đà và tuyến đường kết nối được kỳ vọng góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông, tăng cường khả năng kết nối giữa các khu vực, tạo thêm dư địa khai thác tiềm năng phát triển kinh tế – xã hội của thành phố. Vành đai 4 TP.HCM, với vai trò công trình giao thông trọng điểm, được kỳ vọng tăng cường kết nối vùng Đông Nam Bộ, mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp và logistics. Nói cách khác, ba dự án này không chỉ là những đoạn đường, cây cầu, mà là phép thử về khả năng biến quy hoạch liên kết vùng thành hạ tầng hiện hữu. Tuy vậy, người dân và doanh nghiệp sẽ chỉ tin vào các kỳ vọng khi thấy tiến độ thực tế được cải thiện. Việc Đồng Nai huy động đồng thời nhiều sở ngành, chính quyền cơ sở và nhà đầu tư vào một cơ chế phối hợp chặt chẽ là bước đi đúng hướng. Nhưng để phá vỡ hoàn toàn nút thắt giải phóng mặt bằng và tái định cư, địa phương cần kiên trì với nguyên tắc minh bạch thông tin, đối thoại với người dân bị ảnh hưởng và xử lý dứt điểm thủ tục thay vì để hồ sơ “nằm chờ”. Nếu làm được, ba dự án hạ tầng Đồng Nai sẽ không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý với TP.HCM, mà còn thu hẹp khoảng cách niềm tin giữa quy hoạch và đời sống.
